آیین‌نامه ارایه خدمات فوریت های اجتماعی
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۲/۳/۱۲ بنا به پیشنهاد شماره ۶۸۹ مورخ ۱۳۹۱/۱/۸ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آیین‌نامه ارایه خدمات فوریتهای اجتماعی را به شرح زیر تصویب نمود: فصل اول
- کلیات و تعاریف ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف - وزارت: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ب - سازمان: سازمان بهزیستی کشور پ - مرکز: مرکز فوریتهای اجتماعی سازمان در مرکز و شهرستانها ت - فوریتهای اجتماعی: خدمات تخصصی به موقع و در دسترس که به صورت شبانه‌روزی و رایگان در سطوح زیر ارایه می‌شود: ۱- مداخله در بحرانهای فردی، خانوادگی و اجتماعی ۲- پاسخگویی تلفنی فوریتهای اجتماعی (۱۲۳) ۳- خدمات سیار فوریتهای اجتماعی ۴- پایگاه خدمات اجتماعی ث - دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی: خشونت‌دیدگان خانگی از قبیل کودک آزاردیده، همسر آزاردیده، سالمند آزاردیده، معلول آزار دیده، افرادی که قصد خودکشی دارند یا اقدام به خودکشی کرده‌اند و خانواده آنان، دختران و پسران فراری از منزل، زنان و دختران در معرض آسیب اجتماعی یا آسیب‌دیده اجتماعی، زوجین متقاضی طلاق و افراد در معرض طلاق، کودکان خیابانی و مبتلایان به اختلال هویت جنسی در معرض آسیب. ماده ۲
- وظایف و اختیارات مرکز در اجرای این آیین‌نامه به شرح زیر تعیین می‌شود: ۱- شناسایی مناطق و کانونهای آسیب‌زا و آسیبهای شایع و در حال شیوع در سطح کشوری، منطقه‌ای و محلی ۲- تقویت مداخله‌های اجتماعی و روانی قبل از مداخله‌های قضایی - انتظامی ۳- مداخله در بحرانهای فردی، خانوادگی و اجتماعی موضوع این آیین‌نامه ۴- تسهیل دسترسی دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی به خدمات تخصصی مورد نیاز از طریق سطوح فوریتهای اجتماعی ۵ - توانمندسازی دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی به صورت بازگشت به خانواده، فراهم کردن زمینه زندگی مستقل یا ارجاع به مراکز مرتبط ۶ - انجام پیگیری‌های لازم پس از ترخیص از طریق خدمات مددکاری اجتماعی ۷- اطلاع‌رسانی مناسب به مردم به روشهای مختلف از جمله راه‌اندازی پایگاه تلفنی (۱۲۳)، صدا و سیما و معرفی به دستگاههای مرتبط ۸ - ارایه نظرات کارشناسی و مشاوره‌ای به مراجع قضایی حسب درخواست ۹- ارایه خدمات به گروههای هدف ارجاعی از سازمانهای همکار ۱۰- تبادل اطلاعات و آمار مربوط با سازمانهای ذیربط با رعایت قوانین و مقررات مربوط ماده ۳
- نحوه پذیرش دریافت‌کنندگان خدمات به صورت خود معرف یا ارجاعی (معرفی از مراجع قضایی و انتظامی و سایر سازمانها و نهادها و گزارشهای مردمی) می‌باشد. تبصره
- افرادی که بدون معرفی‌نامه از سوی مراجع قضایی و انتظامی یا سایر نهادها مراجعه می‌کنند، تحت عنوان خود معرف پذیرفته می‌شوند. ماده ۴
- به منظور کنترل و کاهش بحرانهای فردی، خانوادگی و اجتماعی از طریق ارایه خدمات به دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی، دستگاههای اجرایی زیر مکلفند ضمن هماهنگی با سازمان حسب مورد اقدامات لازم را به عمل آورند: الف
- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ۱- تجهیز شبکه فوریتهای اجتماعی در کل کشور به تجهیزات مخابراتی از جمله راه‌اندازی خط تلفن فوریتهای اجتماعی (۱۲۳) و فرکانس خط بی‌سیم به صورت مکالمه رایگان ۲- ایجاد زیرساخت لازم (نرم‌افزاری و سخت‌افزاری) خط تلفن فوریتهای اجتماعی (۱۲۳) در مناطق شهری و روستایی ب
