آیین‌نامه اجرایی الزامات بهداشتی دامپزشکی
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۷/۱۱/۱۷ به پیشنهاد مشترک وزارت جهاد کشاورزی (سازمان دامپزشکی کشور)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد ماده (۳۴) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۹۵-، آیین‌نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
- دام زنده: حیوانات (خشکی زی یا آبزی) مهره‌دار (پستانداران، پرندگان، خزندگان، دوزیستان و ماهیان) یا بی‌مهره (از جمله بندپایان) که برای تولید غذای انسان یا حیوان یا اهداف تجاری، آزمایشگاهی، ورزشی یا تفریحی (از جمله حیوانات باغ وحش)، پرورش و نگهداری می‌شوند. ب
- فرآورده‌های با منشا دامی: فرآورده‌های خام یا فراوری شده، اعم از خوراکی یا غیرخوراکی که از منشا دام به دست می‌آیند. پ
- فراورده‌های غیرخام دامی: فراورده‌های دامی موضوع تبصره بند (الف) ماده (۱) آیین‌نامه اجرایی بند (ث) ماده (۷) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور موضوع تصویب‌نامه شماره ۵۱۶۲۰/ت۵۵۳۳۱ه- مورخ ۲۵/ ۴/ ۱۳۹۷. ت
- خوراک دام: مواد خام یا فراوری شده (از جمله مواد غذایی متراکم و مکمل‌های غذای دام) که جهت تامین نیازهای رشد، نگهداری، تولید و کار به مصرف تغذیه دام می‌رسند. ث
- اقلام موضوع این آیین‌نامه: دام زنده، فراورده‌های با منشا دامی و خوراک دام. ج
- مصرف کننده: اشخاصی که اقلام موضوع این آیین‌نامه را مصرف می‌کنند. چ
- متصدی: اشخاصی که به نحوی در امور تولید، پرورش، نگهداری، توزیع، حمل و نقل، عرضه، فروش دام زنده و نیز استحصال، تهیه، عمل آوری، جمع‌آوری، نگهداری، بسته بندی، حمل و نقل و توزیع فراورده‌های با منشا دامی و همچنین خوراک دام فعالیت دارند. ح
- سازمان: سازمان دامپزشکی کشور. خ
- مسئول فنی بهداشتی: شخصی که پس از تایید صلاحیت توسط سازمان نظام دامپزشکی و با اخذ پروانه مربوط از سازمان و ادارات تابعه، وظیفه واپایش (کنترل) بهداشتی را در واحدهای موضوع آیین‌نامه یاد شده، مطابق شرح وظایف ابلاغی از سوی سازمان بر عهده دارد. ماده ۲
- متصدی در خصوص اقلام موضوع این آیین‌نامه، موظف به رعایت ضوابط و مقررات بهداشتی دامپزشکی اعلامی از سوی سازمان است. تبصره ۱
- ضوابط و مقررات بهداشتی دامپزشکی موضوع این ماده با رعایت مقررات موضوع بند (ی) ماده (۲) قانون نظام جامع دامپروری کشور - مصوب ۱۳۸۸- و آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (۱۳) قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی - مصوب ۱۳۷۹- توسط سازمان تهیه و اعلام می‌شود. تبصره ۲
- متصدی هر یک از امور عمل آوری، جمع‌آوری، نگهداری، بسته بندی، حمل و نقل و توزیع فراورده‌های غیرخام دامی، موظف به رعایت ضوابط و مقررات بهداشتی هر فراورده اعلامی از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز می‌باشد. ماده ۳
- تشخیص تخطی از اجرای ضوابط و مقررات بهداشتی دامپزشکی، عدم به کارگیری مسئول فنی بهداشتی و نیز ناسالم یا غیربهداشتی بودن اقلام موضوع این آیین‌نامه در صلاحیت سازمان، تعیین نوع و میزان خسارات وارد شده به مصرف کننده به عهده مرجع ذی‌صلاح قانونی، تعیین نسبیت بین منشا آسیب (قصور یا تقصیر مسئول فنی بهداشتی) و آسیب وارد شده و صدور حکم متناسب مطابق قانون مجازات اسلامی و سایر قوانین مربوط به عهده دادگاه صالح است. تبصره
