آیین‌نامه مستندنگاری و ثبت تصویری طرح‌ها و پروژه‌های کشور
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۲/۵ به پیشنهاد شماره ۳۰۴۴۶۸ مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۲۳ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه مستندنگاری و ثبت تصویری طرح‌ها و پروژه‌های کشور را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
- طرح: طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه ای ملی و استانی مطابق بند (۱۰) ماده (۱) قانون برنامه و بودجه کشور - مصوب۱۳۵۱- که حداقل بیست و پنج درصد (۲۵ %) منابع مالی و اعتبارات آن از محل بودجه سالانه کل کشور تامین می‌گردد و دارای یک یا چند ویژگی زیر است: الف - طرح‌هایی که اعتبار کل آن حداقل یکصد برابر سقف حد نصاب معاملات متوسط باشد. ب - طرح‌های دانش بنیان که به تشخیص دستگاه اجرایی برای اولین بار در کشور اجرا می‌شوند. پ - طرح‌هایی که در اجرای آن به تشخیص دستگاه اجرایی از فناوری (تکنولوژی) های نوین استفاده گردد. ت - طرح‌هایی که به تشخیص دستگاه اجرایی موجب خودکفایی کشور در تولید یک محصول راهبردی (استراتژیک) شود. ۲
- فیلم مستند: نوعی از سینما که فیلم ساز مستند در آن با ارجاع به امر واقع، برداشت خلاقانه خود را به زبان سینما و تصویر از منابع و مدارک واقعی و موثق ارایه می‌کند. ۳
- مستندنگاری و ثبت تصویری: نوعی از فیلم مستند که نحوه اجرای طرح را از مرحله ایده و طراحی تا اجرا با ثبت و ضبط دقیق مراحل کار بر اساس جدول زمان بندی به زبان تصویری بیان می‌کند. این نوع از مستند بیانگر توجیهات اجرای طرح /پروژه، چگونگی رعایت ضوابط فنی و ایمنی، ملاحظات زیست محیطی، حقوقی و مسئولیت‌های اطراف پیمان بوده و جنبه تبلیغاتی ندارد، به طوری که امکان تطبیق طرح /پروژه با مفاد طرح‌های توجیهی و مطالعاتی مانند مزیت نسبی و رقابتی و روند اجرای پروژه از ابتدا تا مرحله نهایی را به زبان فیلم و تصویر، ثبت و نشان می‌دهد. فیلم مستند دارای ضمیمه پژوهشی شامل متن، عکس و راهبرد (استراتژی) تولید می‌باشد. ۴
- سازمان: سازمان امور سینمایی و سمعی بصری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. ۵
- مستندسازان: کارگردانان و تهیه کنندگان فیلم مستند (اعم از حقیقی و حقوقی) دارای شماره نظام سینمایی که فهرست آنها از طریق سامانه اطلاع رسانی سازمان منتشر می‌گردد. تبصره
- صلاحیت مستندسازان فاقد شماره نظام سینمایی باید به تایید سازمان برسد. ۶
- دستگاه اجرایی: کلیه وزارتخانه‌ها، موسسات دولتی، شرکت‌های دولتی، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی و کلیه دستگاه‌هایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است. ماده ۲
- کلیه دستگاه‌های اجرایی، مکلف به مستندنگاری و ثبت تصویری کلیه مراحل اجرایی طرح با رعایت قوانین مربوط به محرمانگی و طبقه بندی اسناد می‌باشند. تبصره ۱
- به ازای هر طرح (اعم از طرح یک پروژه ای و یا طرح چند پروژه ای)، یک قرارداد مستندنگاری به تشخیص و نظارت دستگاه اجرایی و در چهارچوب مقررات منعقد می‌گردد. تبصره ۲
