آیین‌نامه اجرای طرحهای مربوط به وزارت نیرو
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۴/۳/۱۷ بنا به پیشنهاد مشترک شماره ۱۰۰ /۱۴۴۹ مورخ ۱۳۷۴/۳/۹ وزارت نیرو، سازمان برنامه و بودجه و وزارت امور اقتصادی و دارایی، به استناد تبصره (۷۶) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه چگونگی اجرای طرحهای مربوط به وزارت نیرو موضوع تبصره یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- در این آیین‌نامه واژه‌های اختصاری زیر، به جای عبارت‌های مشروح مربوط، به کار می‌روند: الف - وزارت: وزارت نیرو ب - بانک: بانک کشاورزی ج - سازمان: سازمان آب منطقه ای ذی ربط یا سازمان آب و برق خوزستان د - کمیته مشترک: کمیته مرکب از نمایندگان وزارت و سازمان برنامه و بودجه ماده ۲
- اهم وظایف کمیته مشترک به شرح زیر می‌باشد: الف - بررسی دلایل رد و یا قبول توجیه طرحهای ارسالی از طرف بانک. ب - بررسی و تصویب طرحهایی که از نظر بانک موجه تشخیص داده شده‌اند. ج - بررسی و موافقت با تامین وثایق مورد نظر بانک از محل موجودی حساب مخصوص در مواردی که اعطای تسهیلات موضوع این آیین‌نامه به کشاورزان متقاضی از نظر ارایه وثایق با اشکال مواجه باشد. د - بررسی شرایط اجرای هر طرح و امکانات کشاورزان و میزان ارزش آب استحصالی در درآمد کشاورزان و در صورت ضرورت موافقت با بخشودگی تمام یا قسمتی از سود یا سود واصل سهم الشرکه وزارت از قرارداد مشارکت مدنی و فروش اقساطی به عنوان کمک بلاعوض. تبصره
- کمیته مشترک میتواند به منظور تسریع در اجرای طرحهای موضوع این آیین‌نامه بخشی از وظایف خود را در محدوده هر استان با ضوابط و دستورالعمل مشخصی که به تصویب وزیر نیرو می‌رسد به نمایندگان وزارت و سازمان برنامه و بودجه یا نماینده مشترک دو دستگاه واگذار نماید. ماده ۳
- کلیه شبکه‌های آبیاری و زهکشی زیر سدهای مخزنی و انحرافی و شبکه‌هایی که آب آنها با استفاده از جریانات طبیعی رودخانه‌ها اعم از ثقلی و پمپاژ و یا آبهای زیرزمینی و یا تلفیقی از آبهای سطحی و زیرزمینی تامین میگردد همچنین طرحهای انتقال آب، پخش سیلاب و تغذیه مصنوعی و طرحهای کوچک جمع‌آوری و استحصال آب که به منظور تامین آب شبکه‌های کوچک آبیاری و زهکشی اجرا می‌شوند مشمول تبصره (۷۶) و مفاد این آیین‌نامه می‌باشند. تبصره
- شناسایی و تعیین مشخصات کلیه طرحهای قابل اجرای شبکه‌های آبیاری و زهکشی موضوع ماده (۳) این آیین‌نامه بر عهده وزارت (سازمان) است. وزارت (سازمان) طرحهای یاد شده و کلیه اطلاعات مربوط را به صورت کتبی برای انجام اقدامهای بعدی به بانک معرفی و ارایه می‌کند. ماده ۴
- تمامی امور مربوط به بررسی و ارزیابی طرح، برآورد حجم سرمایه‌گذاری لازم، میزان و نوع وثایق مورد نیاز، طول مدت قرارداد اجرای طرح، طول مدت و چگونگی بازپرداخت اصل و سود تسهیلات اعطایی برعهده بانک است که در قالب ضابطه‌ها و معیارهای متداول اعتباری و بانکی انجام می‌گیرد و گزارش توجیهی لازم نیز توسط بانک تنظیم میشود. ماده ۵
