آییننامه نحوه تدوین و تصویب برنامه های درسی
مقدمه - نظر به اینکه برسی و تصویب برنامههای درسی و تربیتی کلیه موسسات آموزشی وزارت آموزش و پرورش و تایید انطباق مطالب کتابهای درسی با برنامههای مصوب شورا به استناد بندهای ۳ و ۵ از ماده ۶ قانون تشکیل شورای عالی آموزش و پرورش مصوب مجلس شورای اسلامی از وظایف شورای عالی آموزش و پرورش است، بنابراین با تعاریف فرایند برسی و تصویب برنامههای درسی، اهداف، سر فصلها و محتوای دروس، نحوه اجرای بندهای ۳و۵ از وظایف شورای عالی آموزش و پرورش به شرح زیر تعیین میشود. تعریف برنامه درسی ماده ۱
- برنامه درسی به مجموعه ای هماهنگ از اهداف، سر فصلها، محتوای دروس و روشهای تدریس و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی اطلاق میشود. مبانی اصول برنامههای درسی ماده ۲
- برنامههای درسی با توجه به مبانی و اصول زیر تهیه میشوند: ۱- برنامه درسی باید به منظور تحقیق اهداف دورههای تحصیلی مصوب شورای عالی آموزش و پرورش که بر اساس ارزشهای اعتقادی و فرهنگی اسلام، قانون اساسی، اندیشههای حضرت امام خمینی (ره) و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلام تدوین شدهاند، تهیه شود. ۲- برنامه درسی باید زمینه لازم را برای پرورش همه جانبه شخصیت، استعداد، خلاقیت و توانایی دانش آموزان فراهم آورد. ۳- برنامه درسی باید زمینه لازم را برای آموزش مطلوب زبان، خط و ادبیات فارسی، هنر اسلامی و ملی و فرهنگ و تاریخ کشور فراهم آورد و بر تقویت حسن زیبایی شناسی اهتمام ورزد. ۴- برنامه درسی باید با ارائه روشهای علمی و سایر روشهای کسب معرفت، ارزش علم و کاربرد آن را در زندگی ترویج دهد. ۵- برنامه درسی باید بر اهمیت و ارزش کار و تلاش، ایجاد زمینه برای پرورش نیروی کار ماهر مورد نیاز برنامههای بلند مدت توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی کشور، قانون پذیری و حفظ محیط زیست و منابع ملی تاکید داشته و زمینه لازم برای وصول به انها را فراهم آورد. ۶- برنامه درسی باید امکان یادگیری موثر، عمیق و پایدار را فراهم سازد دو تقویت رفتارهای مطلوب را مورد توجه قرار دهد. ۷- برنامه درسی باید از انعطاف لازم برای تامین نیازهای ملی، منطقه و ویژگیها و تفاوتهای فردی دانش آموزان برخوردار باشد. ۸- برنامه درسی باید با توجه به اهمیت فعالیت یادگیری، کارگروهی، مطالعه و تحقیق، در وصول به یادگیری موثر، فرصت لازم را برای انجام فعالیتهای فردی و گروهی فراهم کند. ۹- برنامه درسی باید از تازگی و اعتبار علمی برخوردار باشد و متناسب با تحولات جدید، متحول شود. ۱۰- برنامههای درسی باید زمینه هدایت و راهنمایی شغلی دانش آموزان را فراهم نماید. ۱۱- برنامههای درسی باید به جنسیت دانش آموزان و نیازهای ویژه آنان توجه کند و از تفاوت و تعادل لازم برخوردار باشد. ۱۲- در برنامه درسی باید به ارتباط افقی و عمودی محتوای درسی توجه شود تا شناخت و نگرش منسجم و واحدی در یاد گیرنده به وجود آید. ۱۳- در برنامههای درسی باید مطالب باید در طول تحصیل تدریجا فزایندگی و کمال یابد و مطالب و مفاهیم اساسی در پایه و دورههای مختلف تحصیلی با افزایش کمی و کیفی متناسب و منطقی تکرار شود. ۱۴- برنامههای درسی باید به گونه ای باشد که زمینه نوآوری و خلاقیت را در دانش آموزان و معلمان فراهم سازد. ۱۵- برنامههای درسی باید علاوه بر نتایج یاد گیری به فرایند و جریان یادگیری نیز توجه نماید. ۱۶- برنامههای در سی باید به گونه ای تهیه و تنظیم شود ه انگیزه خود یادگیری و ارزش یابی از خود را در یاد گیرندگان تقویت کند. ۱۷- در تنظیم و ارائه برنامهها و محتوای دروس باید به ابعاد هنری و زیباسازی مواد درسی توجه شود و با استفاده از خط زیبا در نگارش کتابها، انگیزه دانش آموزان تقویت گردد. ۱۸- برنامه درسی باید از وحدت، هماهنگی و تناسب در اهداف، سر فصلها و محتوای دروس، روشهای تدریس، معیارها و ضوابط ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و مواد آموزشی برخورد باشد. ۱۹- در برنامههای درسی باید به نقش محوری مدرسه به عنوان کانون تحولات آموزشی و پرورشی توجه شود و امکان و فرصت لازم برای ایفای نقش موثر مدیران، معلمان و اولیاء و دانش آموزان فراهم گردد. ۲۰- به منظور تسهیل در اجرای برنامههای درسی، باید به اهمیت تبیین آنها برای خانوادهها، مسئولین، مدیران، معلمان و سایر اقشار جامعه به عنوان یکی از مراحل مهم فرایند برنامهریزی درسی توجه شود. تدوین برنامههای درسی ماده ۳
- سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی موظف است اهداف و سر فصلها کلیه مواد درسی را بر مبنای اهداف دورههای تحصیلی، جداول ساعات درسی، اصول مندرج در ماده۲ این آییننامه و رعایت سایر مصوبات مربوط برای هر یک از دورههای تحصیلی (آموزش عمومی و متوسطه نظری و دروس عمومی شاخههای فنی و حرفه ای و کارو دانش) تهیه و به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش برساند. ماده ۴
- سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی برنامه درسی مربوط با آموزشهای فنی و حرفه ای و کارو دانش را شامل اهداف رشته، گرایشهای مربوط، جدول ساعت دروس و توانمندیهای فارغ التحصیلان را با هماهنگی دستگاههای ذیربط تهیه و به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش میرساند. ماده ۵
- سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با رعایت مفاد این آییننامه و سیاستهای مصوب شورای سازمان پژوهش، نسبت به تهیه و تولید رسانه مناسب (کتاب درسی یا رسانه غیر نوشتاری نظیر نوارهای صوتی و تصویری و نظایر آن) اقدام میکند. تبصره
- کتاب یا رسانه مورد نظر قبل از اجرای وسیع آن، در تعداد محدودی از مدارس حداکثر به مدت ۲ سال تحصیلی به صورت آزمایشی اجری میشود. ماده ۶
- سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی ملزم است یک نسخه از کتابهای تالیف شده را به دبیرخانه شورای عالی آموزش و پرورش ارسال کند. چنانچه کمیسیون برنامههای درسی شورای عالی آموزش و پرورش محتوای کتابی را مغایر با اهداف، اصول و سایر مصوبات شورای عالی تشخیص دهد، موضوع با حضور کارشناسان ذیربط سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی در شورای عالی آموزش و پرورش مطرح و نظر شورا جهت اجرا و ابلاغ خواهد شد. موضوع: آییننامه نحوه تدوین و تصویب برنامههای درسی در ششصد و شصتمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش مورخ ۱۸ /۱۲ /۷۹ به تصویب رسید. صحیح است، به مورد اجرا گذاشته شود. حسین مظفر رئیس شورای عالی و وزیر آموزش و پرورش