اساسنامه اردوگاه های دانش آموزی
مقدمه اردوگاه دانش آموزی به عنوان محیطی تربیتی و اثرگذار می‌تواند با ارائه برنامه‌ها و فعالیت‌های متنوع و خلق موقعیت‌های جدید یادگیری متناسب با نیازهای فردی و جمعی دانش آموزان، زمینه دستیابی آنان را به ساحت‌های شش گانه تعلیم و تربیت فراهم آورد. به استناد ماده ۷ آیین‌نامه اجرایی قانون احیاء معاونت پرورشی، مفاد سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، آیین‌نامه اردوهای دانش آموزی و برنامه زیر نظام تامین فضا، تجهیزات و فناوری، اساسنامه اردوگاه‌های دانش آموزی به شرح زیر به تصویب رسید. ماده ۱
- تعریف اردوگاه دانش آموزی: اردوگاه دانش آموزی محیطی آموزشی تربیتی است که یا مجوز رسمی آموزش و پرورش، در راستای تحقق اهداف ساحت‌های شش گانه تعلیم و تربیت، برای تکمیل و تقویت فعالیت‌های آموزشی و پرورشی مدارس تاسیس می‌شود و در چارچوب ضوابط این اساسنامه فعالیت می‌نماید. ماده ۲
- اهداف ۱
- ساخت، نوسازی، توسعه و تجهیز اردوگاه بر اساس ضوابط و استانداردهای فنی و مهندسی، شرایط اقلیمی، اصول شهرسازی، هماهنگ با معیارها و ضوابط زیست محیطی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، مقاوم و ایمن در برابر حوادث طبیعی و غیرطبیعی برای شکوفایی استعدادهای فردی و گروهی دانش آموزان ۲
- ساماندهی فضاهای کالبدی موجود برای استفاده بهینه از امکانات و منابع ۳
- حفظ و نگهداری مطلوب و استفاده بهینه از اردوگاه‌ها (با رویکرد مولدسازی) به عنوان سرمایه ملی ۴
- ایجاد محیطی امن، سالم و با نشاط برای دستیابی دانش آموزان به شایستگی‌های لازم در ساحت‌های شش گانه تعلیم و تربیت ۵
- افزایش سرانه فضای تربیتی دانش آموزان در سهم سرانه پرورشی و اردوگاهی ۶
- ایجاد زمینه و افزایش بهره وری در اردوگاه ماده ۳
- سیاست‌های اجرایی ۱
- توجه به نیازهای متنوع دانش آموزان در احداث، توسعه و تجهیز اردوگاه و بهره‌برداری از آن ۲
- توجه به مکان یابی، طراحی، ساخت، توسعه و تجهیز اردوگاه مبتنی بر نیازهای منطقه ای، تحولات جمعیتی و پراکنش اردوگاه‌ها، اصول و ضوابط همجواری، ویژگی‌های محیطی و شعاع دسترسی ۳
- توسعه فعالیت‌های اردوگاه‌ها بر اساس ساحت‌های تعلیم و تربیت ۴
- ساماندهی و متناسب سازی اردوگاه‌ها با محوریت نیازهای فردی، اجتماعی و فرهنگی دانش آموزان و مشارکت آن‌ها در فعالیت‌های گروهی ۵
- ایجاد و تقویت زیرساخت‌های فناورانه، هوشمندسازی و سامانه‌های پایش برای ارائه خدمات به دانش آموزان و برقراری ارتباط شبکه ای اردوگاه‌ها ۶
- تقویت تعامل اردوگاه‌ها با مدارس و سایر مراکز آموزشی فرهنگی ۷
- توسعه و ارتقای کیفیت فعالیت‌های اردوگاهی برای افزایش قابلیت‌ها و توانایی‌های دانش آموزان ۸
- متناسب سازی ساختار سازمانی، تشکیلات تفصیلی و منابع انسانی و مالی مناسب برای اداره و توسعه اردوگاه‌های دانش آموزی ماده ۴
- شرایط و نحوه تاسیس ضوابط، شاخص‌ها و استانداردهای طراحی، ساخت، توسعه و نگهداری اردوگاه در سطوح کشوری، استانی و منطقه ای با تاکید بر اصول عام و کلی تعلیم و تربیت و رعایت اصول خاص ناظر بر زیرنظام تامین فضا، تجهیزات و فناوری (معماری و شهرسازی، مدیریت فنی مهندسی، استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، تامین لوازم و تجهیزات تربیتی، فناوری ساخت و تامین منابع مالی) توسط معاونت پرورشی و فرهنگی با سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس و سایر معاونت‌ها، تدوین و پس از تصویب شورای سیاست گذاری مرکزی با امضای وزیر آموزش و پرورش ابلاغ می‌شود. ماده ۵
- اردوگاه دانش آموزی در سطوح کشوری، استانی و منطقه ای (شهرستان/ منطقه/ ناحیه) به شرح زیر توسط وزارت آموزش و پرورش تاسیس می‌شود. الف
- اردوگاه کشوری با پیشنهاد معاونت پرورشی و فرهنگی و تصویب شورای سیاست گذاری و نظارت مرکزی تاسیس و زیر نظر مستقیم معاونت پرورشی و فرهنگی، راه اندازی و اداره می‌شود. ب
- اردوگاه استانی با پیشنهاد مدیرکل آموزش و پرورش، تایید شورای برنامه‌ریزی اردوگاه‌های استان و تصویب شورای آموزش و پرروش استان در قالب برنامه‌ها و اعتبارات استانی، مطابق این اساسنامه و سایر ضوابط و مقررات مربوط، تاسیس و اداره می‌شود. ج
- اردوگاه منطقه ای با پیشنهاد رئیس آموزش و پرورش منطقه، تایید شورای برنامه‌ریزی اردوگاه‌های منطقه و تصویب شورای آموزش و پرروش شهرستان یا منطقه، در قالب برنامه‌ها و اعتبارات منطقه ای، مطابق این اساسنامه و سایر ضوابط و مقررات مربوط، تاسیس و اداره می‌شود. ماده ۶
- به منظور اجرای فعالیت‌های متمرکز اردویی، در هر استان و منطقه با اولویت مناطق محروم و کم برخوردار، باید حداقل یک اردوگاه در بهترین موقعیت جغرافیایی و فرهنگی، احداث و راه اندازی شود. ماده ۷
- در اردوگاه‌های دانش آموزی باید امکان برگزاری اردوهای یک روزه و چند روزه، متناسب با ساحت‌های شش گانه تعلیم و تربیت فراهم باشد. تبصره
- در برنامه‌هایی که حضور شبانه روزی دانش آموزان ضرورت دارد، اردوگاه باید بر اساس مفاد این اساسنامه و مقررات ابلاغی وزارت آموزش و پرورش، از منابع و امکانات لازم متناسب با فصل برخوردار باشد. ماده ۸
- در استان‌هایی که به دلیل موقعیت جغرافیایی، تاریخی، زیارتی و نظایر آن در چهار فصل سال میزبان اردوها می‌باشند، باید خوابگاه‌هایی با ظرفیت‌های مختلف در اردوگاه یا محلی نزدیک به اردوگاه احداث شود. ماده ۹
- برای ساخت، توسعه و تجهیز و نگهداری و مرمت و اداره اردوگاه‌های کشوری، استانی و منطقه ای در بودجه سنواتی وزارت آموزش و پرورش اعتبارات لازم پیش‌بینی و منظور می‌شود. ماده ۱۰
- تاسیس اردوگاه‌های غیردولتی تابع قانون تاسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی و دستورالعمل‌های مربوط می‌باشد. مجوز فعالیت اردوگاه غیردولتی مطابق سیاست‌ها و ضوابط ابلاغی، از سوی معاونت پرورشی و فرهنگی صادر می‌شود. تبصره
- اردوگاه‌های اختصاصی مدارس غیردولتی به عنوان بخشی از مدارس مذکور محسوب می‌شود و از دریافت مجوز جداگانه معاف می‌باشند. ماده ۱۱