- عملیات اجرایی پروژه‌های مصوب تا خاتمه عملیات و استحصال و انتقال آب به مقاطع مصرفی، در هر مورد بر عهده سازمان و یا سایر اشخاص حقیقی و یا حقوقی اعم از بخش خصوصی و یا تعاونی است که بنا به تشخیص و معرفی وزارت (سازمان) صورت می‌گیرد. وزارت (سازمان) به همراه معرفی طرح، نسبت به معرفی سازمان یا اشخاص حقیقی و حقوقی به عنوان مجری طرح نیز اقدام می‌کند، مجری طرح مکلف است کلیه همکاریهای لازم را با بانک در مورد ارایه اطلاعات مورد نیاز بانک به عمل آورد. تبصره
- در صورتی که با ترغیب و تشویق وزارت و بانک، کشاورزان حوزه عمل طرح شامل افراد متشکل در گروههای زراعت جمعی شرکتهای تعاونی روستایی، شرکتهای سهامی زراعی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی، در هر یک از مراحل اجرایی طرح مایل به مشارکت در سرمایه‌گذاری و استفاده از تسهیلات موضوع این آیین‌نامه باشند مشروط بر واگذاری وکالت و نمایندگی اجرایی به سازمان (مجری)، می‌توانند به نسبت سهمی که از کل هزینه طرح قبول میکنند با بانک و سازمان مشارکت کنند. ماده ۶
- بانک موظف است گزارش توجیهی طرحهایی را که پس از بررسیهای انجام شده موجه تشخیص می‌دهد، همچنین دلایل نداشتن توجیه طرحهایی که موجه تشخیص نداده است برای کمیته مشترک ارسال دارد. از تاریخ وصول طرح در استان توسط بانک ظرف ۶۰ روز بانک موظف به پاسخگویی است در غیر این صورت طرح در کمیته مشترک قابل طرح برای تصمیم‌گیری خواهد بود. تبصره ۱
- طرحهایی که از نظر بانک موجه تشخیص داده شده‌اند با صدور مصوبه کمیته مشترک قابل اجرا خواهند بود. تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۷۵/۰۷/۰۴)
- طرحهایی که از نظر بانک کاملاً توجیه نشده‌اند حتی المقدور در ابتدا سعی میشود با نظر و توصیه‌های کمیته مشترک پس از بررسی طرح و اعمال تعدیلات لازم در زمینه‌های مورد اشکال فنی یا مالی، نسبت به رفع اشکال اقدام گردد، در صورت عدم امکان برطرف ساختن اشکالات از نظر تطبیق طرح با ضوابط اعتباری بانک، در صورتی که هنوز نظر وزارت به هر علت بر اجرای طرح مزبور باشد، کل منابع مالی مورد نیاز طرح فقط از محل منابع مالی وزارت تامین میشود و بانک در این مورد فقط به عنوان کارگزار اعتباری عمل می‌نماید. ماده ۷
- تنظیم روابط بانک با سازمان مجری طرح، بر اساس مقررات و آیین‌نامه‌های اعتباری بانک و مفاد این آیین‌نامه و قرارداد مشارکت مدنی است که در ارتباط با تامین منابع مالی، نحوه اجرای طرح، و نظارت بر عملیات اجرایی و مصارف وجوه، میان بانک و دستگاه اجرایی طرح منعقد میشود. طول مدت قرارداد مشارکت مدنی حداکثر سه سال است. ماده ۸ (اصلاحی ۱۳۷۵/۰۷/۰۴)
- سقف برداشت نهایی از اعتبار هر طرح مربوط به برنامه شماره ۴۰۲۰۲۰۰۰ (ایجاد شبکه‌های آبیاری و زهکشی)، همچنین میزان برداشت از هر تخصیص اعتبار توسط وزیر نیرو به ترتیبی تعیین میشود که مجموع برداشتهای مورد اشاره از سی درصد (۳۰%) اعتبار هر یک از طرحها مصوب برنامه مذکور تجاوز نکند، درصد یاد شده از محل اعتبار موضوع این آیین‌نامه با اعلام وزیر نیرو و درخواست سازمان توسط خزانه به حساب مخصوصی که نزد شعبه مرکزی بانک اختصاص می‌یابد تودیع میشود و با اعلام مراتب توسط وزیر نیرو و بر اساس اعلامیه انتقال وجه ارسالی از سوی خزانه مبالغ مزبور توسط ذی حساب و به حساب هزینه قطعی منظور میشود. موجودی این حساب به عنوان وجوه تخصیص یافته برای اجرای طرحهای مصوب کمیته مشترک تلقی میشود و بانک به میزان سهم وزارت در تامین منابع مالی این طرحها از حساب یاد شده برداشت می‌کند. ماده ۹
- وجوه تخصیص یافته برای اجرای طرحهای مصوب کمیته مشترک موضوع تبصره (۲۶) قانون بودجه سال (۱۳۷۳) کل کشور و همچنین مبالغ دریافتی از بابت بازپرداخت اقساط ناشی از سهم الشرکه وزارت از محل فروش اقساطی به حساب مخصوص موضوع ماده ۸ این آیین‌نامه منتقل و برای اجرای طرحهای مصوب موضوع ماده (۳) این آیین‌نامه قابل استفاده خواهد بود. ماده ۱۰
- منابع مالی لازم برای طرحهای مصوب کمیته مشترک با توجه به مفاد ماده (۶) این آیین‌نامه، بر اساس مندرجات قرارداد منعقد شده میان بانک و دستگاه اجرای طرح به نسبت ۲ سهم بانک و ۱ سهم سازمان و کشاورزان ذی ربط در صورت مشارکت، تامین میشود. سهم سازمان به تدریج و متناسب با نیازهای اجرایی طرح، از حساب مخصوص موضوع ماده (۸) این آیین‌نامه برداشت میشود و به همراه سهم متناسب بانک و کشاورزان ذی ربط در حساب وجوه مشارکت مدنی نزد بانک کشاورزی مستقر در مرکز استان متمرکز میشود. تبصره
- انعقاد قرارداد مشارکت مدنی در مورد طرحهای مصوب موکول به تامین و تکافوی موجودی حساب مخصوص نزد شعبه مرکزی بانک برای پرداخت‌های حداقل سال اول اجرای هر طرح و پرداخت احتمالی تعهدات و تضمین‌های سررسید همان سال و مراعات ماه (۱۱) و تبصره آن و مواد (۱۵) و (۱۶) این آیین‌نامه است. ماده ۱۱ (اصلاحی ۱۳۷۵/۰۷/۰۴)
- برای تسریع در امر بهره‌برداری از طرحها و بازیافت سرمایه‌گذاری انجام شده، بانک و وزارت کوشش میکنند تا هر طرح حتی المقدور به بخشهای کوچکتری تقسیم شود، به گونه ای که عملیات هر بخش موضوع یک فقره قرارداد مشارکت مدنی جداگانه قرار گیرد تا به مجرد آماده بهره‌برداری شدن هر بخش، قراردادهای فروش اقساطی لازم با متقاضیان مربوط منعقد شود. تبصره (اصلاحی ۱۳۷۵/۰۷/۰۴): در صورت عدم مشارکت کشاورزان قبل از اجراء طرح از جمله در مورد طرحهایی که از محل بودجه عمومی احداث شده یا در دست احداث است، سازمان نسبت به اجرای طرح اقدام نموده و پس از خاتمه عملیات سرمایه‌گذاری و اجرای طرح، اشخاصی را که مایل به خرید انشعاب و استفاده آب استحصالی ناشی از اجراء طرح هستند، به صورت کتبی و با تعیین میزان سهم مورد نیاز از آب استحصالی به بانک معرفی می‌نماید. بانک در مورد هر متقاضی، پس از انجام بررسیهای لازم و تحقیقات متداول بانکی و احراز شرایط و صلاحیت متقاضی از جمله در مورد تضمین بازپرداخت بدهی نسبت به تنظیم قرارداد فروش اقساطی سهم خود و سپس سهم سازمان از مشارکت مدنی اقدام می‌کند. مدت قراردادهای فروش اقساطی منعقد شده، بر حسب شرایط طرح مصوب متفاوت بوده و در هر حال از ده سال تجاوز نمی‌کند. ماده ۱۲
