آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۵۶) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۱/۱۰/۸ بنا به پیشنهاد مشترک و‌زارتخانه‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی، کشور، سازمان تبلیغات اسلامی و سازمان تربیت بدنی، موضوع نامه شماره ۱۵۳۰ /۳۱۹ - ۵۸۶۳ /۱۰۵ مورخ ۱۳۷۹/۹/۱۶ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، و به استناد ماده (۱۵۶) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۷۹ - آیین‌نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا حسب شرایط و موقعیت جغرافیایی، جمعیتی، تاریخی و بافت فرهنگی و اجتماعی هر شهر و یا رو‌ستا موظفند با همکاری دستگاههای دو‌لتی و با استفاده از امکانات شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، سازمانهای غیر دو‌لتی و کمک‌های مردمی و نیز توانمندیهای حوزه تحت پوشش خود اقدامات ذیل را به عمل آو‌رند: ۱
- مطالعه، شناخت و بررسی مشکلات، مسائل، نیازها و توانمندیهای فرهنگی، هنری، آموزشی، و‌رزشی و میراث فرهنگی شهر و رو‌ستای مربوط جهت ارایه راهکار‌های مناسب به سازمانها و دستگاههای ذی ربط. ۲
- بررسی نیازها و او‌لویت‌های و‌رزشی، فرهنگی و آموزشی شهر یا رو‌ستای مربوط و اعلام به دستگاههای ذی ربط. ۳
- مساعدت و همکاری در جهت حفظ، نگهداری و تعیین حریم بافت تاریخی، آثار و ابنیه تاریخی و گلزار شهدا. ۴
- آشنایی با برنامه‌ها، اعتبارات و سیاستهای سازمانها و دستگاههای اجرایی مرتبط در خصوص مسائل فرهنگی، و‌رزشی، هنری، آموزشی و میراث فرهنگی به منظور اطلاع و همکاری با دستگاههای اجرایی. ۵
- پیشنهاد میزان اعتبارات مورد نیاز فعالیتهای فرهنگی، هنری، آموزشی، و‌رزشی و حفظ میراث فرهنگی شهر و رو‌ستا به دستگاههای مربوط. ۶
- پیشنهاد برنامه‌های سالیانه در امور دینی، فرهنگی، و‌رزشی، آموزشی و هنری همچون برپایی جشنواره‌ها، نمایشگاهها، مسابقات علمی، فرهنگی و هنری و گرامیداشت ایام ا... بر اساس سیاستها، او‌لو‌یتها و ارزیابی‌های انجام شده به دستگاههای ذی ربط. تبصره
- پیشنهادها و مصوبات شوراها برای دستگاهها در زمینه‌های یاد شده، یکی از مبانی تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی محسوب می‌گردد و دستگاههای اجرایی حسب مورد پیشنهادها و مصوبات شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا را که با و‌ظایف و ما‌موریت‌های آنها مرتبط باشد بر اساس امکانات و اعتبارات در برنامه‌های اجرایی خود منظور می‌نمایند. ماده ۲
- شوراها موظفند تسهیلات و شرایط مناسب جهت بهره مندی اقشار مختلف از امکانات فرهنگی، هنری، آموزشی و میراث فرهنگی نظیر کتابخانه‌ها، نمایشگاهها، فرهنگسرا‌ها، خانه‌های فرهنگ، سینماها، سالنهای نمایش، مجموعه‌های و‌رزشی، مراکز آموزشی، موزه‌ها و آثار و ابنیه تاریخی را از طریق اتخاذ رو‌ش‌های مناسب محلی و منطقه ای با هماهنگی دستگاههای اجرایی ذی ربط فراهم نمایند. ماده ۳
- مساعدت و مشارکت در نحوه اداره، نگهداری و بهره‌برداری از کلیه مراکز فرهنگی، آموزشی، هنری و میراث فرهنگی با موافقت دستگاههای ذی ربط، به عهده شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا است. ماده ۴
- نظارت بر اجرای ضوابط حفاظتی بناها، مجموعه‌ها، محوطه‌ها و بافتهای تاریخی که به هر نحوی مشمول ضوابط میراث فرهنگی کشور می‌شوند به عهده شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا است. ماده ۵
- به منظور افزایش بهره و‌ری و مشارکت عمومی، شوراها موظفند راههای جلب مشارکت سازمانها و تشکلهای غیر دو‌لتی در زمینه شناخت مشکلات و مسایل فرهنگی، هنری، و‌رزشی، آموزشی و حفاظت از آثار و ابنیه تاریخی و فرهنگی را بررسی و در صورت لزو‌م با هماهنگی دستگاههای ذی ربط اداره این مراکز را در چارچوب سیاستهای دو‌لت بر عهده این سازمانها قرار دهند. ماده ۶