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۱- ارایه خدمات درمانی فوری به دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی ارجاع شده از مرکز ۲- معرفی دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی که برای دریافت سایر خدمات (غیر از خدمات موضوع این آیین‌نامه) به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند به مرکز پ
- وزارت دادگستری هماهنگی با قوه قضاییه به منظور انجام موارد زیر با رعایت قوانین و مقررات مربوط: ۱- صدور احکام قضایی لازم ۲- حضور مددکاران اجتماعی مرکز در جلسات رسیدگی‌های قضایی مربوط به دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی ۳- تعیین شعبه‌های ویژه در کلان شهرها و مراکز استانها یا قاضی مشخص برای رسیدگی به پرونده‌های ارجاعی از مرکز ۴- حمایت از کارکنان مرکز در اقامه دعاوی ناشی از انجام وظایف قانونی در مقابل شاکیان ت
- وزارت کشور ۱- تعیین تکلیف افراد خارجی فاقد مجوز اقامت، ارجاع شده از مرکز با قید فوریت و پذیرش آنها در مراکز مرتبط با اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی ۲- تسهیل صدور شناسنامه و مدارک هویتی برای گروههای هدف فاقد مدارک با معرفی مرکز طبق قوانین و مقررات مربوط از طریق سازمان ثبت احوال کشور ۳- هماهنگی با استانداریها جهت اولویت دادن به طرح‌های مرتبط با آسیبهای اجتماعی در کارگروه فرهنگی، اجتماعی و خانواده شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان ۴- تامین اعتبار مورد نیاز استانی از طریق شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان ۵ - اتخاذ تدابیر لازم برای ایجاد هماهنگی بین خدمات فوریتی فعال در کشور از جمله خطوط تلفن ۱۲۳- ۱۱۵- ۱۲۵- ۱۱۰ ۶ - بررسی عملکرد دستگاههای استانی مسئول از طریق کارگروه فرهنگی، اجتماعی و خانواده شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان و ارایه نتایج آن به شورای یادشده. ث
- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ۱- توسعه خدمات فوریتهای اجتماعی در شهرهای بالای پنجاه هزار نفر جمعیت تا پایان سال ۱۳۹۲ ۲- تشکیل جلسات با حضور نمایندگان تام‌الاختیار دستگاههای اجرایی همکار با هدف ایجاد هماهنگی، سیاستگذاری و اقدامات راهبردی برای ارایه خدمات فوریتهای اجتماعی ج
- وزارت راه و شهرسازی تامین زمین مورد نیاز مراکز تابع به صورت رایگان با رعایت قوانین و مقررات مربوط چ
- سازمان ۱- تدوین برنامه توسعه کیفی و کمی خدمات ۲- پیش‌بینی اعتبار مورد نیاز در لایحه بودجه سالانه ۳- پایش و ارزشیابی فعالیت مراکز تابع ۴- تهیه گزارش عملکرد دستگاههای مسئول و ارسال به وزارت هر شش ماه یکبار ۵ - استانداردسازی خدمات و تجهیزات مراکز تابع ۶ - استفاده از ظرفیت‌های شوراهای شهر و شهرداریها جهت اجرای این آیین‌نامه. ماده ۵
- نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران با رعایت قوانین و مقررات مربوط همکاریهای لازم را در خصوص موارد زیر به عمل آورد: ۱- حمایت از کارکنان مرکز در مواردی که سلامت جسمانی و امنیت جانی آنها و یا دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی در معرض خطر قرار می‌گیرد. ۲- ارجاع دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی به مراکز فوریتهای اجتماعی با رعایت قوانین و مقررات مربوط. ۳- همکاری لازم جهت استقرار خودروهای خدمات سیار فوریتهای اجتماعی در میادین شهرها. ماده ۶
- سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با رعایت مقررات مربوط نسبت به تهیه و پخش برنامه‌های مرتبط با خدمات فوریتهای اجتماعی در شبکه‌های ملی و استانی با هماهنگی سازمان اقدام نماید. معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا رحیمی