آیین‌نامه کارهای سخت و زیان آور
به استناد تبصره یک ماده ۱۱ قانون کار موارد مشروحه زیر از کارهای سخت و زیان آور محسوب میگردد: ماده ۱) کار در معادن اعم از تحت الارضی یا سطح الارضی که ایجاب مینماید کارگران در تونلها و راهروهای سرپوشیده به استخراج بپردازند. تبصره) کار استخراج شامل جدا کردن یا منفجرساختن مواد از سطح کار - حمل مواد - عملیات مربوط به انفجار - اداره تاسیسات آب و برق در داخل معدن و به طور کلی هرگونه مباشرت و نظارتی که ایجاب نماید کارگر در داخل تونلها، راهروها با میله‌های معدن انجام وظیفه نماید. ماده ۲) کار در مجاورت کوره‌های ذوب و پخت به نحویکه کارگر درمعرض مستقیم حرارت و یا ابخره متصاعده از کوره باشد - تخلیه و حمل مواد از کوره‌های مشغول بکار ماده ۳) خرد کردن - آسیا کردن - جدا کردن - جابجا کردن - دست زدن - پر کردن - خالی کردن - مخلوط کردن - پاک کردن - پاشیدن - در معرض تماس قرار گرفتن تراشیدن و به کار بردن موادیکه خود یا حالات مختلف آن (جامد - مایع - بخار - دود - گرد و غبار) از طریق تنفس و تماس با بدن یا جذب از راه پوست باعث مسمومیت بیماری‌های ریوی - جلدی - سوختگی یا سایر جراحات و بیماری‌ها گردد. مواد خطرناک موضوع ماده فوق به شرح زیر است: ۱- سرب و ترکیبات معدنی و آلی آن ۲- جیوه و املاح آن ۳- بنزین و مشتقات آن از قبیل تولوئن واکسلن ۴- فسفر و انواع آن وترکیبات فسفری ۵- ریون ایکس یا مواد رادیواکتیف ۶- سیمان ۷- اسید کرومیک و انواع کرومات و بیکرومات قلیائی ۸- تتراکلروردو کربن ۹-مشتقات کلردار استیلن ۱۰- مشتقات ازته و کلرونیتره کاربورهای بنزن دار ۱۱- دی نیتروفنل ۱۲- انواع آمین‌ها از قبیل انیلین و فنیل ئیدازین ۱۳- سزکوئی سولفوردو فسفر آن ۱۴- ارسنیک و مشتقات اکسیژنی آن ۱۵- ئیدورژن ارسنیه ۱۶- سولفورودو کربن وموادیکه دارای این ماده باشد ۱۷- سنگهای سیلیسی ۱۸- مسمومیت از برومورد ومتیل ۱۹- کلرور دومتیل ۲۰- اسید نیتریک ۲۱- اکسید دو کربن ۲۲- اسیدسولفوریک ۲۳- اسید کلریدریک ۲۴- انیدرید سولفورو ۲۵- سود محرق ۲۶- فشرن ۲۷- نیتروژن دی اکسید ۲۸- ئیدروژن سولفوره ۲۹- نگهای مسی ۳۰- کانالیزورها (از نوع جیوه و سرب) ۳۱- مواد حشره کش (از قبیل د. د. ث) ۳۲- پنبه کوهی ۳۳- متیل اتیل کتن ۳۴- فرفرال ۳۵- مواد سنگین نفت در ستون تقطیر کراکینگ با کاتالیزور ماده ۴) حفر قنوات و فاضل آبها و تونلهای زیرزمینی - کار در مخازن سربسته و به طور کلی درمحلهائیکه هوای سالم وکافی برای تنفس وجود نداشته باشد. ماده ۵) کار در گنداب روها - کشتارگاهها - حمل پوست خام حیوانات و زباله و خاشاک ماده ۶) کارهائی ز قبیل شن پاشی - فلز پاشی - رنگ پاشی - لحیم گری - جوشکاری - غواصی و کارهائیکه در هوای فشرده انجام میگیرد ماده ۷
- موارد زیر مشمول تبصره ۱ ماده ۱۱ و بند سوم ماده ۱۲ قانون کار نخواهد بود. الف - انجام عملیات و فعل و انفعالات با مواد مذکور درماده ۳ در ظروف سربسته مجهز بوسائل استحفاظی و بدون تراوش زیان بخش ب - محیط کار مجهز بوسائل استحفاظی موثر (از قبیل دستگاه تهویه و غیره) باشد ج - در صورتی که کارگران مجهز بوسائل استحفاظی فردی باشند به طوریکه در شرایط عادی محیط کار بتوانند کار خود را انجام دهند تبصره
- استثناآت فوق شامل کارگران کمتر از ۱۸ سال و زنان نبوده و در هر حال ارجاع کارهای مذکور در این آیین‌نامه بکارگران مزبور ممنوع میباشد