آیین‌نامه حمایت از مالکان و بهره‌برداران آثار تاریخی و فرهنگی
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۵/۳ به پیشنهاد شماره ۹۱۷۳۱ مورخ ۱۳۹۹/۸/۱۶ معاونت حقوقی رئیس جمهور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه حمایت از مالکان، متصرفان قانونی و بهره برداران خصوصی و غیردولتی آثار غیرمنقول و بافت‌های تاریخی - فرهنگی ثبت شده در فهرست آثار ملی و تاریخی، فرهنگی و با ارزش را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
- وزارت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی. ۲
- آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی: آثار غیرمنقول و بافت‌های تاریخی - فرهنگی ثبت شده در فهرست آثار ملی و تاریخی، فرهنگی و با ارزش. ۳
- مالک آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی: کسی که مالک یک اثر غیرمنقول تاریخی - فرهنگی به موجب سند رسمی مالکیت است. ۴
- متصرف قانونی آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی: کسی که به نحوی از انحای قانونی، تصرف و استفاده مالکانه نسبت به عین، منفعت یا سایر حقوق نسبت به یک اثر غیرمنقول تاریخی - فرهنگی داشته باشد. ۵
- بهره بردار آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی: کسی که به نحوی از انحای قانونی، یک اثر غیرمنقول تاریخی - فرهنگی را در اختیار داشته و در یکی از کاربری‌های مورد تایید وزارت به بهره‌برداری رسانده است. ماده ۲
- مالکان، متصرفان قانونی و بهره برداران خصوصی و غیردولتی آثار ثبت شده و ارزشمند مذکور در فهرست آثار ملی و تاریخی - فرهنگی از حقوق و امتیازات زیر برخوردار می‌گردند: ۱
- محاسبه هزینه‌های انشعاب و مصرف آب، برق و گاز و جمع‌آوری و دفع فاضلاب آثار ثبت شده و ارزشمند غیرمنقول تاریخی - فرهنگی بر مبنای تعرفه مصارف کاربری‌های فرهنگی به استناد مواد (۱)، (۲) و (۳) قانون هدفمندکردن یارانه‌ها. ۲
- حق مالکیت معنوی و مادی بر تصویر آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی و حق استفاده تبلیغاتی، فرهنگی و معرفی آنها در قالب چاپ و نشر عکس منحصراً برای مالکان و متصرفان و بهره برداران مذکور. ۳
- تسهیل و تسریع در صدور مجوز و تعیین کاربری آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی متناسب با شان اثر درچهارچوب کاربری‌های فرهنگی و گردشگری ظرف یک ماه با تایید وزارت در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط. ۴
- امکان بهره‌برداری از کاربری مختلط از قبیل مسکونی، فرهنگی، اقامتی و گردشگری از آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی، براساس شیوه‌نامه ای که توسط وزارت تهیه و ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه ابلاغ می‌گردد. ۵
- حمایت دولت از کسب و کارهای نوپا (استارت آپ) و فعال مرتبط با احیا و بهره‌برداری از آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی موضوع این آیین‌نامه در چهارچوب دستورالعمل مصوب وزارت، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت کشور، وزارت صنعت، معدن و تجارت و معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور. تبصره
- سازمان برنامه و بودجه کشور مجاز است در صورت تایید وزارت پرداخت هزینه تعمیر، مرمت و احیای آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی توسط اشخاص حقوقی و پیمانکاران فعال در این حوزه را به عنوان امتیاز تعیین صلاحیت و اختصاص و ارتقای رتبه تعیین نماید. ماده ۳
- هزینه تعمیر، مرمت، تکمیل، تجهیز فضا، حفاظت، نگهداری، احیا، بیمه و معرفی آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی پرداختی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی با تایید وزارت به عنوان هزینه‌های قابل قبول مالیاتی محسوب می‌شود. ماده ۴
- وزارت مکلف است نسبت به انجام موارد زیر اقدام نماید: ۱
- آموزش مالکان، متصرفان قانونی و بهره برداران خصوصی و غیردولتی آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی در زمینه حفاظت از آثار و جلوگیری از هرگونه آسیب، حفاری غیرمجاز و پیش‌بینی ساز و کار اداری در این زمینه و تهیه ضوابط عمومی و اختصاصی برای حفاظت، مرمت، تعمیر و نگهداری آثار ثبت شده و ابلاغ آن به مالکان، متصرفان قانونی و بهره برداران آثار تاریخی. ۲
- ایجاد بانک اطلاعاتی آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی حاوی مشخصات آنها در اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی هر شهرستان جهت معرفی این آثار و سهولت در سرمایه‌گذاری یا خرید آنها توسط اشخاص علاقمند. ۳
- حمایت از تولید و عرضه مصالح سنتی مناسب و ایجاد سهولت در دسترسی مالکان، متصرفان قانونی و بهره برداران آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی به آنها جهت مرمت و بازآفرینی آنها از جمله از طریق ایجاد سامانه‌های اطلاعاتی برخط. ماده ۵
- وزارت به منظور تامین مالی شناسایی، مستندسازی، تهیه پرونده ثبتی آثار تاریخی و طبیعی و میراث فرهنگی ناملموس و حفاظت، مرمت، اجرا، احیا، بهره‌برداری و معرفی این آثار، تاسیس مجمع خیرین میراث فرهنگی را در سطح ملی و استان‌ها پیگیری می‌نماید. وزارت با همکاری وزارت کشور، موظف است شیوه‌نامه تاسیس و فعالیت این مجمع را تصویب و ابلاغ نماید. ماده ۶
- وزارت به منظور شناسایی، مستندسازی، تهیه پرونده ثبتی آثار تاریخی و طبیعی و میراث فرهنگی ناملموس و حفاظت و معرفی این آثار، نسبت به حمایت از تشکل‌های مردم نهاد حوزه میراث فرهنگی و طبیعی با توجه به ارزیابی گزارش عملکرد سالانه این تشکل‌ها اقدام می‌نماید. ارزیابی، حمایت و کمک به تشکل‌های مذکور، بر اساس شیوه‌نامه مصوب وزارت خواهد بود. ماده ۷
- اشخاصی که اقدام به تعمیر، مرمت، تکمیل، تجهیز فضا، حفاظت، نگهداری، احیا و معرفی آثار غیرمنقول تاریخی - فرهنگی می‌کنند می‌توانند با تایید وزارت از نمانام (لوگو) دوستدار میراث فرهنگی طراحی شده توسط وزارت در تبلیغات و سربرگ‌های خود استفاده نمایند. ماده ۸
- شیوه‌نامه‌های موضوع این آیین‌نامه، ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه تهیه و ابلاغ می‌شود. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری