آییننامه سرشماری
ماده ۱
- سرشماری کشور در هر موقع پس از صدور فرمان همایونی به عمل خواهد آمد. ماده ۲
- نخستین سرشماری در کشور با رعایت فصول به طور قطعاتی انجام میشود. شعاع و حدود هر قطعه سرشماری قبلا از طرف اداره کل آمار و ثبت احوال با نظر وزارت کشور تعیین و بسکنه آن قطعه ابلاغ میگردد. ماده ۳
- سرشماری هر یک از قطعات کشور در تاریخ معین و در مدتی که از (۲۴) ساعت تجاوز ننماید انجام خواهد شد. روز سرشماری و مدت و طرز اجرای آن قبلا از طرف اداره کل آمار و ثبت احوال بوسایل مقتضی به اطلاع عمومی میرسد. ماده ۴
- در هر قطعه روز سرشماری تعطیل عمومی خواهد بود و باستثناء مامورین سرشماری و کسانی که برای انجام امر فوری احتیاج بخروج از مسکن خود دارند از قبیل پزشک - ماما و مریض و پرستاران و اشخاصی که حافظ مریضند و غیره بقیه مردم در مساکن خود خواهند ماند. تبصره
- طرز تحصیل اجازه خروج و مواردی را که ممکن است از مساکن خارج گردد اداره کل آمار و ثبت احوال بانظر شورای عالی آمار و سرشماری تعیین و قبل از سرشماری اعلام خواهد نمود. ماده ۵
- برای انجام سرشماری در هر یک از قطعات کشور هیئتی مرکب از فرماندار- فرمانده پادکان [پادگان]یا نماینده او- رئیس فرهنگ - شهردار یا بخشدار- رئیس شهربانی- رئیس امنیه- نماینده کل آمار تشکیل میشود. ماده ۶
- پرسشنامه‌ها و سایر برگها و دفاتر مربوط بسرشماری پس از تصویب شورای عالی بطبع خواهد رسید. ماده ۷
- پرسشنامه‌های سرشماری لااقل یک روز قبل از موعد سرشماری بین سکنه قطعه مورد سرشماری توزیع میشود. ماده ۸
- هر یک از افراد ساکن حوزه سرشماری موظف است پرسشنامه‌های نامبرده را در مدت معین از روی کمال دقت پرکرده که برای تحویل به مامور سرشماری حاضر باشد و مامور سرشمار بنوبه[به نوبه] خود مکلف است توضیحات لازم را به هریک از آنها داده و هرگاه کسی نتواند برگهای سرشماری را شخصاً تنظیم کند مامور نامبرده مطابق اظهارکننده ستونهای مربوطه برگها را پر خواهد نمود. ماده ۹
- مسئول پرکردن جواب پرسشهای مندرج در برگهای سئوال - دیوانگان و سایر محجورین و عجزه ولی یا سرپرست آنها خواهد بود که شخصاً یا به وسیله مامور سرشمار این وظیفه را انجام میدهد. ماده ۱۰
- سرشماری نفوس مجتمعه مانند افراد ارتش مقیم سربازخانه‌ها و ملوانان و دانش‌آموزان دبیرستان و دبستان شبانه روزی و سکنه بنگاههای فرهنگ و خیریه و بیمارستانها و زندانیان و سکنه نوانخانه و تیمارستان و دارالتادیب و پرورشگاه یتیمان و پانسیون و آسایشگاه و غیره به وسیله روساء بنگاههای نامبرده انجام میشود. ماده ۱۱
- مسئول صحت تنظیم پرسشنامه‌های سرشماری در مورد افراد رئیس یا بزرگتر هر خانواده در مورد نفوس مجتمعه رئیس یا قائممقام بنگاههای مربوطه خواهد بود و چنانچه کسی از افراد خانوار یا اشخاص وابسته به آن مانند کلفت - نوکر و غیره از تنظیم پرسشنامه خودداری نماید رئیس خانوار فوراً مراتب را به مامور سرشمار اطلاع دهد. ماده ۱۲
- در موقع جمع‌آوری پرسشنامه‌های فردی مامور هر سرشمار مکلف است در صفحه خلاصه ولادت شناسنامه کلیه افراد برچسب مخصوص که روی آن جمله (سرشماری شد) درج گردیده الصاق نمایند و همچنین پس از خاتمه سرشماری روی اظهارنامه ولادت اشخاصی که سرشماری شده‌اند قید خواهد شد که صاحب ورقه سرشماری شده است تبصره
- بکسانی که در روز سرشماری شناسنامه نداشته باشند گواهینامه مخصوص داده خواهد شد که شناسنامه تهیه کند. ماده ۱۳
- در مورد سرشماری دهستانها کدخدای هر ده باید در انجام امر سرشماری ده با مامورین سرشمار همراهی لازم را به عمل آورده و مراقبت نماید برای تمام ساکنین ده پرسشنامه تنظیم شود. ماده ۱۴
- پس از پایان سرشماری از تاریخی که اداره کل آمار و ثبت احوال آکهی خواهد داد کلیه اداره‌های دولتی و دفترخانه‌های رسمی درخواست اشخاص را که شناسنامه آنها برچسب سرشماری ندارد نخواهند پذیرفت. ماده ۱۵
- آییننامه مخصوص سرشماری اتباع دولت شاهنشاهی مقیمین خارجه را شورای عالی سرشماری تنظیم و پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجراء گذارده خواهد شد. ماده ۱۶
- متخلفین از مقررات این آییننامه بکیفری که طبق ماده ۵ قانون سرشماری مصوب دهم خرداد ۳۱۸[۱۳۱۸] تعیین میگردد خواهد رسید. نخست وزیر - دکتر متین دفتری