اساسنامه اصلاحی بنیاد ایران شناسی
اساسنامه اصلاحی «بنیاد ایران شناسی» که در جلسه ۷۹۸ مورخ ۱۴ /۶ /۹۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بنا به پیشنهاد مورخ ۱۳۹۵/۶/۲۷ رئیس بنیاد ایران شناسی، به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌شود. مقدمه: به منظور نیل به اهداف انقلاب و نظام اسلامی ایران و اهداف عالیه فرهنگی مقام معظم رهبری، «بنیاد ایران شناسی» که در این اساسنامه به اختصار «بنیاد» خوانده می‌شود، تشکیل و فعالیت می‌نماید. منظور از ایران شناسی به عنوان قلمرو اصلی و اساسی فعالیت‌ها و ارتباطات و تحقیقات بنیاد، کلیه مباحث و مسائل مربوط به جلوه‌های گوناگون فرهنگ و تمدن ایرانی در معنای وسیع کلمه است و از آنجا که درباره تاریخ، تمدن و فرهنگ و گزارش آنها در شیوه زندگانی فردی و اجتماعی و چگونگی تفکر و اخلاق و آداب و رسوم و کیش‌های ایران باستان و ایران پس از اسلام در دو سده گذشته تحقیقاتی، انجام یافته است، بنیاد ایران شناسی خود را موظف به شناختن و شناساندن این جلوه در فرهنگ و تمدن ایران اسلامی و معرفی جایگاه واقعی آن در جهان می‌داند. ماده ۱
- بنیاد موسسه ای است علمی - پژوهشی، آموزشی، فرهنگی، دارای شخصیت حقوقی با تابعیت ایرانی و وابسته به نهاد ریاست جمهوری می‌باشد. کلیه فعالیت‌های بنیاد در چارچوب رهنمودهای مقام معظم رهبری و ضوابط و مقررات عمومی مراکز و موسسات تحقیقاتی و آموزشی جمهوری اسلامی ایران انجام می‌پذیرد. تبصره: مدت فعالیت بنیاد نامحدود است. ماده ۲
- اهداف اهداف بنیاد به شرح زیر است: ۱
- پژوهش و آموزش در تمام جوانب ایران شناسانه و همه ابعاد مربوط به بنیاد. ۲
- ایجاد محیط مناسب برای مطالعه تخصصی و بهره گیری از دانشمندان، دانش پژوهان و دانشجویان ایرانی و غیرایرانی علاقمند به مباحث ایران شناسی. ۳
- سامان دادن و هماهنگ کردن تمام پژوهش‌های علمی پراکنده در زمینه ایران شناسی به منظور معرفی و بهره گیری از آنها در بنیاد و به کارگیری روش‌های مناسب و نوین در پژوهش‌های بین رشته ای و پیشنهاد آنها به موسسات علاقمند به مطالعات ایران شناسی در ایرن و دیگر نقاط جهان. ۴
- بالا بردن سطح آگاهی عامه و خاصه مردم ایران در همه طبقات سنی از پیشینه تاریخی تمدن و فرهنگ ایران و خدمات آن به تمدن و دانش و فرهنگ بشری و تقویت حس میهن دوستی آنها و تحکیم ارکان هویت ملی برای مقاومت روحی و فکری در برابر جلوه‌های گوناگون پنهان و آشکار تهاجم فرهنگی بیگانه. ۵
- تمرکز بخشیدن و ارائه اولویت‌ها و ایجاد هماهنگی در کلیه فعالیت‌ها، مطالعات و پژوهش‌ها و طرح‌ها درباره ایران شناسی در سطح ملی و بین‌المللی دیگر سازمان‌ها و نهادهایی که به نحوی از بودجه عمومی کشور استفاده می‌نمایند و جلوگیری از کارهای موازی. ۶
- ایجاد و توسعه مراکز، شعب، کرسی‌ها و رشته‌های ایران شناسی در مراکز علمی جهان. ۷
- ارتقاء دانش چند وجهی ایران شناسی از طریق همکاری‌های علمی، پژوهشی و آموزشی تمامی گروه‌های علمی، کرسی‌ها، موسسات فرهنگی و مراکز آموزشی ایران شناسی در گستره ملی و بین‌المللی. ۸
- انتشار مجلات و کتب درباره ایران شناسی و وظایف و اختیارات بنیاد. ماده ۳
- وظایف و اختیارات ۱
- تعریف مفهوم و قلمرو مطالعات و تحقیقات ایران شناسی و تجدیدنظر متناوب درباره آنها، با توجه به دستاوردهای جدید علمی و فنی. ۲
- تعیین فهرست و اولویت‌های تحقیق درباره ایران و ایران شناسی و تعیین روش‌های پیشرفته تحقیق برای پژوهشگران و دانشجویان در بنیاد و ارائه موضوعات پژوهش‌های ایران شناسی، برای انجام در رساله‌های کارشناسی ارشد و دکترا. ۳
- نقد و بررسی تحقیقات و آثار منتشره در داخل و خارج در زمینه ایران شناسی و اسلام شناسی، به ویژه بخش مربوط به ایران و حوزه وسیع ایران فرهنگی. ۴
- رصد و اطلاع یابی از نتایج تحقیقات پایان یافته و دستاورد مقالات همایش‌های ملی و بین‌المللی ایران شناسی و چگونگی بهره گیری، چاپ و نشر آنها. ۵
- تهیه مقدمات و تدارک وسایل و امکانات و تدوین برنامه‌های لازم پژوهشی در سطوح مختلف به منظور اجرای اهداف مذکور در ماده ۲ در شورای پژوهشی و فرهنگی. ۶
- فراهم آوردن کارمایه فراگیر اطلاعات و منابع و مراجع لازم برای اجرای تحقیقات علمی در زمینه ایران شناسی از داخل و خارج. ۷
- گردآوری آثار هنری صنایع دستی و کتب خطی و نفیس و مانند آنها و مصادیق میراث ناملموس. ۸
- انجام طرح‌های پژوهشی ایران شناسی پیرامون مسائل مربوط به تمدن ایران و ایرانی - اسلامی گذشته و معاصر و اجرای آن و کمک به اجرا و نشر این قبیل تحقیقات. ۹
- گردآوری، پردازش، نگهداری و معرفی اسناد و مدارک مربوط به ایران و اسلام و ایرانیان به ایران شناسان و انجمن‌های ایران شناسی جهان از طریق انجمن ایران شناسان. ۱۰
- ایجاد، احیا و تقویت کرسی‌های ایران شناسی در داخل و خارج و کمک به آنها و پژوهش‌های آن. ۱۱
- تدوین و اجرای برنامه‌های آموزشی دانشگاهی ایران شناسی و اطلاعات و دروس وابسته به آن در مقاطع مختلف تحصیلی در داخل و خارج کشور. ۱۲
- تاسیس و تقویت بانک‌های اطلاعاتی لازم برای عرضه خدمات پژوهشی و فرهنگی مربوطه و ارائه نتایج تحقیقات. ۱۳
- تاسیس و تکمیل شبکه‌های مجازی (سایت‌های) معرفی بنیاد و ایران شناسی و ایران شناسان به زبان فارسی و زبان‌های بیگانه. ۱۴
- تاسیس و تقویت کتابخانه، مجموعه‌های هنری، موزه ای و تاریخی، اسناد و مدارک، صنایع دستی، اشیاء نفیس موزه ای و غیرموزه ای یا نمایشگاهی، نسخ خطی و چاپ قدیم و نیز آثار و یادگارهای شخصیت‌های علمی، سیاسی، مذهبی و ملی. ۱۵
- ارائه خدمات ممکن به موسسات، انجمن‌های دولتی و بخش خصوصی غیرانتفاعی و عام المنفعه که در راستای اهداف و وظایف بنیاد ایران شناسی انجام وظیفه می‌نمایند. ۱۶
- تولید و توزیع بسته‌ها و اقلام فرهنگی، آموزشی و اطلاع رسانی در زمینه ایران شناسی و تهیه کتب درسی در معرفی ایران و تاریخ و فرهنگ آن در سطوح مختلف آموزشی کشور. ۱۷
- برگزاری همایش‌های ملی و بین‌المللی با حضور دانشمندان و پژوهشگران ایرانی و غیرایرانی در ایران و یا در خارج. ۱۸
- چاپ و نشر آثار مختلف فراهم آمده در اهداف بنیاد از قبیل کتب و ترجمه، مجلات علمی - پژوهشی ایران شناسی به زبان فارسی و در موارد مقتضی به زبان‌های بیگانه. ۱۹
- عقد تفاهم نامه و قرارداد همکاری در زمینه‌های مشترک با دیگر دستگاه‌ها و سازمان‌ها و موسسات و بنیادهای فرهنگی داخلی و خارجی. ۲۰
- انجام معاملات و خرید اموال و ملک سرمایه ای و سودزا به منظور تامین نیازهای ضروری بنیاد و تاسیس شعب آن و تبدیل و فروش. ماده ۴
- محل فعالیت مرکز اصلی بنیاد در تهران است و می‌تواند با نظر ریاست بنیاد نسبت به تاسیس شعبه‌های استانی و منطقه ای اقدام نماید. آیین‌نامه مربوط به نحوه تاسیس و فعالیت این شعبه‌ها به تصویب هیات امنا خواهد رسید. ماده ۵
- ارکان ۱ - ریاست عالیه ۲ - هیات امنا ۳ - رئیس بنیاد و رئیس هیات امنا ۴ - شورای پژوهشی و فرهنگی ماده ۶
- ریاست عالیه ریاست عالیه بنیاد با رئیس جمهوری اسلامی ایران است. ماده ۷
- هیات امنا هیات امنا عالی ترین مرجع بنیاد در زمینه سیاست گذاری و تصمیم‌گیری و دارای کلیه وظایف و اختیارات قانونی در حدود اهداف و وظایف بنیاد و اداره امور آن می‌باشد. ماده ۸
- ترکیب هیات امنا ۱
- وزرای علوم، تحقیقات و فناوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، امور خارجه و آموزش و پرورش، رئیس سازمان برنامه و بودجه و رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی (اعضای حقوقی) ۲
- ۱۵ نفر از دانشمندان و متخصصان فرهنگی و علمی و اساتید دانشگاه (اعضای حقیقی) ۳
- رئیس بنیاد تبصره ۱: اعضای هیات امنا برای چهار سال منصوب می‌شوند و تجدید انتخاب آنها بلامانع است تبصره ۲: اعضای حقیقی به پیشنهاد رئیس بنیاد به تصویب و تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌رسند و احکام آنها از طرف رئیس هیات امنا صادر و ابلاغ خواهد شد. ابلاغ احکام اعضای حقوقی با رئیس جمهور است. تبصره ۳: هیات امنا دارای دبیرخانه ای مستقل است که دبیر آن به پیشنهاد رئیس بنیاد و با تصویب هیات امنا منصوب خواهد شد که صورت مذاکرات را تنظیم و به امضای اعضای هیات امنا، می‌رساند و نیز مصوبات هیات امنا را برای امضای رئیس هیات امنا، آماده می‌نماید. تبصره ۴: جلسات هیات امنا حداقل هر سه ماه یکبار تشکیل می‌شود. دعوت برای تشکیل جلسات از طرف رئیس هیات امنا به صورت کتبی و حدود ۱۰ روز پیش از جلسه است. تشکیل جلسات فوق‌العاده با نظر و دعوت رئیس هیات امنا خواهد بود. تبصره ۵: جلسات با حضور اکثریت نسبی اعضا رسمیت می‌یابند و تصمیمات به استثنای مورد انحلال بنیاد با اکثریت آراء حاضرین معتبر خواهند بود. رئیس هیات امنا باید در جلسات تصمیم‌گیری حاضر باشند. تبصره ۶: صورت مذاکرات حاوی تصمیمات و مصوبات به امضای کلیه اعضای حاضر در جلسه و به اطلاع سایر اعضای هیات امنا خواهد رسید. تبصره ۷: هر یک از اعضای هیات امنا که در دو جلسه متوالی در یک سال و یا چهار جلسه متناوب در طول دو سال، بدون عذر موجه شرکت نکند، مستعفی شناخته می‌شود. تشخیص عذر موجه با رئیس هیات امناست. ماده ۹
- وظایف هیات امنا ۱
- تصویب آیین‌نامه‌های داخلی. ۲
- تایید سازمان اداری بنیاد و پیشنهاد آن به سازمان اداری و استخدامی کشور برای تصویب نهایی. ۳
- بررسی و تصویب برنامه و بودجه بنیاد (پیشنهادی از طرف رئیس بنیاد). ۴
- تصویب بودجه تفصیلی بنیاد. ۵
- تصویب هزینه‌ها و ترازنامه سالانه بنیاد. ۶
- تصویب منابع درآمدهای اختصاصی و مصرف آن مطابق مقررات. ۷
- تعیین حسابرس برای بنیاد. ۸
- کوشش برای جلب کمک‌های بخش خصوصی و مردمی اعم از نقدی، تجهیزاتی و ساختمانی با رعایت مقررات. ۹
