اساسنامه شورای گسترش حوزه های علمیه

شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه ۵۴۲ مورخ ۸۲/۴/۲۳، به پیشنهاد شورای عالی حوزه علمیه قم (نامه شماره ۴۷۶۷ مورخ ۸۲/۱۱/۵)، اساسنامه شورای گسترش حوزه‌های علمیه را به این شرح تصویب کرد: مقدمه به منظور نظارت بر تاسیس، توسعه حوزه‌های علمیه، برنامه‌ریزی و هماهنگی در زمینه‌های آموزش و پژوهش حوزوی، «شورای گسترش حوزههای علمیه» با جایگاه، اهداف و شرح وظایف و اختیارات پیش‌بینی شده در این اساسنامه تاسیس می‌شود. ماده ۱

تعاریف: حوزه علمیه متشکل از یک یا چند واحد آموزشی و پژوهشی حوزوی است که با مجوز شورای گسترش حوزه‌های علمیه فعالیت میکند. مدرسه علمیه عبارت است از یک واحد آموزشی و پژوهشی حوزوی. به منظور رعایت اختصار در این اساسنامه به «شورای عالی حوزه علمیه»، «شورای عالی» و به «شورای گسترش حوزههای علمیه»، «شورای گسترش» و به «واحد آموزشی حوزوی وابسته به حوزه علمیه»، «مدرسه» اطلاق میشود. ماده ۲
جایگاه: شورای گسترش، بالاترین مرجع تصمیم‌گیری در زمینه ایجاد و یا صدور مجوز تاسیس، توسعه و انحلال حوزه‌های علمیه و صدور مدارک تحصیلی و تدوین برنامه درسی این حوزه‌ها براساس رشتههای مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی در سطح کشور است ماده ۳
اهداف: ۱- فراهم سازی زمینه گسترش آموزش و پژوهش حوزوی در سراسر کشور. ۲- ارتقای سطوح آموزش و پژوهش حوزوی در زمینه علوم و معارف اسلامی. ماده ۴
وظایف و اختیارات: ۱
تعیین راهبردها، سیاستها و ضوابط تاسیس و توسعه ی آموزش حوزه‌های علمیه در تمامی رشتهها و مقاطع تحصیلی، متناسب با رسالتها و اهداف حاکم بر برنامههای حوزههای علمیه. ۲
تعیین راهبردها، سیاستها و ضوابط توسعه فضاهای آموزشی و پژوهشی حوزه علمیه در سطح ملی و منطقهای، تعیین قطبهای علمی و نحوهی توزیع جغرافیایی آموزشهای حوزوی. ۳
بررسی، تصویب و صدور هر نوع مجوز اعم از دائمی یا موقت برای تاسیس یا تجهیز و توسعه حوزههای علمیه در کشور. ۴
بررسی و تصویب ضوابط و ظرفیت پذیرش در حوزههای علمیه کشور. ۵
تصویب ایجاد و یا توسعه رشتههای تحصیلی حوزوی در مقاطع مختلف در چارچوب مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی. ۶
تعیین شرایط و ضوابط موارد صدور مدارک تحصیلی برای طلاب حوزههای علمیه. ۷
اتخاذ تصمیم در مورد جلوگیری از ادامه فعالیت و یا انحلال حوزهها و مدارس تابعه. ۸
بررسی و تصویب اساسنامه حوزههای علمیه که با مجوز شورای گسترش ایجاد میشوند. ۹
بررسی و تصویب طرحهای جامع حوزههای علمیه. ۱۰
بررسی و نظارت بر ایجاد و توسعه حوزههای علمیه تا مرحله صدور مجوز قطعی. ۱۱
تشکیل کمیتههای تخصصی مورد نیاز و تصویب آییننامههای داخلی. ماده ۵ (اصلاحی ۱۳۸۸/۰۳/۰۵)
ترکیب اعضا اعضای شورای گسترش عبارتند از: ۱- مدیر مرکز مدیریت حوزههای علمیه برادران (رئیس). ۲- مدیر مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران (نایب رئیس). ۳- معاونان آموزشی مراکز مدیریت حوزههای علمیه برادران و خواهران. ۴- معاونان پژوهشی مراکز مدیریت حوزههای علمیه برادران و خواهران ۵- معاونان امور شهرستانهای مراکز مدیریت برادران و خواهران ۶- مسئول دبیرخانه شورای عالی ۷- مسئول طرح و برنامه دبیرخانه شورای عالی ۸- یک نفر از شخصیتهای برجسته علمی حوزوی (با اولویت اعضای شورای عالی) به انتخاب شورای عالی ۹-معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تبصره ۱
رئیس شورای گسترش میتواند حسب مورد و در صورت لزوم از اشخاص ذی صلاح برای اظهارنظر (بدون حق رای) برای شرکت در جلسات شورا دعوت نماید. تبصره ۲
نحوه تشکیل جلسات، رسیدگی به تقاضاها و امور داخلی شورای گسترش طبق آییننامههایی که به تصویب شورای مزبور می‌رسد، تعیین میشود تبصره ۳
شورای گسترش یک نفر را از بین اعضای خود به عنوان دبیر جلسه انتخاب میکند. ماده ۶
شورای گسترش موارد و تقاضاهای دریافتی از سوی اشخاص یا حوزههای علمیه را بر حسب موضوع و نوع تقاضا، برای تحقیق، بررسی و اظهارنظر کارشناسی به مراکز مدیریت حوزههای علمیه (برادران یا خواهران) و یا سایر نهادها و صاحبنظران ارجاع خواهد داد و کلیه موارد و تقاضاها پس از اظهارنظر کارشناسی با تایید رئیس شورای گسترش در جلسات این شورا قابل طرح خواهد بود. ماده ۷
جلسات شورای گسترش با حضور رئیس یا نایب رئیس شورا و اعضا رسمیت مییابد و تصمیمهای آن با رای موافق نصف به علاوه یک کل اعضای شورا اتخاذ میشود. تبصره
کلیه تصمیمات شورای گسترش به اطلاع رئیس شورای عالی میرسد و در صورتی که تا دو هفته پس از اطلاع، نظر کتبی مخالف به دبیرخانه شورای گسترش واصل نشود با امضای رئیس شورای گسترش، برای اجرا ابلاغ میگردد ماده ۸
دبیرخانه شورای گسترش زیر نظر رئیس شورای گسترش اداره میشود و مسئول آن توسط ایشان منصوب میشود. اساسنامه فوق در ۸ ماده و ۴ تبصره در جلسه ۵۴۲ مورخ ۱۳۸۳/۰۴/۲۳ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و از تاریخ تصویب لازمالاجرا میباشد. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - سید محمد خاتمی

تعاریف: حوزه علمیه متشکل از یک یا چند واحد آموزشی و پژوهشی حوزوی است که با مجوز شورای گسترش حوزه‌های علمیه فعالیت میکند. مدرسه علمیه عبارت است از یک واحد آموزشی و پژوهشی حوزوی. به منظور رعایت اختصار در این اساسنامه به «شورای عالی حوزه علمیه»، «شورای عالی» و به «شورای گسترش حوزههای علمیه»، «شورای گسترش» و به «واحد آموزشی حوزوی وابسته به حوزه علمیه»، «مدرسه» اطلاق میشود. ماده ۲
جایگاه: شورای گسترش، بالاترین مرجع تصمیم‌گیری در زمینه ایجاد و یا صدور مجوز تاسیس، توسعه و انحلال حوزه‌های علمیه و صدور مدارک تحصیلی و تدوین برنامه درسی این حوزه‌ها براساس رشتههای مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی در سطح کشور است ماده ۳
اهداف: ۱- فراهم سازی زمینه گسترش آموزش و پژوهش حوزوی در سراسر کشور. ۲- ارتقای سطوح آموزش و پژوهش حوزوی در زمینه علوم و معارف اسلامی. ماده ۴
وظایف و اختیارات: ۱
تعیین راهبردها، سیاستها و ضوابط تاسیس و توسعه ی آموزش حوزه‌های علمیه در تمامی رشتهها و مقاطع تحصیلی، متناسب با رسالتها و اهداف حاکم بر برنامههای حوزههای علمیه. ۲
تعیین راهبردها، سیاستها و ضوابط توسعه فضاهای آموزشی و پژوهشی حوزه علمیه در سطح ملی و منطقهای، تعیین قطبهای علمی و نحوهی توزیع جغرافیایی آموزشهای حوزوی. ۳