- طرح‌هایی که در زمان ابلاغ این آیین‌نامه به تشخیص مقامات مجاز دستگاه اجرایی، بیش از هفتاد و پنج درصد (۷۵ %) عملیات آن خاتمه یافته و یا در مرحله واگذاری به اشخاص غیرمشمول باشند، از شمول این تصویب‌نامه مستثنی است. تبصره ۳
- مستندنگاری طرح‌های دارای ملاحظات امنیتی، با هماهنگی و تایید وزارت اطلاعات و طرح‌های دارای ملاحظات دفاعی با هماهنگی و تایید وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح صورت می‌گیرد. ماده ۳
- تمام هزینه‌های مستندنگاری و ثبت تصویری، از محل منابع مصوب مربوط به هر طرح قابل پرداخت است. ماده ۴
- سازمان مکلف است ظرف یک ماه ضمن راه اندازی پایگاه اطلاع رسانی، فهرست مستندسازان دارای شماره نظام سینمایی را منتشر نموده و به روزرسانی نماید، به نحوی که فهرست و مشخصات مستندسازان و تعداد قراردادهای همزمان برای عموم اشخاص قابل رویت باشد. ماده ۵
- سقف مجاز تعداد قراردادهای همزمان موضوع این آیین‌نامه برای تهیه کننده مستند حقیقی و یا حقوقی به ترتیب (۳) و (۵) و برای کارگردانان فیلم مستند حداکثر (۲) قرارداد می‌باشد. تبصره ۱
- مستندسازان طرح مکلفند همزمان با انعقاد قرارداد، طرح نامه مستندنگاری و ثبت تصویری را به تصویب دستگاه اجرایی ذی ربط برسانند. تبصره ۲
- نحوه ارجاع کار به مستندسازان و نظارت بر آن، برابر با قانون برگزاری مناقصات و سایر قوانین و مقررات مربوط با دستگاه اجرایی می‌باشد. تبصره ۳
- تعداد و تاریخ شروع و اتمام قراردادهای تهیه کنندگان مستند حقیقی و یا حقوقی و کارگردانان فیلم مستند در پایگاه اطلاع رسانی موضوع ماده (۴) این آیین‌نامه منتشر و به روزرسانی می‌شود. ماده ۶
- دستگاه‌های اجرایی باید ترتیباتی اتخاذ نمایند تا نحوه همکاری طرفین پیمان با مستندساز در جهت تسهیل مستندسازی در قراردادهای منعقده پیش‌بینی و درج گردد. تبصره
- مستندساز حق دخالت یا ایجاد وقفه در عملیات اجرایی طرح را ندارد. ماده ۷
- در صورت فسخ یا اقاله و یا انجام نشدن موضوع قرارداد در موعد مقرر، دستگاه اجرایی مکلف است کلیه فیلم‌های تهیه شده را از مستندساز تحویل گیرد. ماده ۸
- سازمان موظف است استانداردهای مستندسازی در انعقاد قرارداد مرتبط و روش‌های انجام آن را در اختیار دستگاه اجرایی قرار دهد و در سامانه مربوط به این موضوع نشر دهد. ماده ۹
- دستگاه اجرایی موظف است یک نسخه نهایی از فیلم مستند طرح را به فیلم خانه ملی ایران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و سازمان برنامه و بودجه کشور تحویل نماید. ماده ۱۰
- پس از اعلام خاتمه تولید فیلم مستند از سوی دستگاه اجرایی، سازمان برابر مقررات نسبت به صدور پروانه مالکیت فیلم مستند به نام دستگاه اجرایی اقدام می‌نماید. ماده ۱۱
- مستندسازان می‌توانند فیلم مستند طرح را با موافقت دستگاه اجرایی ذی ربط و یا پیش‌بینی در قرارداد مربوط در رویدادهای فرهنگی و هنری و یا برای پخش و عرضه در سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و سایر مراکز عرضه و رسانه‌های مجازی ارایه نمایند. ماده ۱۲
- نظارت بر اجرای این آیین‌نامه بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌باشد. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری