اساسنامه پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس
مقدمه پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس به موجب بند «الف» ماده ۳ وظایف کلی بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس و به منظور انجام امور پژوهشی در زمینه حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس و انتقال آن به نسل‌های آینده طبق مفاد این اساسنامه تشکیل گردیده که به اختصار «پژوهشگاه» نامیده می‌شود. ماده ۱
- هدف: تولید علم و نظریه سازی در ابعاد علوم و معارف دفاع مقدس و انجام فعالیتهای پژوهشی در راستای صیانت از میراث گران بهای حماسه عظیم مقاومت ملت ایران جهت درک همه ابعاد جنگ و دفاع مقدس برای مخاطبین خاص و عام و انتقال معارف دفاع مقدس به نسل جدید از طریق انتشار آنها و برنامه‌های آموزشی. ماده ۲
- ماموریت: ۱- دستیابی به ماهیت، اهداف و ابعاد علوم و معارف دفاع مقدس، از طریق مطالعه و بازخوانی حوادث، عملیات‌ها، تحولات و اسناد و مدارک توسط پژوهشگاه یا از طریق مبادی ذیربط در دستگاههای موثر در دفاع مقدس. ۲- توسعه و انتقال علوم و معارف دفاع مقدس در مراکز آموزشی عمومی، متوسطه و عالی از طریق ایجاد واحدهای درسی یا درج در منابع آموزشی مربوط. ۳- جمع‌آوری، ساماندهی، حفاظت، ثبت، نگهداری و بهره‌برداری از اسناد و مدارک مکتوب و غیرمکتوب دفاع مقدس. ۴- جلوگیری از نابودی و تحریف تاریخ و میراث گرانبهای دوران دفاع مقدس. ۵- برقراری ارتباط با پیشکسوتان و نخبگان دوران دفاع مقدس، به منظور اطلاع از زوایای آشکار و پنهان دفاع مقدس و بهره مندی از توانایی‌های علمی و تجربی آنها. ۶- هماهنگ سازی فعالیتهای پژوهشی و آموزشی سازمانها و دستگاههای کشوری و نیروهای مسلح در جهت حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس. ماده ۳
- وظایف: ۱
- ثبت و تدوین مبانی علمی، فرهنگی و حماسی دفاع مقدس به منظور بهره‌برداری و انتقال آنها به نسل‌های آینده. ۲
- تهیه، تدوین و انتشار دایره المعارف دفاع مقدس، تاریخ جنگ، جغرافیای جنگ و روزشمار جنگ و سایر نشریات علمی مربوط، به منظور احیاء و ثبت حماسه‌ها و روحیه ایثارگری و بهره‌برداری از تجربیات دوران دفاع مقدس و انتقال آن به نسل‌های آینده (با سیر مراحل مجوزهای مربوط). ۳
- انجام پژوهشهای علمی و کاربردی در خصوص دفاع مقدس بخصوص در زمینه‌های تاثیر فرهنگ دفاع مقدس بر فرهنگ کشور، نقش و حضور مردم و اقوام در دفاع، شیوه‌های فرماندهی و مدیریت جنگ و دفاع در سطوح راهبردی، عملیاتی و اجرایی، تاثیر متقابل موازنه‌های قدرت ملی بر یکدیگر در دوران دفاع مقدس، نقش و تاثیر استکبار جهانی و سایر کشورها در آن دوران و سایر موارد مربوط به دفاع مقدس. ۴
- ایجاد و اداره مرکز اسناد جمع‌آوری، ثبت، حفاظت و نگهداری اسناد و مدارک دفاع مقدس اعم از مکتوب و غیرمکتوب. ۵
- فعال سازی گروههای علمی و پژوهشی تخصصی مطابق ساختار مصوب و انجام اقدامات لازم در این زمینه. ۶
- ایجاد کتابخانه تخصصی دفاع مقدس و جمع‌آوری نسخه ای از کلیه کتب و نشریات و محصولات صوتی، تصویری و فرهنگی مربوط به دفاع مقدس در آن. ۷
- تربیت پژوهشگر و نیروهای متخصص در زمینه علوم و معارف دفاع مقدس بنا به ضرورت و مطابق مجوز مراجع رسمی ذیربط. ۸