بررسی، تصویب و صدور هر نوع مجوز اعم از دائمی یا موقت برای تاسیس یا تجهیز و توسعه حوزههای علمیه در کشور. ۴
بررسی و تصویب ضوابط و ظرفیت پذیرش در حوزههای علمیه کشور. ۵
تصویب ایجاد و یا توسعه رشتههای تحصیلی حوزوی در مقاطع مختلف در چارچوب مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی. ۶
تعیین شرایط و ضوابط موارد صدور مدارک تحصیلی برای طلاب حوزههای علمیه. ۷
اتخاذ تصمیم در مورد جلوگیری از ادامه فعالیت و یا انحلال حوزهها و مدارس تابعه. ۸
بررسی و تصویب اساسنامه حوزههای علمیه که با مجوز شورای گسترش ایجاد میشوند. ۹
بررسی و تصویب طرحهای جامع حوزههای علمیه. ۱۰
بررسی و نظارت بر ایجاد و توسعه حوزههای علمیه تا مرحله صدور مجوز قطعی. ۱۱
تشکیل کمیتههای تخصصی مورد نیاز و تصویب آییننامههای داخلی. ماده ۵ (اصلاحی ۱۳۸۸/۰۳/۰۵)
ترکیب اعضا اعضای شورای گسترش عبارتند از: ۱- مدیر مرکز مدیریت حوزههای علمیه برادران (رئیس). ۲- مدیر مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران (نایب رئیس). ۳- معاونان آموزشی مراکز مدیریت حوزههای علمیه برادران و خواهران. ۴- معاونان پژوهشی مراکز مدیریت حوزههای علمیه برادران و خواهران ۵- معاونان امور شهرستانهای مراکز مدیریت برادران و خواهران ۶- مسئول دبیرخانه شورای عالی ۷- مسئول طرح و برنامه دبیرخانه شورای عالی ۸- یک نفر از شخصیتهای برجسته علمی حوزوی (با اولویت اعضای شورای عالی) به انتخاب شورای عالی ۹-معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تبصره ۱
رئیس شورای گسترش میتواند حسب مورد و در صورت لزوم از اشخاص ذی صلاح برای اظهارنظر (بدون حق رای) برای شرکت در جلسات شورا دعوت نماید. تبصره ۲
نحوه تشکیل جلسات، رسیدگی به تقاضاها و امور داخلی شورای گسترش طبق آییننامههایی که به تصویب شورای مزبور می‌رسد، تعیین میشود تبصره ۳
شورای گسترش یک نفر را از بین اعضای خود به عنوان دبیر جلسه انتخاب میکند. ماده ۶
شورای گسترش موارد و تقاضاهای دریافتی از سوی اشخاص یا حوزههای علمیه را بر حسب موضوع و نوع تقاضا، برای تحقیق، بررسی و اظهارنظر کارشناسی به مراکز مدیریت حوزههای علمیه (برادران یا خواهران) و یا سایر نهادها و صاحبنظران ارجاع خواهد داد و کلیه موارد و تقاضاها پس از اظهارنظر کارشناسی با تایید رئیس شورای گسترش در جلسات این شورا قابل طرح خواهد بود. ماده ۷
جلسات شورای گسترش با حضور رئیس یا نایب رئیس شورا و اعضا رسمیت مییابد و تصمیمهای آن با رای موافق نصف به علاوه یک کل اعضای شورا اتخاذ میشود. تبصره
کلیه تصمیمات شورای گسترش به اطلاع رئیس شورای عالی میرسد و در صورتی که تا دو هفته پس از اطلاع، نظر کتبی مخالف به دبیرخانه شورای گسترش واصل نشود با امضای رئیس شورای گسترش، برای اجرا ابلاغ میگردد ماده ۸
دبیرخانه شورای گسترش زیر نظر رئیس شورای گسترش اداره میشود و مسئول آن توسط ایشان منصوب میشود. اساسنامه فوق در ۸ ماده و ۴ تبصره در جلسه ۵۴۲ مورخ ۱۳۸۳/۰۴/۲۳ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و از تاریخ تصویب لازمالاجرا میباشد. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - سید محمد خاتمی