آیین‌نامه حمل بار و مسافر و لغو پروانه فعالیت
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۸/۸/۵ بنا به پیشنهاد شماره ۱۱ /۶۳۱۶ مورخ ۱۳۷۷/۵/۵ وزارت راه و ترابری و به استناد ماده (۱۴) اصلاحی قانون رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی - مصوب ۱۳۷۶-، آیین‌نامه حمل بار و مسافر و مدت لغو پروانه فعالیت و تعطیلی موسسات حمل و نقل جاده ای را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- شرکتها و موسسات حمل و نقل جاده ای موظف اند علاوه بر رعایت شرایط و ضوابط تاسیس و بهره‌برداری، مصوب شورای عالی هماهنگی ترابری کشور، پس از دریافت پروانه فعالیت موارد ذیل را رعایت کنند: الف - کلیه شرایط و ضوابط مربوط به تاسیسات و تجهیزات مورد نیاز و در صورت استقرار در پایانه، تمدید به موقع قرارداد بهره‌برداری. ب - اقدام لازم جهت تمدید پروانه فعالیت براساس ضوابط تاسیس و بهره‌برداری. ج - رعایت محدوده جغرافیایی محل فعالیت براساس ضوابط تاسیس و بهره‌برداری. ماده ۲
- شرکتها و موسسات حمل و نقل جاده ای بایستی دارای پروانه فعالیت مجاز و معتبر از سازمان حمل و نقل و پایانه‌های کشور باشند، در غیر این صورت نیروی انتظامی با اعلام سازمان مذکور از ادامه فعالیت آنها جلوگیری خواهد نمود. ماده ۳
- شرکتها و موسسات حمل و نقل جاده ای باید رانندگان وسایط نقلیه مربوط را ملزم به داشتن مدارک زیر کنند و از تحویل مسافر و بار و صدور بارنامه و صورت وضعیت مسافری جهت وسایط نقلیه ای که رانندگان آن فاقد مدارک مزبور باشند، خودداری نمایند: الف - گواهینامه بیمه اجباری شخص ثالث ب - کارت شناسایی عکس دار راننده که از طرف سازمان حمل و نقل و پایانه‌های کشور تهیه و تنظیم می‌شود. ج - کارت وابستگی وسیله نقلیه به یکی از موسسات و شرکتهای حمل و نقل بار و مسافر. د - گواهینامه رانندگی متناسب ه- - کارت صحت و سلامت جسمی و روحی از مراجع ذی ربط. ماده ۴
- شرکتها و موسسات حمل و نقل جاده ای باید از دادن مسافر و تحویل بار و صدور بارنامه و صورت وضعیت مسافری جهت وسیله نقلیه ای که به وسایل ایمنی زیر مجهز نباشد، خودداری نمایند: الف - جعبه کمکهای اولیه درمانی ب - علایم ایمنی مورد نیاز از جمله مثلث شبرنگ ج - کارت معاینه فنی د - کپسول آتش نشانی ه- - دستگاه سنجش سرعت و زمان (تاخوگراف) بدون نقص فنی و - زنجیر چرخ در موارد لزوم ز - لاستیکهای آجدار قابل قبول. تبصره
- به کارگیری وسایط نقلیه که کارت آنان با وضعیت فعلی وسیله نقلیه مغایرت دارد، ممنوع است. ماده ۵
- شرکتها و موسسات حمل و نقل جاده ای باید فقط جهت وسایط نقلیه ای، بارنامه یا صورت وضعیت مسافری صادر نمایند که از هر حیث سالم باشند و هیچگونه نقص فنی در سیستم ترمزها، سیستم فرمان، سیستم اتصال در مورد تریلیها، سیستم روشنایی، بوق، برف پاک کن و وسایل گرمایشی و سرمایشی مناسب نداشته باشند. تبصره ۱
- شرکتها و موسسات حمل و نقل موضوع این آیین‌نامه باید فردی را به عنوان مدیر یا مسئول فنی تعیین نمایند تا قبل از حرکت، وسیله نقلیه را معاینه و قابلیت آن را برای سفر پیش‌بینی نماید. تبصره ۲
- به کار گرفتن لاستیکهای بزرگتر از حد استاندارد کارخانه سازنده در اتوبوسهای مسافری که باعث افزایش سرعت وسیله نقلیه و عدم ثبت آن در دستگاه سرعت سنج می‌شود، ممنوع است. ماده ۶
- هرگاه تصادف وسیله نقلیه عمومی حامل کالا یا مسافر در طول مسیر مبدا - مقصد، منجر به قتل یا جرحی شود که ناشی از تقصیر راننده وسیله نقلیه یا به کار گرفتن راننده فاقد صلاحیت یا عدم مهار مناسب محموله و یا وجود نقص فنی مستمر در وسیله نقلیه باشد، شرکت یا موسسه حمل و نقل صادرکننده بارنامه یا صورت وضعیت، مسئول و مشمول مقررات این آیین‌نامه می‌باشد. ماده ۷
- رانندگی اتوبوس و مینی بوس بیش از هشت ساعت در یک شبانه روز برای هر راننده ممنوع است. شرکتها و موسسات حمل و نقل مسافر مکلفند برای مسافرتهایی که مستلزم بیش از هشت ساعت رانندگی با سرعت مجاز در یک شبانه روز است، راننده کمکی پیش‌بینی نمایند. ماده ۸
- حمل مواد محترقه و منفجره، جنازه، احشام، مواد فاسد شدنی و اشیایی که مخل آسایش مسافران یا منافی نظافت و بهداشت عمومی می‌باشد، با وسایط نقلیه مسافربری ممنوع است. شرکتها و موسسات حمل و نقل مسافر باید در صدور صورت وضعیت مسافری جهت وسایل نقلیه مسافربری، این نکات را رعایت نمایند و درصورت تخلف، مشمول مقررات این آیین‌نامه می‌باشند. ماده ۹
- شرکتها و موسسات حمل و نقل مسافربری مکلف به رعایت ضوابط وزارت راه و ترابری، مربوط به حمل و نقل مسافر در مورد نرخهای مصوب، نحوه صدور بلیط، سرویس دهی، سوار و پیاده نمودن مسافر و چگونگی حرکت و توقف وسیله نقلیه می‌باشند و درصورت تخلف مشمول مقررات این آیین‌نامه خواهند بود. ماده ۱۰
- اخذ هرگونه وجهی توسط شرکتها و موسسات حمل و نقل غیر از حق کمیسیون (کارمزدی) و کرایه حمل حسب مورد از بلیط و صورت وضعیت مسافری و بارنامه از رانندگان و مسافران و صاحبان کالا ممنوع است. ماده ۱۱
- شرکتها و موسسات حمل و نقل کالا مکلفند شرایط عمومی حمل کالا و ضوابط حمل مواد خطرناک مصوب شورای عالی هماهنگی ترابری کشور و مقررات وزارت راه و ترابری در مورد حمل بار در راههای کشور و نحوه جابه جایی کالاهای خارج از ابعاد استاندارد حمل و نقل (محمولات ویژه یا ترافیکی) را دقیقاً رعایت نمایند و در صورت تخلف مشمول مقررات این آیین‌نامه می‌باشند. ماده ۱۲
- رسیدگی به تخلفات شرکتها و موسسات حمل و نقل جاده ای در خصوص عدم رعایت مفاد و شرایط این آیین‌نامه برعهده کمیسیونی مرکب از (۳) نفر از افراد ذی صلاح به انتخاب رئیس سازمان است. ماده ۱۳ - درصورت وقوع تخلف و عدم رعایت مقررات، توسط کمیسیون موضوع ماده (۱۲)، براساس اسناد و مدارک مربوط و در صورت لزوم با دعوت از مدیر شرکت یا موسسه حمل و نقل ذی ربط و با توجه به اهمیت تخلف به ویژه تاثیر آن در وقوع سوانح و تصادفات رانندگی و ملاحظه عمد یا قصور و تکرار دفعات تخلف، شرکت یا موسسه حمل و نقل متخلف، براساس نوع تخلف، به تناسب پروانه فعالیت آن از یک ماه تا یک سال لغو می‌گردد. تبصره ۱
- در صورت تکرار تخلف، پروانه فعالیت موسسه متخلف به صورت دائم لغو خواهد شد. تبصره ۲
- پس از لغو پروانه فعالیت، نیروی انتظامی موظف است با اعلام سازمان مذکور نسبت به تعطیلی موسسه یا شرکت حمل و نقل متخلف در مدت لغو پروانه فعالیت و یا به صورت دائم (درصورت لغو دائم) اقدام نماید. ماده ۱۴
- به منظور کشف تخلفات و تهیه گزارش لازم در مورد عدم رعایت مقررات این آیین‌نامه توسط شرکتها و موسسات حمل و نقل، سازمان حمل و نقل و پایانه‌های کشور می‌تواند تحقیقات لازم را به عمل آورد و شرکتها و موسسات حمل و نقل مکلف به همکاری با سازمان مزبور می‌باشند. حسن حبیبی معاون اول رئیس جمهور