- در صورتی که اعطای تسهیلات بانکی موضوع این آیین‌نامه به متقاضیان فقط از نظر وثایق مورد نظر بانک با اشکال مواجه شود، با تصویب کمیته مشترک میتوان تضمین لازم را از محل موجودی حساب مخصوص تامین کرد. تبصره: در مناطقی که اراضی منابع ملی یا طبیعی و بلامعارض در زیر شبکه‌های در دست احداث موضوع این آیین‌نامه موجود باشد در صورت واگذاری این اراضی به کشاورزان، اراضی فوق و حقابه‌های حاصل از اجرای طرح به عنوان وثایق مورد نیاز بانک مورد قبول خواهد بود. ماده ۱۳ (منسوخ ۱۳۷۵/۰۷/۰۴)
- در صورتی که پس از اجرای طرح و قرارداد مشارکت مدنی، به هر علت خریداری برای سهم بانک از مشارکت مدنی پیدا نشود، سازمان موظف است سهم بانک را ضمن قرارداد فروش اقساطی بخرد. ماده ۱۳ (اصلاحی ۱۳۷۵/۰۷/۰۴)
- کمیته مشترک میتواند با عنایت به شرایط اجرای طرح و امکانات کشاورزان و میزان تاثیر حقابه‌های حاصل در درآمد کشاورزان، تمام یا قسمتی از سود یا سود واصل سهم الشرکه وزارت از قرارداد مشارکت مدنی و فروش اقساطی را به عنوان کمک بلاعوض تلقی کند و مورد بخشودگی قرار دهد، در این صورت تنظیم قراردادهای مربوط با متقاضیان به گونه ای است که فقط متضمن وصول تمام اصل و سود سهم الشرکه بانک و سهم خارج از شمول بخشودگی اصل و سود سهم الشرکه وزارت باشد. ماده ۱۵ (اصلاحی ۱۳۷۵/۰۷/۰۴)
- بانک موظف است هر ساله مبالغ دریافتی از بابت بازپرداخت اقساط ناشی از سهم الشرکه وزارت را (که از محل بودجه عمومی تامین شده است) در حساب جداگانه ای نگهداری نماید تا به عنوان پشتوانه و توسه طرحهای یاد شده در اختیار وزارت قرار داده شود. تبصره
- از منابع سهم الشرکه وزارت نیرو، وصولی توسط بانک (۲%) به عنوان کارمزد با بانک تعلق خواهد داشت. ماده ۱۶ (منسوخ ۱۳۷۵/۰۷/۰۴)
- بانک مجاز است، در صورتی که اقساط قراردادهای فروش اقساطی سهم الشرکه بانک به سازمان به مدت ۳ ماه معوق بماند، مبالغ مربوط را به همراه جرایم دیرکرد مربوط با اطلاع قبلی وزارت از موجودی حساب مخصوص برداشت کند. ماده ۱۵ (اصلاحی ۱۳۷۵/۰۷/۰۴)
- سود مورد انتظامی بانک برای سهم خود از مجموع تسهیلات اعطایی به طرحهای موضوع این آیین‌نامه در مرحله مشارکت مدنی و در مرحله فروش اقساطی بر اساس تبصره (۷۷) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تعیین خ ماده ۱۶ (اصلاحی ۱۳۷۵/۰۷/۰۴)
- بانک موظف است حسابهای مربوط به اجرای طرحهای موضوع این آیین‌نامه را به صورتی نگهداری کند که در هر زمان اطلاعات مربوط به منابع و مصارف با تفکیک اصل و سود تسهیلات اعطایی به هر طرح و وضعیت موجودی برداشتهای حساب مخصوص به آسانی قابل تحصیل باشد. معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی