آیین‌نامه مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فنی و ایمنی
به استناد مواد (۸۵) و (۸۶) قانون کار جمهوری اسلامی ایران، با هدف تعیین نحوه ی پذیرش، نظارت برعملکرد و رسیدگی به تخلفات مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فنی و ایمنی در اجرای ماده ۸۹ قانون کار در جلسه مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۲۲ "شورای عالی حفاظت فنی" تدوین و توسط آن شورا پیشنهاد شده است، به شرح زیر تصویب می‌گردد. فصل اول: تعاریف ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل به کار می‌روند:
- ۱. مرکز: منظور مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است که در این آیین‌نامه به اختصار مرکز نامیده می‌شود.
- ۱. شورا: منظور شورای عالی حفاظت فنی است که به استناد ماده ۸۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران تشکیل شده است و در این آیین‌نامه به اختصار شورا نامیده می‌شود.
- ۱. مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فنی و ایمنی: شخص حقوقی در قالب شرکت که حسب قانون تشکیل گردیده و برابر ضوابط این آیین‌نامه تائید صلاحیت می‌شود و از این پس در این آیین‌نامه شرکت نامیده می‌شود.
- ۱. کارشناس فنی مجاز: شخصی حقیقی است که صلاحیت حرفه ای وی بر اساس ضوابط این آیین‌نامه تائید و کلیه امور فنی شرکت‌ها در اجرای این آیین‌نامه از طریق آن‌ها انجام می‌شود.
- ۱. پروانه صلاحیت: گواهی است که پس از طی مراحل برابر موضوع این آیین‌نامه برای اشخاص حقوقی که صلاحیت آن‌ها حسب مفاد این آیین‌نامه احراز شده است، صادر می‌شود.
- ۱. زمینه تخصصی: هر یک از رشته‌های کاری موضوع دستورالعمل اجرایی این آیین‌نامه که مستند به آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی حفاظت فنی می‌باشد.
- ۱. آزمون ورودی: آزمونی کتبی و عملی است که حسب زمینه تخصصی از متقاضیان کارشناسی فنی مجاز اخذ می‌گردد.
- ۱. دوره بازآموزی: دوره آموزشی نظری و عملی است که کارشناسان فنی مجاز در هر زمینه تخصصی باید در طول دوره فعالیت با توجه به اعلام مرکز در آن شرکت نمایند.
- ۱. دوره توجیهی: دوره آموزشی است که برای آشنایی مدیریت شرکت‌ها با مسئولیت‌های فنی و حقوقی و مفاد این آیین‌نامه می‌باشد.
- ۱. سامانه: نرم افزاری تحت وب است که برای ثبت نام، اطلاع رسانی، ارجاع کار، تهیه گزارشات، نظارت، مستندسازی، جمع‌آوری و تنظیم آمار مربوط به امور شرکت استفاده می‌شود.
- ۱. مشاوران قبلی: اشخاص حقیقی و حقوقی که در ادوار گذشته به عنوان مشاور حفاظت فنی و خدمات ایمنی در هر یک از زمینه‌های تخصصی پروانه صلاحیت اخذ نموده‌اند.
- ۱. دستورالعمل اجرایی: مجموعه ضوابط مربوط به زمینه‌های تخصصی، رتبه بندی شرکت‌ها، سطح بندی کارشناسان فنی مجاز، شرح خدمات، رشته‌های تحصیلی و معادل سازی آن‌ها، تخلفات انضباطی و سایر موارد مرتبط است.
- ۱. ضوابط فنی: ضوابط فنی نحوه ی ارائه خدمات در هر یک از زمینه‌های تخصصی می‌باشد که توسط مرکز تدوین و ابلاغ می‌شود.
- ۱. تخلف انضباطی: هر گونه فعل یا ترک فعل دارنده پروانه صلاحیت مغایر با ضوابط این آیین‌نامه و دستورالعمل اجرایی و ضوابط فنی مربوطه است. ماده ۲
- هدف و دامنه شمول: این آیین‌نامه به منظور تعیین نحوه ی پذیرش، نظارت برعملکرد و رسیدگی به تخلفات مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فنی و ایمنی در اجرای ماده ۸۹ قانون کار تدوین گردیده و برای کلیه شرکت‌های مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فنی و ایمنی در کارگاه‌های مشمول قانون کار لازم الاجرا است. فصل دوم: مقررات کلی ماده ۳
- به منظور ارائه خدمات حفاظت فنی و ایمنی به مرکز اجازه داده می‌شود تا اشخاص حقوقی واجد شرایط را برای انجام و صدور گواهی آزمایشات مزبور در زمینه‌های تخصصی احراز صلاحیت نماید. ماده ۴
- دستورالعمل اجرایی این آیین‌نامه در مرکز تدوین و توسط شورای سیاست گذاری تصویب خواهد شد. ماده ۵
- کارفرما مکلف است آزمایشات فنی ادواری یا موردی امور حفاظت فنی را از طریق شرکت‌های موضوع این آیین‌نامه انجام دهد. ماده ۶
- پروانه صلاحیت شرکت‌ها پس از احراز صلاحیت و طی تشریفات قانونی موضوع این آیین‌نامه و دستورالعمل اجرایی با امضای رئیس مرکز و معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صادر و تمدید می‌گردد. ماده ۷
- مراکز مجاز برگزاری آزمون ورودی و همچنین دوره‌های بازآموزی و توجیهی به همراه عناوین و محتوای آموزشی هر دوره از سوی مرکز اعلام می‌شود. تبصره
- مرکز بر نحوه ی برگزاری دوره‌ها و آزمون‌های مربوطه نظارت مستقیم خواهد داشت. ماده ۸
- کارفرمایان متقاضی خدمات موضوع این آیین‌نامه باید تقاضای رسمی خود را در سامانه ثبت نمایند تا این تقاضا به کلیه شرکت‌هایی که رتبه و ظرفیت ارائه خدمات مزبور را دارند؛ اطلاع رسانی شود. شماره درخواست مذکور باید برای پیگیری‌های بعدی در متن قرارداد ذکر شود. فصل سوم: ارکان و تشکیلات ماده ۹
- ارکان و تشکیلات شامل: «شورای سیاست گذاری»، «کمیته تشخیص و تایید صلاحیت»، «کمیته ارزیابی و نظارت بر عملکرد»، «کمیته انضباطی» و «کمیته تجدیدنظر انضباطی» است. ماده ۱۰
- شورای سیاست گذاری با هدف بررسی و تائید دستورالعمل اجرایی و تعیین زمینه‌های تخصصی و شرح خدمات آن‌ها، معادل سازی رشته‌های دانشگاهی و تعیین زمان فراخوان با اعضای زیر تشکیل می‌شود: الف
- رئیس مرکز به عنوان رئیس شورا. ب
- مدیر کل بازرسی کار. پ
- یکی از اساتید دانشگاهی عضو شورا با نظر رئیس شورا. ت
- نماینده کانون عالی کارفرمایان سراسر کشور. ث
- نماینده تشکل عالی کارگران کشور با رعایت ماده ۱۳۶ قانون کار. تبصره
- جلسات شورای سیاست گذاری حداقل سالی یک بار و یا با درخواست هر یک از اعضا و پس از تائید رئیس شورا تشکیل می‌شود. ماده ۱۱
- کمیته تشخیص و تایید صلاحیت با هدف بررسی و احراز شرایط عمومی و اختصاصی شرکت‌ها و کارشناسان فنی مجاز و رتبه بندی و سطح بندی آن‌ها با اعضای زیر تشکیل می‌شود: الف
- رئیس گروه برنامه‌ریزی و نظارت بر واحدهای تحقیقاتی (به عنوان رئیس کمیته). ب
- یک نفر کارشناس مرکز با معرفی رئیس مرکز. پ
- یک نفر بازرس کار از اداره کل بازرسی کار با معرفی مدیر کل مربوطه. ت
- نماینده کانون عالی کارفرمایان سراسر کشور. ث
- نماینده تشکل عالی کارگران با رعایت ماده ۱۳۶ قانون کار. تبصره
- در صورت درخواست متقاضی، مرکز موظف است، در اسرع وقت نسبت به بررسی و رسیدگی به درخواست واصله اقدام نماید. ماده ۱۲
- کمیته ارزیابی و نظارت بر عملکرد، با هدف نظارت بر حسن ارائه خدمات توسط شرکت‌ها و کارشناسان فنی مجاز با اعضای زیر تشکیل می‌شود: الف
- رئیس گروه برنامه‌ریزی و نظارت بر واحدهای تحقیقاتی (به عنوان رئیس کمیته). ب
- یک نفر کارشناس مرکز با معرفی رئیس مرکز. پ
- یک نفر بازرس کار از اداره کل بازرسی کار با معرفی مدیر کل مربوطه. ت
- نماینده کانون عالی کارفرمایان سراسر کشور. ث
- نماینده تشکل عالی کارگران با رعایت ماده ۱۳۶ قانون کار. ماده ۱۳
- کمیته انضباطی با هدف رسیدگی به شکایات و تخلفات شرکت‌ها و کارشناسان فنی مجاز با اعضای زیر تشکیل می‌شود: الف
- معاون مرتبط مرکز (رئیس کمیته). ب
- معاون اداره کل بازرسی کار. پ
- رئیس گروه برنامه‌ریزی و نظارت بر واحدهای تحقیقاتی مرکز (دبیر کمیته). ت
- نماینده کانون عالی کارفرمایان سراسر کشور. ث
- نماینده تشکل عالی کارگران. ج
- نماینده دفتر حقوقی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. چ
- نماینده کانون سراسری انجمن‌های صنفی شرکت‌ها مستند به اعتبارنامه و اساسنامه در صورت تشکیل. تبصره
- تصمیمات کمیته انضباطی ظرف ۱۵ روز کاری از زمان ابلاغ در کمیته تجدیدنظر انضباطی قابل طرح است. ماده ۱۴
- کمیته تجدیدنظر انضباطی با هدف رسیدگی به اعتراض به تصمیمات کمیته انضباطی با اعضای زیر تشکیل می‌شود: الف
- رئیس مرکز (رئیس کمیته). ب
- مدیر کل بازرسی کار. پ
- مدیر کل دفتر حقوقی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. ت
- نماینده کانون عالی کارفرمایان سراسر کشور. ث
- نماینده تشکل عالی کارگران. تبصره
- مصوبات این کمیته قطعی می‌باشد. ماده ۱۵
- احکام اعضای شورای سیاست گذاری و کمیته‌های موضوع این آیین‌نامه حسب معرفی بالاترین مقام واحد ذیربط، توسط معاون روابط کار صادر می‌گردد. ماده ۱۶
- مصوبات شورای سیاست گذاری و کمیته‌های موضوع این آیین‌نامه با نظر اکثریت نسبی اعضای حاضر در جلسه و تائید رئیس مرکز نافذ است. تبصره ۱
- نتایج صادره در هر یک از کمیته‌ها با امضای رئیس مرکز به ذینفعان ابلاغ می‌شود. تبصره ۲
- اعضای «کمیته انضباطی» و «کمیته تجدیدنظر انضباطی» نمی‌توانند یکسان باشند. تبصره ۳
- نمایندگان کانون عالی کارفرمایان و تشکل عالی کارگران در کمیته‌های موضوع این ماده باید حداقل دارای مدرک کارشناسی در رشته‌های فنی و مهندسی باشند. فصل چهارم: احراز صلاحیت کارشناسان فنی مجاز ماده ۱۷
- متقاضی احراز عنوان کارشناس فنی مجاز باید دارای شرایط عمومی زیر باشد: الف
- تابعیت ایرانی. ب
- توانایی جسمانی متناسب با زمینه تخصصی حسب ماده ۹۰ قانون تامین اجتماعی. پ
- دارا بودن کارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای آقایان. ت