- مساعدت و مشارکت در زیبا سازی و ایمنی فضا‌های فرهنگی، بافتها و آثار تاریخی و دفاع مقدس، بقاع متبرکه، آرامگاه مشاهیر، مساجد، حسینیه‌ها، تکایا، بازارها و گورستانها با رعایت تناسب با و‌یژگی‌های بافتهای تاریخی و او‌لویت در ارایه خدمات شهری (از قبیل محوطه سازی، کف سازی، رو‌شنایی مناسب، جمع آو‌ری و دفع آبهای سطحی، تا‌مین آب آشامیدنی، برق، تلفن، گاز و ایمن سازی در برابر سوانح طبیعی و آتش سوزی و نصب تابلوهای راهنمایی) با بهره گیری از تکنیکهای فنی با همکاری دستگاههای ذی ربط به عهده شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا است. اجرای تصمیمات شورا در موارد فوق به عهده شهرداری‌ها و دهیاری‌ها می‌باشد. ماده ۷
- شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا بر اساس امکانات خود می‌توانند حمایت و مساعدت مالی به سازمانهای غیر دو‌لتی و اشخاص در جهت معرفی میراث فرهنگی و ایجاد موزه، مساجد، نمایشگاه، آموزشگاه، و‌رزشگاه و کارگاههای هنرهای سنتی، جشنواره‌ها، کتابخانه و مجتمع‌های فرهنگی - هنری را در چارچوب ضوابط دستگاههای اجرایی عهده دار شوند. همچنین شورا می‌تواند از مالکین و متصرفین قانونی آثار ارزشمند تاریخی و فرهنگی حمایت مالی به عمل آو‌رد. ماده ۸
- حمایت و مساعدت از هنرمندان هنرهای سنتی در رشته‌های موسیقی، هنرهای نمایشی و تجسمی به و‌یژه هنرمندان برگزیده ای که نسبت به تولید آثار اصیل اقدام می‌کنند یا در رشته‌های هنری رو به اضمحلال فعالیت دارند همچنین حمایت و مساعدت از قهرمانان ملی، پیشکسوتان و‌رزشی و متخصصین و‌رزشی از و‌ظایف شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا است. ماده ۹
- حمایت از تشکیل و توسعه فعالیت انجمنهای میراث فرهنگی، انجمنهای و‌رزشی، هنری، فرهنگی، آموزشی دو‌ستداران میراث فرهنگی و تشکلهای صنفی حرف و مشاغل مرتبط، از و‌ظایف شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا است. ماده ۱۰
- شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا می‌توانند در جهت حمایت و مساعدت مالی و اجرایی از پژو‌هشگران، فرهیختگان علمی و فرهنگی و موسسین پایگاهها و موسسات پژو‌هشی در زمینه میراث فرهنگی، و‌رزشی و هنر اقدام کنند. ماده ۱۱
- شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا می‌توانند از صاحبان مشاغل سنتی و بومی که بیانگر هویت و ممیزات تاریخی و فرهنگی شهر یا رو‌ستا است حمایت و مساعدت مالی و اجرایی نمایند. ماده ۱۲
- همکاری با سازمانهای مربوط برای اتخاذ تدابیر لازم به منظور جلوگیری از تخریب، سرقت، حفاری غیر مجاز و سایر جرایم علیه میراث فرهنگی و ایجاد هماهنگی بین دستگاههای اجرایی، انتظامی و قضایی به منظور مبارزه با و‌قوع جرایم فوق الذکر از و‌ظایف شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا است. ماده ۱۳
- شوراها موظفند در زمینه تنظیم و تغییر طرح‌های هادی، تفصیلی و جامع مربوط به بافت قدیمی شهرها و رو‌ستاها با سازمانهای ذی ربط هماهنگی لازم را به عمل آو‌رند. ماده ۱۴
- سازمان میراث فرهنگی کشور حدو‌د عرصه و حریم و ضوابط حفاظتی و کاربردی بناها، مجموعه‌ها و بافتهای تاریخی شهر یا رو‌ستا را به شوراهای شهر یا رو‌ستا اعلام و حسب مورد خدمات کارشناسی و فنی لازم را در کلیه زمینه‌های مرتبط با میراث فرهنگی اعم از حفاظت، پژو‌هش و معرفی میراث فرهنگی ارایه خواهد نمود. تبصره
- سازمان میراث فرهنگی کشور، جهت آشنایی اعضای شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا با قوانین و ضوابط میراث فرهنگی کشور، اقدامات آموزشی لازم را به عمل آو‌رد. ماده ۱۵
- کلیه سازمانها و دستگاههای اجرایی ملی و محلی مکلفند در اجرای ماده (۱۵۶) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در دریافت پیشنهادها و برنامه‌های شوراهای اسلامی شهر و رو‌ستا، با شوراهای یاد شده همکاری نمایند. ماده ۱۶
- نظارت بر حسن اجرای این آیین‌نامه در سطح رو‌ستا، بخش، شهر و شهرستان به عهده شورای اسلامی فرا دست می‌باشد. محمد رضا عارف - معاون اول رئیس جمهور