- حکم این ماده نافی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه ای مسئولان فنی بهداشتی برابر قوانین و مقررات مربوط نیست. ماده ۴
- متصدی مکلف به انجام اقدامات زیر است: الف
- رعایت ضوابط و مقررات بهداشتی دامپزشکی با تاکید بر استفاده از مواد اولیه سالم و بهداشتی و نیز به کارگیری روش‌های مناسب بهداشتی در تولید، استحصال، تهیه، جمع‌آوری، نگهداری، بسته بندی، توزیع، حمل و نقل و عرضه اقلام موضوع این آیین‌نامه. ب
- به کارگیری مسئول فنی بهداشتی و فعالیت در امور مربوط صرفاً با حضور و نظارت وی یا جانشین معرفی شده به سازمان. پ
- خودداری از هرگونه دخالت در حوزه تخصصی وظایف مسئول فنی بهداشتی یا ممانعت از انجام وظیفه واپایش (کنترل) بهداشتی و سلب استقلال رای وی. ت
- خودداری از هرگونه فعل یا ترک فعلی در مراحل تولید، استحصال، تهیه، جمع‌آوری، نگهداری، بسته بندی، توزیع، حمل و نقل و عرضه اقلام موضوع این آیین‌نامه که سبب آسیب به سلامت یا ضرر و زیان مصرف کننده در اثر تغییر در وضعیت سلامت یا ویژگی‌های بهداشتی (حسی، فیزیکی، شیمیایی یا میکروبی) مربوط یا انقضای تاریخ مصرف یا مغایرت در اطلاعات مندرج در نشانه گذاری این اقلام شود. تبصره ۱
- اجرای این ماده نافی مسئولیت‌های قانونی متصدی هر یک از امور مرتبط با فراورده‌های غیرخام دامی در رعایت ضوابط و مقررات بهداشتی موضوع تبصره (۲) ماده (۲) این آیین‌نامه نیست و در صورت بروز تخلف، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف به انجام اقدامات قانونی خواهد بود. تبصره ۲
- نحوه به کارگیری مسئول فنی بهداشتی در مواردی که تعدادی دام به مقیاس غیرتجاری یا به روش کوچ رو (ییلاق و قشلاق) نگهداری و پرورش داده می‌شود، بر اساس دستورالعمل و برنامه زمان بندی سازمان است. ماده ۵
- مسئول فنی بهداشتی مکلف به انجام اقدامات زیر است: الف
- انجام کامل و دقیق وظایف ابلاغی از سوی سازمان. ب
- حضور در واحد تحت نظارت در زمان‌های فعالیت واحد و مورد توافق در قرارداد و ثبت حضور در سامانه ای که ظرف یک سال از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین‌نامه از سوی سازمان طراحی و اجرا خواهد شد. پ
- گزارش کامل و به موقع هرگونه تخلف بهداشتی موضوع ماده (۳) این آیین‌نامه در واحد تحت نظارت در سامانه‌های مرتبط. ماده ۶
- سازمان موظف است ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین‌نامه، با توسعه سامانه الکترونیکی ردیابی اقلام موضوع این آیین‌نامه، امکان تبادل داده‌های آن با سامانه جامع یکپارچه سازی و نظارت بر فرایند تجارت (سامانه جامع تجارت)، تعامل با زیرسامانه‌های انبار، شناسه کالا و شناسه رهگیری برابر مقررات آیین‌نامه‌های مربوط و نیز درگاه مورد نیاز جهت دسترسی شرکت‌های بیمه گر فعال در زمینه جبران خسارات احتمالی موضوع این آیین‌نامه را فراهم کند. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری