اساسنامه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
مقدمه به منظور بهره گیری مطلوب از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی در محیط جدید بین‌المللی با استفاده از فعالیت و تجارب گذشته سازمان در روابط فرهنگی تبلیغی خارج از کشور اساسنامه «سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» که در این اساسنامه اختصاراً «سازمان» نامیده می‌شود، به شرح زیر اصلاح می‌شود: فصل اول
- کلیات ماده ۱:
سازمان دارای شخصیت حقوقی مستقل، رسما وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و بر اساس رهنمودهای مقام معظم رهبری و تصمیمات شورای عالی با رعایت سیاست خارجی نظام، منحصراٌ بر طبق مقررات این اساسنامه فعالیت می‌کند. تبصره: آیین‌نامه اجرایی نحوه تامین هماهنگی بین سازمان و وزارت امور خارجه با همکاری آن وزارت تهیه و به تصویب شورای عالی خواهد رسید. ماده ۲: اهداف سازمان
- احیاء و گسترش تفکر و معارف اسلامی در جهان به منظور بیداری مسلمانان و ابلاغ پیام اسلام راستین به جهانیان.
- آگاهی جهانیان نسبت به مبانی و اهداف و مواضع انقلاب اسلامی و تبیین جایگاه آن برای مردم جهان
- گسترش مناسبات فرهنگی با ملل و اقوام مختلف بخصوص مسلمانان و مستضعفان جهان.
- تقویت و تنظیم مناسبات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با سایر کشورها و سازمان‌های فرهنگی بین‌المللی
- عرضه صحیح فرهنگ و تمدن ایران و ویژگی‌های فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی آن
- فراهم آمدن زمینه‌های وحدت میان مسلمانان و تشکیل جبهه واحد بر اساس اصول مسلم اسلامی
- مقابله فکری با فرهنگ ضد دینی، اسلام ستیزی و شیعه هراسی و آگاه کردن مسلمانان نسبت به توطئه‌های تفرقه انگیز دشمنان و دفاع از حقوق مسلمانان
- رشد و ارتقاء و اصلاح وضع فرهنگی، تبلیغی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مسلمانان به ویژه پیروان اهل البیت (علیهم السلام) در جهان. ماده ۳
- وظایف سازمان الف: سیاست گذاری، برنامه‌ریزی، هدایت، هماهنگی، نظارت و ارزیابی
- سیاست گذاری، برنامه‌ریزی و هماهنگی در اجرای کلیه فعالیت‌های فرهنگی - تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور در چارچوب رهنمودهای مقام معظم رهبری.
- هدایت، نظارت و پشتیبانی فعالیت‌های فرهنگی بخش غیردولتی در خارج از کشور
- پیگیری و نظارت بر حسن اجرای موافقت نامه‌ها، اسناد همکاری و برنامه مبادلات فرهنگی، هنری و تبلیغی با سایر کشورها
- هدایت و حمایت مادی و معنوی از شخصیت‌ها، انجمن‌ها و تشکل‌های اسلامی و مردمی فعال در مسایل فرهنگی - تبلیغی خارج از کشور و نظارت بر فعالیت‌های آنان
- گردآوری و ساماندهی مدیریت اطلاعات و دانش راهبردی مورد نیاز روابط فرهنگی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران
- برنامه‌ریزی فرهنگی و تبلیغی برای ایرانیان و علاقه مندان به فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی در خارج از کشور
- تعیین ضوابط و مقررات ناظر بر تهیه و انتشار کتب، نشریات و سایر محصولات فرهنگی - تبلیغی برای خارج از کشور و نظارت بر حسن اجرای آن. ب
- فعالیت‌های مطالعاتی و تحقیقاتی
- رصد فرهنگی محیط بین‌المللی و ترازیابی موقعیت اسلام و ایران در این محیط و ظرفیت‌های فرهنگی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران
- مطالعه و بررسی به منظور شناخت شیوه‌های مطلوب معرف علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی.
- انجام مطالعات و تحقیقات فرهنگی بین‌المللی و حمایت از پژوهش‌های اسلامی به ویژه در زمینه شناخت ادیان، فرق، فرهنگ ملل و ساختار جریان‌های فکری جوامع مختلف.
- شناخت جمعیت‌ها، انجمن‌ها، جریان‌های رسانه ای و شخصیت‌های فرهنگی و مذهبی جهان به ویژه کشورهای اسلامی. ج. امور اجرایی
- ایجاد زمینه و هماهنگی برای عقد موافقت نامه‌ها و قراردادهای لازم به منظور مبادلات فرهنگی، علمی، آموزشی، هنری، سینمایی، جهانگردی، خبری، مطبوعاتی، ورزشی و امدادی و در صورت ضرورت شرکت در جلسات سازمان‌های فرهنگی منطقه ای و بین‌المللی با همکاری دستگاه‌های اجرایی ذیربط.
- همکاری‌های فرهنگی و تبلیغی با مراکز اسلامی و فرهنگی سایر کشورها و سازمان‌های منطقه ای و بین‌المللی
- کمک به ایجاد و گسترش فعالیت‌های حوزوی و دانشگاهی در خارج از کشور
- ایجاد، توسعه و اداره کلیه امور نمایندگی‌های فرهنگی ایران و مراکز اسلامی و فرهنگی وابسته به جمهوری اسلامی ایران در خارج و تعیین نمایندگان فرهنگی و تبلیغی و نظارت بر اجرای وظایف آنها
- گزینش، آموزش، سازماندهی و اعزام مبلغ و مربی دینی به خارج از کشور
- برگزاری گردهمایی‌ها، جشنواره‌ها و نمایشگاه‌های فرهنگی و تبلیغی و مراسم عمومی در خارج از کشور
- اشاعه و گسترش زبان و ادبیات فارسی و تقویت کرسی‌های زبان فارسی و مراکز ایرانشناسی
- تالیف، ترجمه و انتشار کتب و نشریات مناسب به منظور معرفی علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی و تبادل فرهنگی با سایر کشورها. ماده ۴: مدت فعالیت سازمان نامحدود است. ماده ۵. مرکز سازمان در تهران است و سازمان می‌تواند بر اساس مفاد این اساسنامه و اهداف فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران، به تاسیس نمایندگی و توسعه فعالیت‌های خود در خارج از کشور اقدام نماید. ماده ۶: کلیه نهادها و موسسات دولتی و غیردولتی که از بودجه عمومی کشور و یا تسهیلات جمهوری اسلامی ایران استفاده می‌کنند مکلفند فعالیت‌های فرهنگی تبلیغی خود در خارج از کشور را با هماهنگی سازمان به انجام برسانند. تبصره ۱: نحوه همکاری بین مجمع تقریب مذاهب اسلامی و مجمع اهل بیت و بنیاد سعدی با سازمان بر اساس آیین‌نامه ای خواهد بود که به تصویب شورای عالی سازمان می‌رسد. تبصره ۲: سازمان می‌تواند در صورت ضرورت و با تصویب شورای عالی بخشی از فعالیت‌ها و امور اجرایی خود در خارج از کشور را از طریق سایر دستگاه‌ها و نهادها و موسسات به انجام برساند. ماده ۷: منابع مالی منابع مالی سازمان عبارتند از:
- کمک دولت از محل اعتبارات عمومی در ردیف مستقل بودجه سالیانه کل کشور
- درآمدهای ناشی از فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی سازمان در خارج از کشور
- کمک بلاعوض اشخاص حقیقی و حقوقی
- کمک‌های دریافتی از محل وجوه شرعیه
- سایر درآمدهایی که منبع آن به تصویب شورای عالی سازمان برسد. فصل دوم
- ارکان ماده ۸: ارکان سازمان ارکان سازمان عبارتند از:
- شورای عالی
- رئیس سازمان ماده ۹: ترکیب شورای عالی شورای عالی مرکب از اعضای زیر می‌باشد که با حکم مقام معظم رهبری منصوب می‌شوند: الف. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس شورا) ب. وزیر امور خارجه ج. رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران د: رئیس سازمان تبلیغات اسلامی ه-: دبیر کل مجمع تقریب مذاهب اسلامی و: دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت (ع) ز: معاون ارتباطات بین‌المللی دفتر مقام معظم رهبری ح: رئیس جامعه المصطفی (ص) العالمیه ط: رئیس بنیاد سعدی ی: پنج نفر از شخصیت‌های علمی و فرهنگی به انتخاب مقام معظم رهبری ک: رئیس سازمان تبصره: دبیرخانه شورای عالی در سازمان مستقر است و دبیر شورا به پیشنهاد رئیس سازمان و تایید شورای عالی و حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب می‌شود. ماده ۱۰: اختیارات و وظایف شورای عالی
- بررسی و تعیین سیاست‌ها و راهبردهای کلی و ضوابط حاکم بر امور و فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور
- بررسی و تصویب طرح‌ها و برنامه‌های بلندمدت و میان مدت سازمان
- بررسی و تصویب برنامه و بودجه سالانه و منابع قابل تخصیص
- بررسی و تصویب مقررات و آیین‌نامه‌های اداری، استخدامی، تشکیلاتی، مالی و معاملاتی سازمان
- بررسی و تصویب آیین‌نامه اعزام نمایندگان فرهنگی
- نظارت بر حسن اجرای سیاست‌ها و ارزیابی عملکرد و فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور
- اظهارنظر و تایید پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر معرفی رئیس سازمان. تبصره: شورای عالی می‌توانند به منظور نظارت بر فعالیت‌ها و برنامه‌های سازمان از وجود افراد صاحب نظر و با صلاحیت به عنوان بازرس استفاده نماید. رئیس سازمان موظف است تسهیلات لازم را برای حسن اجرای وظایف آنان فراهم آورد. ماده ۱۱: تشکیل جلسات شورا شورای عالی هر دو ماه یک بار تشکیل جلسه خواهد داد و در صورت لزوم جلسات فوق‌العاده با پیشنهاد رئیس سازمان یا هر یک از اعضا و تایید ریس شورا برگزار می‌شود. ماده ۱۲: جلسات شورا با حضور اکثریت اعضاء رسمیت می‌یابد و مصوبات آن با اکثریت آرای حاضر و حداقل ۸ رای معتبر خواهد بود. تبصره: در غیاب رئیس شورا یکی از اعضاء به انتخاب شورا عهده دار اداره جلسه خواهد بود. ماده ۱۳ (منسوخ ۱۴۰۲/۰۳/۳۰): ترتیب انتخاب رئیس سازمان رئیس سازمان از میان اشخاص مدیر و مجرب در امور فرهنگی بین‌المللی از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد و پس از تایید شورای عالی و موافقت مقام معظم رهبری، با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای مدت سه سال منصوب می‌شود. تجدید انتخاب وی بلامانع است و از حقوق و مزایای همترازی وزراء استفاده می‌نماید. تبصره: رئیس سازمان در صورت استعفاء یا اتمام دوره تصدی با تایید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تا تعیین رئیس جدید به مدت سه سال کماکان عهده دار مسئولیت‌های محوله در اساسنامه خواهد بود. ماده ۱۴: اختیارات و وظایف رئیس سازمان
- تهیه و تنظیم خطوط مشی؛ سیاست‌ها و راهبردهای کلی حاکم بر امور و فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور و ارائه به شورای عالی
- تهیه و تنظیم طرح‌ها و برنامه‌های بلندمدت و میان مدت برای پیشنهاد به شورای عالی
- تهیه و تنظیم برنامه و بودجه سالانه سازمان و پیشنهاد به شورای عالی
- تهیه و پیشنهاد ساختار سازمانی و تشکیلات تفصیلی سازمان و هرگونه تغییر یا اصلاح بعدی در آن برای بررسی و تصویب شورای عالی
- تهیه و تنظیم مقررات و آیین‌نامه‌های اداری، استخدامی، تشکیلاتی، مالی و معاملاتی سازمان و هرگونه تغییر و اصلاح بعدی در آن، جهت بررسی و تصویب شورای عالی
- نصب و عزل معاونان و مدیران سازمان و نمایندگان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور با هماهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
- پیگیری و اجرای مصوبات شورای عالی
- امضای موافقت نامه‌ها و قراردادهای داخلی و خارجی به نمایندگی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در چارچوب وظایف سازمان با رعایت قوانین و مقررات مربوط
- اداره امور سازمان
- ارائه گزارش‌های دوره ای و موردی از عملکرد سازمان به شورای عالی
- پیشنهاد ایجاد، توسعه و انحلال موسسات وابسته و تحت نظر سازمان به رئیس شورا جهت تایید
- عقد قرارداد با اشخاص حقیقی یا حقوقی و نمایندگی سازمان در مراجع اداری و قضایی و انتخاب وکیل با حق توکیل تا یک درجه و پایان دادن به دعاوی از طریق مصالحه یا ارجاع به داوری تبصره (منسوخ ۱۳۹۵/۰۹/۲۸): رئیس سازمان در مقابل وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و شورای عالی سازمان مسئول است و در کلیه مواردی که بر طبق اساسنامه سازمان به عهده وی گذاشته شده است، پاسخگو خواهد بود. فصل سوم: امور مالی ماده ۱۵: دارایی‌های سازمان دارایی‌های سازمان عبارتند از:
- کلیه اموال و دارایی‌های منقول و غیرمنقول که به موجب تصویب اساسنامه و تاسیس سازمان، از وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها، نهادها یا موسسات دولتی و غیردولتی به سازمان انتقال یافته و یا به تملک سازمان در می‌آید.
- دارایی‌ها و اموال ناشی از کمک‌های بلاعوض اشخاص حقیقی و حقوقی
- سایر دارایی‌ها و اموال ناشی از فعالیت‌های جاری سازمان ماده ۱۶: سازمان از نظر اداری، مالی و تشکیلاتی تابع مصوبات شورای عالی است و بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه‌های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و قانون تنظیم بخشی از مقررات، تنها در چارچوب مصوبات شورای عالی عمل خواهد نمود. ماده ۱۷: رئیس سازمان موظف است بودجه پیشنهادی سال آینده خود را تا پایان شهریورماه هر سال به شورای عالی تقدیم کند. ماده ۱۸: سازمان به منظور انجام فعالیت‌های خود می‌تواند به تاسیس و اداره شرکت‌ها و موسسات وابسته با رعایت قوانین و مقررات مربوطه اقدام نماید. ماده ۱۹ (منسوخ ۱۳۹۵/۰۹/۲۸): هرگونه تغییر یا اصلاح اساسنامه به پیشنهاد رئیس شورای عالی و یا پنج نفر از اعضا و با رای دوسوم اعضای شورای عالی و تنفیذ مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) خواهد بود. ماده ۲۰: این اساسنامه پس از اصلاحات لازم در سه فصل و ۲۰ ماده و ۸ تبصره تنظیم و در تاریخ بیست و ششم بهمن ماه ۱۳۹۴ به تصویب دوسوم اعضای شورای عالی رسید و جایگزین اساسنامه مصوب ۱۳۷۴/۸/۳۰ می‌گردد.