- عدم سوء پیشینه کیفری حسب گواهی رسمی از مراجع قانونی. ث
- عدم وجود هر گونه رابطه استخدامی در دستگاه‌های موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری حسب اقرار نامه محضری. ماده ۱۸
- متقاضی احراز عنوان کارشناس فنی مجاز باید دارای شرایط تخصصی زیر باشد: الف
- دارا بودن حداقل دانشنامه کارشناسی متناسب با زمینه تخصصی درخواستی وفق دستورالعمل اجرایی. ب
- داشتن حداقل سابقه کار مرتبط پس از فراغت از تحصیل برای مدارک کارشناسی ۳ سال، کارشناسی ارشد ۲ سال و دکتری ۱ سال مستند به لیست بیمه. پ
- شرکت در آزمون ورودی و قبولی با حداقل نمره ۱۴ از ۲۰. ت
- متقاضیان بازنشسته، مستعفی و بازخرید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به شرط دارا بودن حداقل ۱۰ سال سابقه کار در پست بازرس کار یا پست کارشناس بهداشت و حفاظت فنی کار مرکز در ستاد و گروه‌های استانی و داشتن حداقل ۵۰۰ ساعت آموزش ضمن خدمت تخصصی، حسب رشته تحصیلی، با نظر کمیته تشخیص و تایید صلاحیت بدون شرکت در آزمون ورودی در ۲ زمینه تخصصی احراز صلاحیت می‌شوند. تبصره
- تقاضای ارتقای سطح کارشناس فنی مجاز حسب درخواست متقاضی و ارائه مستندات در کمیته تشخیص و تائید صلاحیت که به این منظور تشکیل می‌شود، بررسی می‌گردد. ماده ۱۹
- هر کارشناس فنی مجاز حداکثر در ۲ زمینه تخصصی احراز صلاحیت می‌شود و در هر زمینه تخصصی حق فعالیت در بیش از یک شرکت را ندارد. ماده ۲۰
- مشاوران حقیقی و حقوقی قبلی از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه و دستورالعمل اجرایی آن باید درخواست مکتوب و مدارک لازم برای انطباق وضعیت با شرایط این آیین‌نامه و دستورالعمل اجرایی آن را به مرکز تسلیم نمایند. ماده ۲۱
- کلیه گواهینامه‌ها و گزارش‌های فنی و تخصصی شرکت‌ها باید پس از تائید کارشناس فنی مجاز زمینه تخصصی مجری خدمات، به امضای مدیر عامل شرکت نیز برسد. تبصره ۱
- کارشناسان فنی مجاز نمی‌توانند موضوع خدمات را به غیر محول نمایند. تبصره ۲
- مدیرعامل شرکت بعد از احراز شرایط می‌تواند به عنوان کارشناس فنی مجاز در همان شرکت فعالیت نماید. فصل پنجم: احراز صلاحیت شرکت‌ها ماده ۲۲
- متقاضیان احراز صلاحیت به عنوان شرکت، باید اشخاص حقوقی دارای شرایط و مدارک زیر باشند: الف
- ارائه شناسه ملی از ثبت شرکت‌ها. ب
- تصویر برابر با اصل شده اساسنامه شرکت که زمینه یا زمینه‌های تخصصی درخواستی عیناً در «موضوع» آن درج شده باشد. پ
- تصویر آگهی ثبتی در روزنامه رسمی کشور و آخرین تغییرات آن که برابر اصل شده باشد. ت
- بکارگیری کارشناس فنی مجاز مستند به یک نسخه از قرارداد استخدام در زمینه تخصصی و متناسب با رتبه درخواستی. ث
- فهرست وسایل و تجهیزات بازرسی فنی (مستند به شماره سریال و گواهی کالیبراسیون معتبر) و ملزومات اداری. ج
- معرفی اقامتگاه با کاربری تجاری یا اداری مستند به تصویر سند ملکی یا اجاره‌نامه رسمی برابر با اصل. چ
- ارائه بیمه نامه معتبر مسئولیت مدنی. ح
- مستندات توان فنی و اجرایی، مستند به سوابق شرکت در زمینه تخصصی درخواستی (وجود پیشینه تاسیس) خ
- ارائه اصل گواهی موضوع ماده ۱۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم. د
- مفاصاحساب پرداخت حق بیمه وفق ماده ۳۷ قانون تامین اجتماعی. ذ
- تصویر آگهی ثبتی در روزنامه رسمی کشور و آخرین تغییرات آن که برابر اصل شده باشد. ماده ۲۳
- پروانه صلاحیت برای شرکت‌های پذیرفته شده با اعتبار دو سال صادر می‌شود و در صورت تائید کمیته ارزیابی و نظارت بر عملکرد و انطباق با شرایط این آیین‌نامه، اعتبار پروانه آن‌ها تمدید می‌شود. تبصره ۱
- شرکت‌ها مکلفند سه ماه قبل از انقضای اعتبار پروانه خود نسبت به ارائه درخواست مکتوب همراه با مستندات لازم برای تمدید پروانه به مرکز اقدام نمایند. تبصره ۲
- مرکز مکلف است حداکثر ظرف مدت یک ماه بعد از دریافت درخواست تمدید شرکت و در صورت دارا بودن شرایط لازم نسبت به تمدید پروانه متقاضیان اقدام و در صورت رد تقاضا یا وجود نواقص مراتب را به صورت کتبی با ذکر دلایل به وی اعلام نماید. ماده ۲۴
- کلیه قراردادهای فی مابین شرکت‌ها با خریداران خدمت باید با رعایت قوانین و مقررات جاری کشور تنظیم و توسط شرکت در سامانه بارگذاری شوند. ماده ۲۵
- شرکت‌ها باید گزارش مراتب تائید یا رد (موارد عدم انطباق) موضوع این آیین‌نامه را (به همراه مستندات) حداکثر تا ۷ روز کاری بعد از ارائه خدمت در سامانه ثبت نمایند. تبصره
- دارندگان پروانه صلاحیت تا زمان ایجاد سامانه مذکور مکلف به ارسال گزارشات به صورت کتبی و به طریق مقتضی به مرکز و اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان محل ارائه خدمت می‌باشند. ماده ۲۶
- کلیه دارندگان پروانه صلاحیت ملزم به رعایت ضوابط فنی، شرکت در دوره‌های توجیهی، تمدید به موقع پروانه صلاحیت، ارائه منظم گزارشات ماهانه و حضور کارشناسان فنی مجاز در دوره‌های بازآموزی مرکز می‌باشند. فصل ششم: نظارت و کنترل ماده ۲۷
- مرکز موظف است، نسبت به ایجاد سامانه ظرف مدت ۶ ماه اقدام نماید و کلیه امور شرکت‌ها و کارشناسان فنی مجاز را از آن طریق راهبری نماید. تبصره
- سامانه مذکور باید به نحوی طراحی شود که در تمامی استان‌ها امکان نظارت توسط بازرسان کار میسر گردد. ماده ۲۸
- ضوابط فنی موضوع این آیین‌نامه توسط مرکز تهیه و برای تائید به شورای سیاست گذاری ارائه می‌گردد. ماده ۲۹
- مسئولیت نظارت بر حسن اجرای دستورالعمل‌های فنی در خصوص موضوع این آیین‌نامه بر عهده ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌های محل ارائه خدمت است و تخلفات شرکت‌ها و کارشناسان فنی باید به مرکز برای تکمیل پرونده در کمیته ارزیابی و نظارت بر عملکرد و طرح و تصمیم‌گیری در کمیته انضباطی گزارش شوند. ماده ۳۰
- شکایات و تخلفات شرکت از همه مبادی ذیربط نظیر: کارگر، کارفرما و ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها باید برای رسیدگی به مرکز ارسال شوند. ماده ۳۱
- هرگاه رسیدگی به موضوع تخلف به تشخیص کمیته‌های نظارت بر عملکرد، انضباطی و تجدیدنظر انضباطی مستلزم استفاده از نظر کارشناسی و یا بازرسی باشد، موضوع حسب مورد از طریق مرکز به ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها ارجاع می‌شود. اداره کل استان باید حداکثر در ۱۰ روز کاری نسبت به ارائه گزارش درخواستی اقدام نماید. ماده ۳۲
- شرکت در صورت قطع همکاری هر یک از کارشناسان فنی مجاز و استخدام کارشناسان فنی مجاز جدید، باید حداکثر ظرف ۳ روز کاری با ارسال تصویر نامه موضوع استعفا یا اخراج و تصویر قرارداد جدید، مراتب را به مرکز اعلام نماید. ارائه خدمات توسط شرکت در زمینه تخصصی مذکور منوط به معرفی و جایگزینی کارشناس فنی مجاز با سطح معادل خواهد بود. ماده ۳۳
- شرکت‌ها مکلفند تغییرات مشروح در جدول زیر را به صورت رسمی و مکتوب حداکثر ظرف ۳ روز کاری به مرکز اعلام و مستندات مربوطه را بعد از درج در روزنامه رسمی به مرکز ارائه نمایند. موضوع تغییر مستندات پیوست تغییر اقامتگاه شرکت سند ملکی/ اجاره‌نامه رسمی تغییر در اساسنامه شرکت تصویر برابر اصل شده اساسنامه تغییر در هیات مدیره و مدیر عامل تصویر برابر با اصل شده روزنامه رسمی ماده ۳۴
- خدمات آزمایشگاهی مورد نیاز در زمینه‌های تخصصی باید از طریق آزمایشگاه‌های تائید صلاحیت شده سازمان ملی استاندارد انجام شود. ماده ۳۵
- میزان تعرفه خدمات شرکت در هر سال با پیشنهاد تشکل قانونی کارفرمایی شرکت‌ها و با تایید شورای سیاست گذاری با رعایت مقررات جاری و ابلاغ آن توسط مرکز تعیین می‌شود و کلیه شرکت‌های مذکور ملزم به رعایت این تعرفه می‌باشند. ماده ۳۶
- شرکت‌ها و کارشناسان فنی مجاز موظف به رعایت اصول رازداری، عدم تعارض منافع و استقلال در امور بازرسی‌ها و آزمایشات فنی شخص ثالث به شرح موارد زیر می‌باشند: الف
- رازداری در حفظ اسرار حرفه ای با رعایت ملاحظات ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی. ب
- عدم وجود تعارض منافع و استقلال از طرفین ذیربط با رعایت عدم مداخله با عناوین طراح، سازنده، عرضه کننده، نصاب، خریدار، مالک، بهره بردار یا سرویس کار اقلام موضوع این آیین‌نامه. تبصره
- واحدهای بازرسی فنی یا خدمات مهندسی یا سایر عناوین مشابه با وظیفه راهبری، تعمیر و نگهداری و بازرسی‌های فنی از تجهیزات و ماشین آلات صنعتی مشمول آزمایشات ایمنی ادواری به استناد آیین‌نامه‌های مصوب شورا در شرکت‌ها و مجتمع‌های بزرگ صنعتی با درخواست شرکت و تائید شورای سیاست گذاری، در صورت اثبات استقلال از شرکت اصلی، حسب مواردی که در دستورالعمل اجرایی این آیین‌نامه تبیین می‌شود و داشتن سایر الزامات، می‌توانند به عنوان شرکت موضوع این آیین‌نامه احراز صلاحیت شوند. این آیین‌نامه در ۶ فصل، ۳۶ ماده و ۱۶ تبصره در جلسه مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۲۲ شورای عالی حفاظت فنی تدوین و در تاریخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۷ به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسید. این آیین‌نامه جایگزین آیین‌نامه مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی مصوب ۱۳۹۴/۱۱/۰۶ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی می‌شود. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی - محمد شریعتمداری