- اردوگاه‌های وابسته به دستگاه‌ها، سازمان‌ها، موسسات و نهادهای عمومی (موجود) که به تشخیص شورای سیاست گذاری و نظارت مرکزی از استانداردهای لازم برخوردار هستند، بر اساس شرایط و ضوابطی که به تصویب شورای مذکور می‌رسد، می‌توانند با رعایت مفاد این اساسنامه و سایر قوانین و مقررات مربوط، با اخذ مجوز از شورا نسبت به ارائه خدمات اردوگاهی به دانش آموزان اقدام نمایند. تبصره
- مراجع مندرج در ماده فوق می‌توانند مطابق استانداردها، شاخص‌ها و معیارهای مصوب و مفاد این اساسنامه، با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش، اردوگاه دانش آموزی تاسیس نمایند. ماده ۱۲
- ارکان سیاست گذاری برای اجرا، برنامه‌ریزی و نظارت بر حسن اجرای برنامه‌ها و فعالیت‌های اردوگاه‌های دانش آموزی، از طریق ارکان زیر صورت می‌گیرد. ۱) شورای سیاست گذاری و نظارت مرکزی ۲) شورای برنامه‌ریزی اردوگاه‌های استانی ۳) شورای برنامه‌ریزی اردوگاه‌های منطقه ای ۴) رئیس اردوگاه ماده ۱۳
- شورای سیاست گذاری و نظارت مرکزی ترکیب اعضا:
۱
- معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش (رئیس) ۲
- مدیرکل فرهنگی و هنری، اردوها و فضاهای پرورشی (دبیر) ۳
- معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع ۴
- معاون آموزش متوسطه ۵
- معاون آموزش ابتدایی ۶
- رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس ۷
- رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی ۸
- معاون تربیت بدنی و سلامت ۹
- مدیرکل دفتر امور حقوقی، املاک و حمایت قضایی ۱۰
- رئیس اداره برنامه‌ریزی امور اردوها و فضاهای پرورشی ۱۱
- رئیس یکی از اردوگاه‌های کشوری (به انتخاب روسای اردوگاه‌های کشوری) ۱۲
- رئیس جامعه خیرین مدرسه ساز ۱۳
- یک نفر از صاحب نظران و کارشناسان فضاهای پرورشی (اردوگاه‌ها) به انتخاب معاون پرورشی و فرهنگی تبصره
- شرکت سایر کارشناسان و صاحب نظران حسب مورد با دعوت معاون پرورشی و فرهنگی بلامانع است. شرح وظایف:
۱
- تعیین استانداردها و شاخص‌های تاسیس و اداره اردوگاه‌های دانش آموزی در سطوح مختلف ۲
- سیاست گذاری و تعیین خط مشی کلی اردوگاه‌ها ۳
- بررسی ضوابط درجه بندی اردوگاه‌ها، ساختار و تشکیلات سازمانی و تعداد پست‌های مورد نیاز ۴
- برنامه‌ریزی جهت توسعه، استانداردسازی تجهیزات و نگهداری اردوگاه‌ها ۵
- بررسی موانع و مشکلات اردوگاه‌ها در راستای مولدسازی و تنوع بخشی به درآمدهای اختصاصی آن‌ها ۶
- ارائه راهکارهای تامین منابع و اعتبارات مورد نیاز اردوگاه‌ها علاوه بر بودجه سنواتی مصوب ۷
- بررسی و تعیین تعرفه خدمات اردوگاه‌های کشوری تبصره
- تعیین تعرفه خدمات اردوگاه‌های استانی و منطقه ای به عهده شوراهای آموزش و پرورش استان‌ها، شهرستان‌ها و مناطق (حسب مورد) می‌باشد. ۸
- نظارت بر عملکرد اردوگاه‌ها و تعیین شاخص‌ها و ملاک‌های ارزیابی از آن‌ها ۹
- برنامه‌ریزی برای جلب مشارکت دستگاه‌ها، سازمان‌ها، نهادهای عمومی دولتی و غیردولتی، خیرین و موسسات خیریه در تاسیس و اداره اردوگاه‌ها ۱۰
- بررسی و تصویب آیین‌نامه داخلی شورا ۱۱
- بررسی و تایید شیوه‌نامه‌های مورد نیاز اردوگاه‌ها تبصره ۱
- دبیرخانه شورای سیاست گذاری و نظارت مرکزی در اداره کل ذی ربط معاونت پرورشی و فرهنگی دایر می‌شود. تبصره ۲
- ابلاغ اعضای شورای اردوگاه‌ها (مرکزی، استانی و منطقه ای) توسط رئیس شورا صادر می‌شود. ماده ۱۴
- ترکیب و شرح وظایف شورای برنامه‌ریزی اردوگاه‌های استانی و منطقه ای، متناظر با ترکیب شورای سیاست گذاری و نظارت مرکزی می‌باشد. ماده ۱۵
- رئیس اردوگاه رئیس اردوگاه‌های کشوری، استانی و منطقه ای از بین افراد واجد صلاحیت مطابق دستورالعمل اجرایی نحوه انتخاب و انتصاب مدیران حرفه ای مصوب شورای عالی اداری (جلسه ۱۷۵ تاریخ ۱۳۹۵/۲/۲۷ و اصلاحات بعدی آن) به شرح زیر انتخاب و منصوب می‌شوند. ۱
- رئیس اردوگاه کشوری به پیشنهاد مدیرکل فرهنگی هنری، اردوها و فضاهای پرورشی و با ابلاغ معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش انتخاب و منصوب می‌شود. ۲
- رئیس اردوگاه استانی به پیشنهاد معاون پرورشی و فرهنگی استان و با ابلاغ مدیرکل آموزش و پرورش استان انتخاب و منصوب می‌شود. ۳
- رئیس اردوگاه منطقه ای به پیشنهاد مدیر آموزش و پرورش منطقه و تایید معاون پرورشی و فرهنگی استان و با ابلاغ مدیرکل آموزش و پرورش استان انتخاب و منصوب می‌شود. تبصره ۱
- رئیس اردوگاه برای مدت چهار سال منصوب می‌شود و تمدید دوره مدیریت وی بلامانع است. تبصره ۲
- رئیس اردوگاه غیردولتی با رعایت قانون تاسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرروشی غیردولتی و سایر ضوابط و مقررات مربوط، انتخاب و منصوب می‌شود. تبصره ۳
- رئیس اردوگاه‌های اختصاصی مدارس غیردولتی توسط موسس مدرسه انتخاب و به عنوان مدیر داخلی اردوگاه منصوب می‌شود. تبصره ۴
- رئیس اردوگاه وابسته با رعایت شرایط و مقررات مربوط به پیشنهاد مراجع مندرج در ماده ۱۱ این اساسنامه و متناسب با سطح تاسیس اردوگاه، معرفی و منصوب می‌شود. ماده ۱۶
- رئیس اردوگاه در تمام امور (اعم از پرورشی، فرهنگی، اداری و مالی و...) مسئولیت دارد و زیر نظر معاونت پرورشی و فرهنگی (حسب مورد) انجام وظیفه می‌کند. ماده ۱۷
- ساختار و نحوه اداره ضوابط درجه بندی اردوگاه‌ها، ساختار و تشکیلات سازمانی و تعداد پست‌های مورد نیاز در سطوح کشوری، استانی و منطقه ای با پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش به تصویب سازمان اداری و استخدامی کشور می‌رسد. ماده ۱۸
- وزارت آموزش و پرورش موظف است مطابق درجه بندی و ضوابط ابلاغی، نسبت به تامین نیروی انسانی مورد نیاز (از قبیل اداری، مالی، آموزشی، پرورشی و خدماتی) اردوگاه‌های دانش آموزی در سطوح مختلف، اقدام نماید. ماده ۱۹
- برای ارائه خدمات به اردوهای دانش آموزی بر اساس ساحت‌های تعلیم و تربیت، اردوگاه باید از مربیان متخصص، توانمند، با انگیزه، علاقه مند، خوش ذوق و آشنا به اهداف و فعالیت‌های اردویی در جنسیت دختران و پسران، برخوردار باشد. ماده ۲۰