- بهره‌برداری مناسب از توانمندی‌های کلیه سازمانهای تحت پوشش نیروهای مسلح و سازمانهای کشوری در خصوص حفظ دستاوردهای هشت سال دفاع مقدس با هماهنگی معاونت فرهنگی و تبلیغات دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح. ۹
- اعمال مدیریت برای بررسی و انتشار اسناد تاریخی و تحلیلی دفاع مقدس. ۱۰
- جلب مشارکت و همکاری با مراکز علمی، آموزشی و پژوهشی داخل کشور به منظور رشد و ارتقاء سطح فعالیتها و تهیه و تدوین متون موردنیاز پژوهشگاه و کاربردی کردن آنها برای دانش پژوهان. ۱۱
- پیگیری و کمک به مراکز آموزش عمومی، متوسطه و عالی به منظور برگزاری واحدهای درسی مرتبط با دفاع مقدس از نظر تامین متون و اسناد و ترویج فرهنگ دفاع مقدس در این مراکز با هماهنگی مراجع ذیربط در کشور. ۱۲
- بهره گیری از تجربیات فرماندهان هشت سال دفاع مقدس در تدوین تاریخ جنگ تحمیلی و سایر کتب و متون علمی مربوط به رزمندگان. ۱۳
- طراحی و راه اندازی پایگاه اینترنتی به منظور ایجاد ارتباط علمی با پژوهشگران و اندیشمندان ملی و فراملی، جمع‌آوری اسناد و آثار در حوزه علوم و معارف دفاع مقدس به صورت مجازی. ۱۴
- تامین اسناد و مدارک و انجام پژوهشهای موردنیاز موزه دفاع مقدس. ماده ۴
- پژوهشگاه دارای شخصیت حقوقی و مالی و وابسته به بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس ستاد کل ن.م می‌باشد و از سیاستها و خط مشی کلی و مقررات عمومی بنیاد تبعیت می‌کند. تبصره
- پژوهشگاه از نظر مقررات مالی مشمول قانون نحوه ی انجام امور مالی و معاملاتی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی خواهد بود و در موارد سکوت، مطابق آیین‌نامه مالی و معاملاتی بنیاد اقدام می‌نماید. ماده ۵
- محل استقرار پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس و واحدها و گروههای زیرمجموعه آن در تهران می‌باشد. ماده ۶
- ارکان پژوهشگاه: الف- هیات امناء ب- رئیس پژوهشگاه ج- شورای پژوهشگاه د- بازرس تبصره ۱
- بازرس با تصویب هیات امناء هرگونه بازرسی نسبت به عملکرد پژوهشگاه را به عمل آورده و گزارش لازم را به هیات امناء ارائه می‌نماید. تبصره ۲
- رئیس پژوهشگاه و کلیه کارمندان موظف هستند هرگونه مدارک و اطلاعات موردنیاز بازرس را در اختیار وی قرار دهند. ماده ۷
- ترکیب هیات امناء: اعضای هیات امناء پژوهشگاه عبارتند از: ۱- رئیس یا جانشین ستاد کل ن.م (رئیس هیات امناء) ۲- معاون اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح ۳- معاون فرهنگی و تبلیغاتی دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح ۴- معاون نیروی انسانی ستاد کل نیروهای مسلح ۵- رئیس بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس (نایب رئیس هیات امناء) ۶- رئیس پژوهشگاه (دبیر هیئت) ۷- رئیس سازمان موزه دفاع مقدس ۸- معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا نماینده وی. ۹- معاون پژوهشی دانشگاه عالی دفاع ملی ۱۰- رئیس سازمان حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس آجا ۱۱- رئیس دانشکده فرماندهی و ستاد آجا ۱۲- رئیس سازمان حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس سپاه ۱۳- رئیس دانشگاه امام حسین (ع) یا دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه ۱۴- نماینده یا مسئول ذیربط در امور جهاد سازندگی سابق با معرفی وزیر جهاد کشاورزی. ۱۵- دو تن از شخصیتهای علمی، فرهنگی، اجتماعی و نظامی که دارای توانایی علمی بوده و بتوانند در توسعه فعالیتهای پژوهشگاه نقش موثری داشته باشند، بنا به تشخیص رئیس هیات امناء پژوهشگاه. تبصره ۱
- جلسات هیات امنای پژوهشگاه حداقل هر ۶ ماه یکبار تشکیل خواهد شد. تبصره ۲
- جلسات هیات امنا با حضور دو سوم اعضاء رسمیت می‌یابد. تصمیمات هیات با حداقل ۸ رای معتبر خواهد بود. تبصره ۳
- با تشخیص رئیس هیات امناء از سایر افراد برای شرکت در جلسات بدون حق رای دعوت خواهد شد. ماده ۸
- وظایف و اختیارات هیات امناء: ۱- تعیین و تصویب خط مشی‌ها و سیاستهای کلی پژوهشگاه در چارچوب سیاستهای ستاد کل و بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس. ۲- بررسی اصلاحیه اساسنامه پژوهشگاه و ارائه آن به معاونت طرح و برنامه بودجه ستاد کل ن.م جهت سیر مراحل تصویب. ۳- نظارت عالیه بر فعالیتهای پژوهشگاه. ۴- پیشنهاد انتصاب رئیس پژوهشگاه و بررسی عملکرد وی. ۵- بررسی و پیشنهاد برنامه و بودجه و اعتبارات سالانه و میان مدت پژوهشگاه جهت درج در بودجه بنیاد. ۶- بررسی گزارش عملکرد سالانه پژوهشگاه و تصویب ترازنامه و صورتهای مالی پژوهشگاه. ۷- انتخاب بازرس برای مدت سه سال. ۸- بررسی و تصویب مقررات و ضوابط مربوط به بورسهای تحصیلی، فرصتهای مطالعاتی، مقررات مالی و سایر موارد بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه در چارچوب مقررات عمومی کشور و ن.م ۹- تصویب درآمدهای داخلی و اختصاصی پژوهشگاه و نحوه وصول و مصرف آن طبق ضوابط و مقررات مالی بنیاد. تبصره -هیات امناء می‌تواند برخی از اختیارات خود را به رئیس هیات امناء یا برخی دیگر از اعضاء تفویض نماید. ماده ۹
- وظایف و اختیارات رئیس پژوهشگاه: رئیس پژوهشگاه، از بین نظامیان با تجربه در زمینه مفاهیم و مبانی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس و بنا به پیشنهاد هیات امناء یا رئیس بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس و تصویب رئیس ستاد کل ن.م و رئیس هیات امنای پژوهشگاه، برای مدت ۳ سال منصوب می‌گردد. انتصاب مجدد وی بلامانع است. وظایف و اختیارات رئیس پژوهشگاه، به شرح زیر می‌باشد: ۱
- تهیه و تدوین سیاستها و خط مشی‌های پژوهشگاه جهت سیر مراحل تصویب. ۲
- تهیه و تدوین اصلاحیه اساسنامه، ساختار تشکیلاتی، سازمان و شرح وظایف اجزای پژوهشگاه و ارائه به هیات امناء بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس جهت بررسی و سیر مراحل تصویب از طریق معاونت ط.ب.ب ستاد کل. ۳
- اداره امور پژوهشگاه و نظارت بر حسن اجرای کلیه فعالیتهای آن در چارچوب مفاد این اساسنامه. ۴
- انتخاب و پیشنهاد معاونین، مدیران مستقل و مدیران گروههای پژوهشی پژوهشگاه جهت انتصاب توسط رئیس هیات امنای پژوهشگاه و نصب و عزل سایر کارکنان مطابق ضوابط ستاد کل. ۵
- تصویب و امضای قراردادها، اسناد تعهدآور مالی و اداری و افتتاح حسابهای بانکی موردنیاز پژوهشگاه بر اساس قوانین و مقررات مالی مربوط و سیاستهای مالی جاری ستاد کل نیروهای مسلح. ۶
- انجام وظایف دبیری هیات امناء ۷
- ایجاد و تعمیق ارتباط علمی با سایر مراکز و موسسات علمی، آموزشی و پژوهشی کشور و نیروهای مسلح جهت پیشبرد ماموریت و وظایف پژوهشگاه و برگزاری همایش‌های مربوط با تصویب رئیس هیات امناء. ۸
- تهیه و تنظیم آیین‌نامه‌های مربوط به پژوهشگاه و پیشنهاد به بنیاد جهت سیر مراحل بررسی و تصویب. ۹
- تهیه و تنظیم طرحها و برنامه‌ها و بودجه پژوهشگاه و سایر مقرراتی که باید به تصویب هیات امناء یا بنیاد و ستاد کل برسد. ۱۰
- تهیه و تنظیم گزارش عملکرد سالانه و دوره ای پژوهشگاه و ارسال برای رئیس و اعضای هیات امنای پژوهشگاه و بنیاد و سایر مبادی ذیربط. ۱۱
- بررسی و تائید نیازهای تجهیزاتی، انتشاراتی، اطلاعاتی و علمی پژوهشگاه جهت ارسال به بنیاد و پیگیری قانونی آنها. ۱۲
- برگزاری دوره‌های آموزشی توجیهی در جهت تربیت راویان دفاع مقدس. ۱۳
- اجرای مصوبات هیات امنای پژوهشگاه و مصوبات و ابلاغیه‌های ستاد کل و بنیاد در چارچوب قوانین و مقررات مربوط. تبصره
- پژوهشگاه موظف است در اجرای این ماده، نظرات معاونتها و مدیریت‌های مستقل تخصصی بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس را دریافت و مدنظر قرار دهد. ماده ۱۰
- ترکیب شورای پژوهشگاه: اعضای شورای پژوهشگاه عبارتند از: ۱- رئیس پژوهشگاه (رئیس شورا) ۲- معاون مطالعات و تحقیقات پژوهشگاه (عضو و دبیر شورا) ۳- معاونین، مدیران مستقل و مشاورین پژوهشگاه. ۴- مدیران گروههای پژوهشی. ۵- سه تن از اعضای هیات علمی پژوهشگاه. تبصره
- جلسات شورا با حضور دوسوم اعضا رسمیت می‌یابد و تصمیمات شورا با رای اکثریت معتبر است و با ابلاغ رئیس پژوهشگاه اجرایی می‌شود. آیین‌نامه داخلی شورا به تصویب رئیس پژوهشگاه می‌رسد. ماده ۱۱
- وظایف و اختیارات شورای پژوهشگاه: ۱
- بررسی و پیشنهاد سیاستها و برنامه‌های پژوهشگاه جهت سیر مراحل تصویب. ۲
- بررسی و تصویب آیین نامه‌ها و دستورالعملهای آموزشی و پژوهشی. ۳
- بررسی و تائید شرح فعالیتهای تخصصی گروههای پژوهشی. ۴
- بررسی و تصویب طرحهای پژوهشی و ناظران آنها و نظارت بر کیفیت و حسن اجرای طرحهای مزبور و در صورت لزوم تجدیدنظر و تصویب تغییرات. ۵
- تعیین داور یا هیات داوران طرحهای پژوهشی، که از سوی معاون مطالعات و تحقیقات پژوهشگاه پیشنهاد می‌شوند. ۶
- ارزیابی نتایج فعالیتهای پژوهشگاه و اتخاذ تصمیم در خصوص بهبود و توسعه ی فعالیتها در چارچوب اختیارات شورا. ۷
- بررسی و پیشنهاد تاسیس یا تغییر گروههای پژوهشی و تخصصی جهت سیر مراحل تصویب به ستاد کل. ۸
- بررسی و پیشنهاد برگزاری بورسهای تحصیلی، فرصتهای مطالعاتی، همایشها و بازدیدهای علمی و تصویب مفاد برنامه‌های دوره‌های آموزشی. تبصره
- چنانچه به پژوهشگاه مجوز برگزاری دوره‌های طولی داده شود برنامه و سرفصلهای آن باید به تایید مراجع ذیصلاح در نیروهای مسلح (معاون نیروی انسانی ستاد کل نیروهای مسلح) و کشوری نیز برسد. ۹
- بررسی و تصویب دستورالعمل مربوط به تدوین، تالیف و ترجمه کتب و مقاله و نحوه انتشار نتایج فعالیتهای پژوهشی پژوهشگاه در چارچوب مصوبات هیات امناء و مقررات بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس. ۱۰
- بررسی و تایید صلاحیت علمی متقاضیان عضویت در هیات علمی پژوهشگاه مطابق مقررات هیات‌های علمی در کشور و نیروهای مسلح. ۱۱
- اجرای سایر اموری که در چارچوب ضوابط و مقررات، از سوی هیات امناء پژوهشگاه و رئیس پژوهشگاه به این شورا محول می‌شود. ماده ۱۲
- وظایف بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس: پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس وابسته به بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس س.ک.ن.م می‌باشد و بنیاد در قبال این پژوهشگاه، وظایف مشروحه زیر را بر عهده دارد: ۱- ابلاغ دستورات سلسله مراتب و پیگیری اجرای آنها. ۲- مدیریت کلان بر پژوهشگاه و نظارت بر حسن انجام امور آن. ۳- بررسی و تائید برنامه‌ها و بودجه سالانه و میان مدت پژوهشگاه. ۴- بررسی، تصویب و تامین نیازهای تجهیزاتی، انتشاراتی، اطلاعاتی و علمی و نیروی انسانی پژوهشگاه. ماده ۱۳
- اعضای هیات علمی پژوهشگاه از نظر مقررات حقوقی، استخدامی و نحوه انتخاب و گزینش (علمی و عمومی) می‌توانند مطابق ضوابط ابلاغی ستاد کل مشمول مقررات و ضوابط هیات علمی دانشگاهها و پژوهشگاههای کشور باشند، سایر کارکنان تابع قوانین استخدامی نیروهای مسلح می‌باشند. ماده ۱۴
- پژوهشگاه از نظر علمی، آموزشی و پژوهشی تابع مقررات و ضوابط شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشد و از نظر مقررات عمومی تابع ضوابط حاکم بر بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس می‌باشد. تبصره ۱
- در موارد لزوم، هیات امناء مجاز به تصویب مقررات تفصیلی و اجرایی در چارچوب مقررات کشوری و نیروهای مسلح می‌باشد. تبصره ۲
- پژوهشگاه در چارچوب سیاستهای آموزشی ابلاغی ستاد کل ن م مجاز به تشکیل دوره‌های عرضی در زمینه پژوهش در موضوعات مربوط به دفاع مقدس می‌باشد. ماده ۱۵
- منابع تامین مالی پژوهشگاه: بودجه پژوهشگاه در ذیل ردیف بودجه ستاد کل ن م یا بنیاد می‌باشد و درآمدهای آن ناشی از فروش نشریات و کمک و هدایا و درآمد حاصل از اجرای قراردادهای پژوهشی در چارچوب مصوبات هیات امناء می‌باشد و در قالب مقررات مالی و معاملاتی بنیاد هزینه می‌گردد. ماده ۱۶
- بودجه پژوهشی پژوهشگاه بر اساس قانون، خارج از شمول قانون محاسبات عمومی می‌باشد. ماده ۱۷
- با تغییر ساختار یا انحلال پژوهشگاه، نیروی انسانی، اموال، اماکن، و تجهیزات پژوهشگاه به بنیاد منتقل می‌شود و نحوه ی انجام تعهدات پژوهشگاه و نوع بکارگیری و بهره‌برداری از موارد فوق با پیشنهاد هیات امناء پژوهشگاه، با تصویب رئیس ستاد کل نیروهای مسلح تعیین تکلیف خواهد شد. ماده ۱۸
- پژوهشگاه هر سال ترازنامه و صورتهای مالی را تنظیم و با هماهنگی بنیاد جهت سیر مراحل تصویب هیات امناء تقدیم می‌نماید. تبصره
- به منظور انجام حسابرسی مدیریتی و مالی، هیات امناء می‌تواند علاوه بر بازرس، حسابرس نیز برای پژوهشگاه از بین اشخاص حقیقی یا حقوقی موردنظر ستاد کل انتخاب نماید. انجام وظایف بازرسی و حسابرسی پژوهشگاه نافی نظارت، بازرسی و حسابرسی بنا به مورد بنیاد و ستاد کل نخواهد بود. ماده ۱۹
- اصلاح و تغییر در مفاد این اساسنامه و تفسیر آن بر عهده ستاد کل ن.م خواهد بود. ماده ۲۰
- این اساسنامه مشتمل بر ۲۰ ماده و ۱۳ تبصره در تاریخ ۱۳۸۹/۲/۱۵ به استناد اختیارات تفویضی از سوی مقام معظم فرماندهی کل قوا تصویب شد و از همان تاریخ لازم الاجرا می‌باشد.