آیین‌نامه اجرایی ماده (۷) قانون هدفمند کردن یارانه ها
وزیران عضو کار گروه بررسی آیین‌نامه‌های قانون هدفمند کردن یارانه‌ها در جلسه مورخ ۱۳۸۹/۰۱/۳۱ بنا به پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های امور اقتصادی و دارایی و رفاه و تامین اجتماعی و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و به استناد تبصره (۱) ماده (۷) قانون یادشده - مصوب ۱۳۸۸-، آیین‌نامه اجرایی ماده (۷) قانون مزبور را به شرح زیر موافقت نمودند: ماده ۱
- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
- قانون: قانون هدفمند کردن یارانه‌ها - مصوب ۱۳۸۸ - ب
- سازمان: سازمان هدفمند کردن یارانه‌ها پ
- پایگاه اطلاعات اقتصادی خانوار: سامانه الکترونیکی مشتمل بر کلیه اطلاعات هویتی و اقتصادی خانوارهای کشور که به منظور شناسایی اقشار آسیب پذیر و تعیین گروه‌های هدف موضوع ماده (۷) قانون درسال ۱۳۸۷در مرکز آمار ایران تشکیل شده است و در این آیین‌نامه به اختصار «پایگاه» خوانده می‌شود. ت
- پرسشناهه اطلاعات اقتصادی: پرسشنامه‌های مربوط به جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوارهای کشور که جهت ایجاد پایگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد و در این آیین‌نامه به اختصار «پرسشنامه» خوانده می‌شود. ث
- خائوار: از افرادی تشکیل می‌شود که براساس رابطه خویشاوندی درجه یک با یکدیگر زندگی می‌کنند و به صورت مشترک پرسشنامه واحدی را تکمیل نموده‌اند. تبصره فردی که پرسشنامه جداگانه ای را تکمیل کرده است در صورتی که تحت تکفل شخص دیگری نبوده و به طور اجتناب ناپذیری به تنهایی زندگی کند و از لحاظ درآمد و هزینه، زندگی مستقلی داشته باشد، خانوار تلقی می‌شود. ج
- روش ارزیابی فردی: روشی که از طریق آن، اطلاعات مربوط به خانوارها از طریق تکمیل پرسشنامه‌ها توسط سرپرست خانوار به صورت خود اظهاری یا با استفاده از بانک‌های اطلاعات آماری موجود در کشور جمع‌آوری می‌گردد. چ
- دریافت کننده یارانه: سرپرست خانوار یا فرد واجد شرایطی که برای دریافت یارانه‌های موضوع این آیین‌نامه تعیین می‌شود. ح
- پرداخت نقدی: هرگونه پرداخت مستقیم وجه نقد توسط دولت که از طریق حساب‌های بانکی به دریافت کننده یارانه صورت می‌گیرد. خ
- پرداخت غیرنقدی: هرگونه کمک مستقیم دولت به خانوارها در قالب کالا یا با استفاده از روش‌هایی مثل بن کاغذی یا الکترونیکی و کالابرگ و همچنین تخفیفات اعطایی در قالب قیمت‌های تبعیضی برق، گاز طبیعی و آب را شامل می‌شود. د
- خدمات مالی خرد: تامین سرمایه‌های لازم در قالب انواع وام و دیگر خدمات مالی به گروه‌های هدف برای مواردی از قبیل تامین نیازهای اولیه و ضروری می‌باشد. ذ
- توانمند سازی اقتصادی: افزایش درآمد و دارایی خانوار، کسب مهارت‌های شغلی، پایداری شغلی و امنیت درآمدی و افزایش سطح رفاه افراد و خانوارها. ر
- نهادهای حمایتی: کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور و یا سایر نهاد‌هایی که در اجرای قوانین موضوعه فعالیت می‌کنند. ماده ۲
- سازمان موظف است به منظور شناسایی گروه‌های درآمدی کشور با استفاده از روش‌های ارزیابی فردی و سایر روش‌ها از بانک‌های اطلاعاتی کشور و سایر امکانات موجود، نسبت به تکمیل و به هنگام سازی پایگاه اقدام نماید. ماده ۳
- پایگاه در سازمان ایجاد و مستقر می‌گردد و کلیه اطلاعات و منابع موضوع این ماده به صورت طبقه بندی شده نگهداری خواهد شد و افشاء و انتشار آن در مورد اشخاص ممنوع است مگر در مواردی که قانون تجویز کند. تبصره دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری و دستگاه‌های متولی بانک‌های اطلاعات آماری مربوط موظفند با درخواست سازمان، اطلاعات، اسناد و مدارک مورد نیاز در اجرای قانون را در اختیار سازمان مزبور قرار دهند. ماده ۴
- اشخاصی که متقاضی استفاده از یارانه‌های موضوع این آیین‌نامه هستند موظفند اطلاعات مورد درخواست سازمان را به روش‌هایی که آن سازمان اعلام می‌کند به صورت درست و کامل تکمیل و به مراجع ذی ربط تحویل نمایند. اشخاصی که اطلاعات نادرست و ناقص به مراجع مزبور ارایه دهند، متخلف محسوب شده و وفق ماده (۱۰) قانون، دولت مکلف است ضمن جلوگیری از ادامه پرداخت، در خصوص استرداد وجوه پرداختی اقدامات قانونی لازم را به عمل آورد. تبصره به منظور نظارت بر صحت و سقم اطلاعات ارایه شده، سازمان می‌تواند عنداللزوم کنترل‌های لازم را با استفاده از بانک‌های اطلاعات آماری کشور و یا از طریق انجام تحقیقات میدانی به عمل آورد. ماده ۵
- وزارت رفاه و تامین اجتماعی موظف است با استفاده از پایگاه نسبت به گروه بندی خانوارهای جامعه هدف باتوجه به میزان درآمد خانوارها اقدام نماید. تبصره گروه‌های درآمدی مشمول دریافت‌های نقدی و غیرنقدی موضوع این آیین‌نامه به صورت سالانه با پیشنهاد وزارت رفاه و تامین اجتماعی و تصویب مجمع عمومی سازمان تعیین می‌شود. ماده ۶
- سهم پرداخت نقدی، غیر نقدی و نظام جامع تامین اجتماعی به پیشنهاد سازمان به تصویب مجمع عمومی سازمان مزبور می‌رسد. ماده ۷
- پرداخت‌های نقدی و غیرنقدی به کلیه خانوارهای کشور با توجه به ماده (۵) این آیین‌نامه با استفاده از جدول زیر تعیین می‌گردد: ۱ خانوارهای با درآمد متوسط و بالا کلیه خانوارهای کشور که پرسشنامه اطلاعات اقتصادی را تکمیل کرده و متقاضی دریافت یارانه هستند به استثنای خانوارهای ردیف (۲) این جدول ۲ خانوارهای کم درآمد افراد شناسایی شده توسط وزارت رفاه و تامین اجتماعی و یا مورد تایید وزارتخانه مذکور تبصره ۱
- خانوارهای کم درآمد موضوع این ماده با تایید وزارت رفاه و تامین اجتماعی به شرح زیر تعیین می‌گردد: الف - اقشار آسیب پذیر تحت پوشش نهادهای حمایتی ب - ساکنین مناطق محروم کشور ج - سایر اقشار نیازمند حسب مورد تبصره ۲
- سازمان موظف است حداقل شش ماه پس از اجرایی شدن قانون، نسبت به شناسایی خانوارهای با درآمد بالا اقدام نماید. تبصره ۳ (اصلاحی ۱۳۸۹/۱۰/۰۷)
- میزان پرداخت نقدی و غیرنقدی به هر یک از دریافت کنندگان یارانه به تفکیک خانوارهای کم درآمد، درآمد متوسط و درآمد بالا (پس از شناسایی) به پیشنهاد سازمان به تصویب مجمع عمومی سازمان مزبور می‌رسد. ماده ۸
- کمک‌های نقدی و غیرنقدی موضوع این آیین‌نامه به خانوار تعلق می‌گیرد. کمک‌های مربوط به هر خانوار به سرپرست قانونی آن خانوار یا کسی که طبق ماده (۹) این آیین‌نامه تعیین می‌شود، پرداخت می‌گردد. ماده ۹
- در مواردی از قبیل اعتیاد سرپرست خانوار به مواد مخدر، زندانی بودن، فوت یا مغقود و یا مجنون شدن، عدم حضور سرپرست در محل زندگی خانوار (مثل زندگی در خارج کشور)، عدم صلاحیت سرپرست خانوار و افرادی که در مراکز شبانه روزی نگهداری می‌شوند و فاقد سرپرست می‌باشند، کمک‌های موضوع این آیین‌نامه به تشخیص سازمان، به سرپرست دیگری پرداخت خواهد شد. تبصره افراد زندانی خود سرپرست از حکم این ماده مستثنی بوده و کمک‌های مربوط به حساب آنها واریز خواهد شد. ماده ۱۰
- سازمان موظف است از طریق حساب‌های بانکی، نسبت به پرداخت یارانه‌های موضوع این آیین‌نامه اقدام نماید. تبصره ۱
- سازمان حق استرداد وجوهی را که به صورت اشتباه یا به دلیل اطلاعات خلاف واقع ارایه شده توسط تکمیل کنندگان پرسشنامه‌ها به حساب اشخاص مشمول این آیین‌نامه واریز شده است، دارد. تبصره ۲
- وجوه مسترد شده توسط سازمان، مجدداً جزء منابع پرداخت‌های نقدی به خانوارها قرار می‌گیرد. تبصره ۳
- سازمان، امکان اعمال محدودیت برداشت از حساب خانوار به صورت زمانی و ریالی و مدیریت در نحوه هزینه کرد وجوه واریزی دولت به این حساب‌ها را دارد. پرداخت یارانه‌های موضوع این آیین‌نامه منوط به این است که دریافت کننده، شرایط و ضوابط مربوط را که توسط سازمان از طریق پایگاه اطلاع رسانی اعلام می‌شود تایید نماید. ماده ۱۱
- آن بخش از اعتبارات موضوع این آیین‌نامه که برای گسترش و تقویت نظام جامع تامین اجتماعی اختصاص می‌یابد، توسط سازمان برای اجرای بندهای زیر قابل تخصیص است: الف
- بیمه درمان ۱
- افزایش بسته خدمتی بیمه‌های پایه درمان ۲
- افزایش بسته خدمتی در خصوص پوشش دارویی و درمان بیماری‌های خاص و صعب العلاج. تبصره ۱
- در راستای کاهش پرداخت هزینه‌های خدمات سلامت توسط مردم، سازمان می تو اند از محل منابع موضوع این ماده نسبت به افزایش سطح تعهدات سازمان‌های بیمه گر در زمینه تعرفه خدمات پزشکی بخش خصوصی اقدام نماید. تبصره ۲
- میزان پوشش هزینه‌های بندهای فوق و همچنین میزان پوشش تعرفه‌ها و در صورت لزوم تعیین تعرفه خدمات پزشکی بخش خصوصی، سالانه با توجه به منابع مصوب با پیشنهاد سازمان به تصویب مجمع عمومی سازمان مزبور می‌رسد. ب
- بیمه‌های اجتماعی کمک به گسترش پوشش بیمه اجتماعی از طریق پرداخت بخشی از حق بیمه گروه‌های هدف به تشخیص وزارت رفاه و تامین اجتماعی. ج
- حمایتی و توانمندسازی ۱
- تامین بخشی از هزینه‌های اجرای طرح تامین آتیه فرزندان مهر امام رضا (ع) موضوع تصویبنامه شماره ۱۶۴۴۲۰/ت ۴۳۳۴۳ه- مورخ ۱۳۸۸/۰۸/۱۸. ۲
- کمک به تامین بخشی از هزینه‌های مربوط به مسکن، تحصیل دانشجویان و ازدواج جوانان برای گروه‌های هدف. ۳
- کمک به تامین مسکن جوانان برتر (در زمینه‌های علمی، فرهنگی، ورزشی و پژوهشی) ۴
- تغذیه زنان باردار و کودکان زیر (۶) سال ۵
- طرح گسترش خدمات مالی خرد برای گروه‌های هدف از طریق صندوق مهر امام رضا (ع) یا بانک‌ها. ۶
- توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار و دختران خود سرپرست، معلولان، فرزندان ترخیص شده از مراکز حمایتی و فرزندان مددجویان. ۷
- کمک به اشتغال جوانان تبصره -سازمان با همکاری دستگاه‌های اجرایی ذی ربط حسب مورد سهمیه تخصیصی بندهای این ماده و سقف پرداختی و ساز و کار اجرایی در هر مورد را همه ساله تعیین و جهت تصویب به مجمع عمومی سازمان مزبور ارایه خواهد نمود. ماده ۱۲
- به منظور جلو گیری از پرداخت‌های مضاعف به مشمولین ماده (۷) قانون در قالب برنامه‌های مختلف این آیین‌نامه، سقف پرداخت همه ساله به پیشنهاد سازمان و تصویب مجمع عمومی سازمان مزبور تعیین می‌شود. ماده ۱۳
- دستورالعمل‌های لازم برای اجرای این آیین‌نامه توسط سازمان با همکاری دستگاه‌های ذی ربط (حسب مورد) تهیه و ابلاغ می‌شود. ماده ۱۴
- سازمان موظف است در هر شش ماه گزارش فعا لیت‌های موضوع این آیین‌نامه را تهیه و به هیات وزیران ارایه نماید. محمدرضا رحیمی - معاون اول رئیس جمهور