- تعیین میزان فوق العاده‌های اعضای هیات علمی، کارشناسان و سایرین در چارچوب قوانین و مقررات. ۱۰
- تعیین نحوه اداره واحدهای تولیدی، خدماتی، کارگاهی در چهارچوب ضوابط مصوب هیات وزیران. ۱۱
- تعیین میزان پرداخت حق تحقیق، حق تدریس، حق ترجمه، حق تالیف و نظایر آنها در چارچوب قوانین و مقررات. ۱۲
- تعیین خط مشی کلی و تصویب سیاست‌ها و برنامه‌ها و فعالیت‌های تحقیقاتی و فرهنگی و انتشاراتی بنیاد به منظور وصول به اهداف بنیاد. ۱۳
- پیشنهاد رئیس جدید بنیاد در پایان دوره ریاست و اصلاح و تفسیر اساسنامه برای پیشنهاد به مقامات قانونی مربوط برای تصویب و یا تایید نهایی. ۱۴
- بررسی و تصویب برگزاری همایش‌های بین‌المللی و قرارداد همکاری‌های تحقیقاتی با مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی داخل و خارج. ۱۵
- بررسی و تصویب طرح‌های تشکیلات علمی و تحقیقاتی بنیاد و تشکیل گروه‌های تحقیقاتی باتوجه به رشته‌ها و زمینه‌های مربوط به آموزش و پژوهش‌های ایران شناسی. ماده ۱۰
- رئیس بنیاد رئیس بنیاد، بالاترین مقام اداری و اجرایی و علمی بنیاد و مسئول حسن جریان امور و وظایف آن است و بر کلیه واحدها و گروه‌های آموزشی، پژوهشی و اجرایی نظارت دارد و اداره امور بنیاد به استثنای آنچه در این اساسنامه به صراحت از وظایف و اختیارات هیات امنا دانسته شده است با وی می‌باشد. تبصره: رئیس بنیاد به عنوان رئیس هیات امنا محسوب و با پیشنهاد اعضای هیات امنا و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب می‌شود. حکم وی از طرف رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی امضا و ابلاغ خواهد شد. ماده ۱۱
- وظایف رئیس بنیاد: ۱
- شرکت در جلسات هیات امنا و اداره و اجرای ماموریت‌های آن و بنیاد. ۲
- اجرای مفاد اساسنامه و کوشش در جهت پیشبرد اهداف آن و گسترش فعالیت‌ها. ۳
- تهیه و تنظیم برنامه‌های اجرایی جاری و بلندمدت بنیاد از طریق معاونت‌ها و ادارات مربوطه به منظور تحقق اهداف بنیاد و مصوبات هیات امنا. ۴
- بررسی و تهیه و تنظیم پیشنهاد بودجه سالانه و ترازنامه بنیاد و ارائه آن به هیات امنا برای تصویب. ۵
- پیشنهاد طرح تشکیلات و آیین‌نامه‌های اداری و مالی و دیگر آیین‌نامه‌ها و ضوابط به هیات امنا برای تصویب. ۶
- افتتاح حساب و استفاده از آن به نام بنیاد نزد بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری با رعایت مقررات. ۷
- قبول هدایای نقدی و غیرنقدی اعم از اموال منقول و غیرمنقول. ۸
- نمایندگی بنیاد در مراجع قضایی و اداری نزد اشخاص حقیقی و حقوقی. ۹
- دریافت مطالبات بنیاد و هرگونه سود متعلقه و پرداخت هزینه‌ها و ایفای تعهدات بنیاد. ۱۰
- دعوت از پژوهشگران و دانشمندان برای تشکیل گروه‌های پژوهشی و استخدام کارکنان براساس ضوابط بنیاد و تمدید و یا تعلیق یا فسخ قراردادهای تحقیق و استخدام بر اساس مقررات استخدامی کشور و مقررات ابلاغی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. ۱۱
- اجرای سایر اموری که طبق مفاد اساسنامه و آیین‌نامه‌های مصوب بنیاد به عهده رئیس بنیاد است. ۱۲
- رئیس بنیاد می‌تواند بر اساس تشکیلات مصوب، معاون‌هایی داشته باشد و در موارد ضروری، تمامی یا قسمتی از اختیارات خود را به یکی از معاون‌های خود تفویض نماید. ۱۳
- ارائه گزارش عملکرد سالانه به هیات امنا. ۱۴
- امضای احکام مسئولین و مدیران بر اساس تشکیلات مصوب. تبصره: رئیس بنیاد در صورت استعفا یا اتمام دوره تصدی تا تعیین رئیس جدید کماکان عهده دار مسئولیت‌های محوله در اساسنامه خواهد بود. ماده ۱۲
- شورای پژوهشی و فرهنگی شورای پژوهشی و فرهنگی به منظور هماهنگی میان بخش‌ها و گروه‌های مختلف پژوهشی، آموزشی و امور فرهنگی بنیاد و با ترکیب زیر تشکیل می‌شود: ۱ - رئیس بنیاد (رئیس شورا). ۲ - یکی از اعضای هیات امنا به عنوان نماینده هیات امنا. ۳ - معاون پژوهشی بنیاد. ۴ - معاون اطلاع رسانی و امور بین الملل بنیاد. ۵ - سه تا پنج نفر از اعضای خبره در زمینه‌های مربوطه، به انتخاب رئیس. تبصره ۱: حداقل یک نفر از اعضای مذکور در بند ۵ باید از میان فرهیختگان و صاحب نظران خارج از بنیاد انتخاب شود. تبصره ۲: اعضای شورا با حکم رئیس بنیاد منصوب می‌گردند. ماده ۱۳
- وظایف شورای پژوهشی و فرهنگی ۱
- بررسی و تصویب طرح‌های تحقیقاتی پیشنهادی گروه‌های پژوهشی بنیاد. ۲
- نظارت بر حسن اجرای طرح‌ها و پژوهش‌های در حال انجام. ۳
- نظارت بر امور مربوط به برنامه‌های علمی و دستور کار همایش‌ها و نشست‌های علمی و فرهنگی. ۴
- نظارت بر امر برگزاری همایش‌های پژوهشی گروه‌ها. ۵
- نظارت بر محتوای نشریات تخصصی گروه‌ها و منشورات بنیاد. ۶
- ارزیابی و تصویب آثار علمی و نشریات برای چاپ و نشر و پیشنهاد آن به هیات امنا برای تایید از طریق رئیس بنیاد. ۷
- تصمیم‌گیری درباره امور محوله از سوی رئیس بنیاد. ماده ۱۴
- بنیاد مشمول ماده ۱ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵/۱۱/۱۰ مجلس شورای اسلامی می‌باشد. ماده ۱۵
- منابع مالی بنیاد عبارتند از: ۱ - اعتباری که همه ساله در ردیف مستقل و ذیل بودجه نهاد ریاست جمهوری در بودجه کل کشور به صورت کمک پیش‌بینی می‌شود. ۲ - کلیه اموال منقول و غیرمنقول و وجوه نقدی که توسط اشخاص حقیقی و حقوقی به بنیاد واگذار و یا به حساب آن - به عنوان کمک یا هدیه و سود سرمایه و نظایر اینها - واریز می‌شود. ۳ - سایر درآمدها ماده ۱۶
- هرگونه تغییر و یا اصلاح و تکمیل اساسنامه بر اساس راهکارهای ذیل امکان پذیر است: ۳ - بنا به پیشنهاد هیات امنا و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی. ۴ - بنا به پیشنهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی. ماده ۱۷
- اعضای هیات علمی پژوهشی و آموزشی بنیاد از نظر مقررات استخدامی و نحوه انتخاب و گزینش (علمی و عمومی) تابع مقررات مورد عمل موسسات پژوهشی تابعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشند. ماده ۱۸
- اجرای این مصوبه باید به گونه ای تدبیر شود که بار مالی، تشکیلاتی و مغایرت حقوقی با سایر قوانین و مقررات نداشته باشد. ماده ۱۹
- این اساسنامه مشتمل بر یک مقدمه، ۱۹ ماده و ۱۳ تبصره در جلسه ۷۹۸ مورخ ۱۴ /۶ /۹۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و جایگزین اساسنامه قبلی (مصوب ۱۳۸۱/۱۲/۱۰ شورای گسترش آموزش عالی) گردید. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - سیدابراهیم رئیسی