- برای ارتقا و به روزرسانی مهارت‌ها و توانمندی منابع انسانی اردوگاه‌ها، دوره‌های آموزشی لازم طراحی و اجرا می‌شود. این دوره‌ها باید به صورت مستمر در طول سال تحصیلی متناسب با نیازهای دانش آموزان، برگزار شود. ماده ۲۱
- شرح تفصیلی وظایف شغلی مدیر و عوامل اجرایی اردوگاه‌ها با پیشنهاد شورای سیاست گذاری و نظارت مرکزی به تصویب مراجع ذی ربط می‌رسد. ماده ۲۲
- نحوه پذیرش دانش آموزان دانش آموزان دوره‌های تحصیلی در قالب برنامه‌ها و اردوهای دانش آموزی می‌توانند در زمینه‌های مختلف دینی، آموزشی، فرهنگی اجتماعی، هنری، علمی، ادبی، ورزشی، فنی مهارتی، بهداشتی، مهارت‌های زندگی و سایر فعالیت‌های گروهی و اردویی و غنی سازی اوقات فراغت در طول سال تحصیلی و ایام تعطیل از برنامه‌های متنوع اردوگاه استفاده کنند. اردوگاه موظف است با توجه به نیازهای دانش آموزان در ابعاد فرهنگی، اجتماعی، معنوی، آموزشی، ورزشی و مهارتی، برنامه‌ها و فعالیت‌های خود را به گونه ای ایجاد و ساماندهی کند تا ضمن پاسخ به نیاز دانش آموزان، بتواند به عنوان یک محیط تربیتی مطلوب و اثرگذار در تربیت دانش آموزان، ایفای نقش نماید. تبصره ۱
- پذیرش اردوهای دانش آموزی بر اساس امکانات اردوگاه (خوابگاه، سالن غذاخوری، زمین‌های ورزشی، فضاهای فرهنگی هنری) صورت می‌گیرد. تبصره ۲
- پذیرش اردوهای دانش آموزی در هر یک از دوره‌های تحصیلی، به تفکیک جنسیت خواهد بود و برگزاری اردوهای مختلط ممنوع است. ماده ۲۳
- منابع مالی ۱
- اعتبارات مصوب و تخصیصی وزارت آموزش و پرورش ۲
- درآمدهای اختصاصی و جاری اردوگاه‌ها ۳
- کمک‌های مردمی، خیرین، نهادها و سازمان‌ها ۴
- اعتبارات استانی و منطقه ای ۵
- کمک‌های شوراهای آموزش و پرورش استان، شهرستان و منطقه تبصره
- منابع مالی اردوگاه‌های غیردولتی و وابسته به سایر دستگاه‌ها، مطابق قوانین و مقررات مربوط تامین و هزینه می‌شود. ماده ۲۴
- نظارت و ارزیابی نظارت و ارزیابی اجرای اساسنامه و عملکرد اردوگاه‌ها بر اساس شاخص‌ها، ملاک‌ها و استانداردهای مصوب شورای سیاست گذاری و نظارت مرکزی، به عهده معاونت پرورشی و فرهنگی می‌باشد. وزارت آموزش و پرروش موظف است گزارش سالانه اجرای این اساسنامه را به شورای عالی آموزش و پرورش ارائه نماید. سایر ماده ۲۶
- واگذاری و تغییر کاربری اردوگاه‌های دانش آموزی، تحت هر شرایطی ممنوع است. ماده ۲۷
- شیوه‌نامه‌های اجرایی این اساسنامه حداکثر ظرف مدت شش ماه، تهیه و با امضای وزیر آموزش و پرورش ابلاغ می‌شود. ماده ۲۸
- با تصویب و ابلاغ این اساسنامه، سایر ضوابط و مقررات مغایر لغو می‌شود. موضوع: اساسنامه اردوگاه‌های دانش آموزی در نهصد و نود و ششمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش، تاریخ ۱۴۰۰/۴/۱۴ به تصویب رسید. محمود امانی دبیر شورا علیرضا کاظمی سرپرست وزارت آموزش و پرورش اساسنامه اردوگاه‌های دانش آموزی مورد تایید است، به اجرا گذاشته شود. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی آموزش و پرورش - سید ابراهیم رئیسی