بخشنامه درباره تفهیم صحیح قراردادها به مشتریان
احتراماً، بدین وسیله ذیلاً مفاد مصوبه جلسه مورخ ۱۴۰۲/۰۹/۲۲ شورای محترم فقهی بانک مرکزی با موضوع «ضرورت تفهیم قراردادها با ادبیات گفتاری صحیح به مشتریان» برای استحضار ایفاد می‌گردد: ۱
- در قراردادهای تجهیز منابع بر اساس عقد قرض الحسنه (سپرده‌های جاری و پس انداز) تفهیم ماهیت قرض الحسنه بودن سپرده به مشتری و عدم التزام موسسه اعتباری به پرداخت سود کفایت می‌کند. تبصره ۱
- در سپرده‌های قرض الحسنه پس انداز، تفهیم عدم تعهد موسسه اعتباری مبنی بر برگزاری قرعه کشی و اعطای جوایز به مشتری، ضرورت دارد. تبصره ۲
- در سپرده‌های قرض الحسنه، اعطای هر گونه امتیاز به مشتری منوط به تفهیم عدم تعهد موسسه اعتباری می‌باشد. ۲
- در قراردادهای تجهیز منابع بر اساس عقد وکالت (سپرده‌های سرمایه‌گذاری مدت دار) تفهیم ماهیت وکالتی بودن سپرده به مشتری و این که موسسه اعتباری وکیل مشتریان در استقاده از منابع و تقسیم سود می‌باشد، اهمیت دارد. همچنین، در این نوع سپرده‌ها، تفهیم ماهیت سود علی‌الحساب و قطعی به مشتریان، ضرورت دارد. ۳
- در قراردادهای تخصیص منابع در قالب عقود مبادله ای، علاوه بر تبیین ماهیت قرارداد برای مشتری، این موضوع جزء موارد با اهمیت قرارداد محسوب شده و لازم است در رابطه با آن‌ها تفهیم صحیح صورت پذیرد: موضوع قرارداد، نرخ سود، تعداد و مبلغ اقساط و تعلق وجه التزام تاخیر تادیه دین. ۴
- در قراردادهای تخصیص منابع در قالب عقود مشارکتی، علاوه بر تبیین ماهیت قرارداد برای مشتری، این موضوعات جزء موارد با اهمیت قرارداد محسوب شده و لازم است در رابطه با آن‌ها تفهیم صحیح صورت پذیرد: موضوع قرارداد، سهم سود طرفین، دوره مشارکت و تعلق وجه التزام تاخیر تادیه دین. ۵
- در صورتی که موسسه اعتباری تصمیم بر درج انواع خیارات در قراردادها با مشتری داشته باشد، موظف به تصریح و تفهیم خیارات و در صورت اسقاط آن‌ها تفهیم این موضوع به مشتری است. ۶
- موسسات اعتباری علاوه بر تفهیم شفاهی مفاد اصلی قراردادها توسط مسئولین اعتبارات برای مشتریان، از روش‌های مختلف و متنوع جهت این امر استفاده نمایند. در رابطه با هر یک از قراردادها خلاصه غیرفنی از ماهیت قرارداد و موارد اصلی آن به زبان ساده تهیه شده و علاوه بر قرارداد اصلی، در اختیار مشتری قرار گیرد. این خلاصه می‌تواند مبنای اقدامات دیگری مانند ارسال پیامک به مشتری، اطلاع رسانی بر روی تارنمای موسسه اعتباری، نصب بنر در شعبه و غیره قرار گیرد.» در پایان ضمن ایفاد تصویر نامه شماره ۰۲/۲۵۳۶۸۳ مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۱۷ اداره بررسی‌های بانکداری اسلامی و دبیرخانه شورای فقهی بانک مرکزی در همین خصوص، خواهشمند است دستور فرمایند، مراتب به واحدهای ذی ربط در آن بانک / موسسه اعتباری غیربانکی با لحاظ مفاد بخشنامه شماره ۹۶/۱۴۹۱۵۳ مورخ ۱۳۹۶/۰۵/۱۶ ابلاغ شده و بر حسن اجرای آن نظارت مقتضی به عمل آید و در صورت وجود هر گونه سوال و ابهام در رابطه با آن، موضوع راساً از اداره بررسی‌های بانکداری اسلامی و دبیرخانه شورای فقهی بانک مرکزی استعلام گردد. /۶۳۶۴۶۷۶/ح مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی اداره مطالعات و مقررات بانکی حمیدرضا غنی آبادی - الهام چیت سازان