آیین نامه اجرایی ماده (۱۴) قانون حمایت از هنرمندان، استادکاران و فعالان صنایع دستی
هیأت وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۱۲/۲۰ به پیشنهاد مشترک شماره ۴۸۲۲۵ /۹۷۲۱۰۰ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۶ وزارتخانه‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و صنعت، معدن و تجارت و به استناد ماده (۱۴) قانون حمایت از هنرمندان، استادکاران و فعالان صنایع دستی - مصوب ۱۳۹۶ - آیین‌نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:
در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱ - قانون: قانون حمایت از هنرمندان، استادکاران و فعالان صنایع دستی - مصوب ۱۳۹۶-. ۲ - صنایع دستی و فرش دستباف: صنایع موضوع ماده (۱) قانون که منحصراً ساخت ایران باشند. ۳ - وزارت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی. ۴ - وزارت صمت: وزارت صنعت، معدن و تجارت که اجرای کلیه وظایف مندرج در این آیین‌نامه در مورد فرش دستباف را بر عهده دارد. ۵ - معاونت: معاونت صنایع دستی و هنرهای سنتی وزارت. ۶ - اداره کل: اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان. ۷ - مرکز: مرکز ملی فرش ایران. ۸ - سازمان: اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان. ۹ - مجوز: مجوزهایی که مطابق ماده (۳) قانون برای هریک از فعالیت‌های زیر از سوی وزارت یا وزارت صمت و در چهارچوب این آیین‌نامه صادر می‌شوند: الف - کارگاه انفرادی تولید صنایع دستی و یا فرش دستباف: مکانی که در آن مراحل تولید کالا در یک رشته صنایع دستی و یا فرش دستباف، مستقلاً توسط شخص حقیقی انجام می‌گیرد و فعالیت تولیدی آن مورد تأیید معاونت و یا مرکز است. ب - کارگاه گروهی تولید صنایع دستی و یا فرش دستباف: مکانی که در آن با بهره گیری از امکانات فنی، ابزار و تجهیزات، مواد و مصالح اولیه و نیروی انسانی مورد نیاز، در یک یا چند رشته صنایع دستی و یا فرش دستباف به صورت گروهی یا مجتمع فعالیت می‌شود و این فعالیت، تمام یا بخشی از فرآیندهای مرتبط با چرخه تولید محصول از جمله تأمین مواد و مصالح تا بسته بندی، ساخت نمانام (برند) و تجاری سازی محصول را شامل می‌شود. پ - فروشگاه انحصاری صنایع دستی و هنرهای سنتی: واحد تجاری که انحصاراً مبادلات محصولات صنایع دستی و هنرهای سنتی را انجام می‌دهد. ت - خانه صنایع دستی: بناهای موضوع تبصره بند (ث) ماده (۳) قانون. ث - بازارچه صنایع دستی: مجموعه ای از مراکز و محل‌های مورد تأیید وزارت برای مبادله محصولات صنایع دستی ایرانی، به طور موقت یا دایمی. ج - نمایشگاه صنایع دستی و یا فرش دستباف: رویدادی که حسب مورد با مجوز معاونت یا مرکز، برای عرضه محصولات و خدمات مرتبط با صنایع دستی و یا فرش دستباف به صورت موقت یا دایم در داخل یا خارج کشور برگزار می‌شود. ۱۰ - نشان اعتماد صنایع دستی: گواهی یا علامت تعیین سطح کیفی فروشگاه انحصاری صنایع دستی و هنرهای سنتی. ۱۱ - گواهی کیفیت کارگاهی: گواهی یا علامت معرفی و تعیین سطح کیفی کارگاه گروهی یا انفرادی تولید صنایع دستی و فرش دستباف. ۱۲ - ارزیاب صنایع دستی و یا فرش دستباف: کارشناس مجرب، متعهد و دارای دانش کافی نسبت به رشته‌های صنایع دستی و فرش دستباف. ۱۳ (منسوخه ۲۱ˏ۰۶ˏ۱۴۰۰)- تخلف: عدم انطباق عملکرد واحد دارنده مجوز با موضوع فعالیت مندرج در مجوز، استفاده از مواد اولیه غیرطبیعی و نامرغوب و استفاده از ابزار و تجهیزات رقومی (دیجیتال) و ماشینی نظیر چاپگر سه بعدی، فراتاو (لیزر)، دستگاه تراش رایانه ای (CNC) و ربات به صورت غالب در تولید صنایع دستی، هنرهای سنتی و فرش دستباف، عدم رعایت استانداردهای مصوب سازمان ملی استاندارد ایران، تخلفات مندرج در مواد (۵۷)، (۵۸)، (۵۹)، (۶۳)، (۶۵)، (۶۶)، (۶۷) و (۷۱) قانون نظام صنفی کشور - مصوب ۱۳۸۲ - و اصلاحات بعدی آن و عدم رعایت ضوابط شرعی و قانونی. تبصره - سایر مصادیق تخلف حسب مورد بر اساس دستورالعمل‌های ابلاغ شده از سوی وزارت و وزارت صمت تعیین می‌شود.
ضوابط و فرایند صدور مجوزهای صنایع دستی و فرش دستباف به شرح زیر است: ۱ - به منظور تسهیل، تسریع و مدیریت یکپارچه در فرایند صدور مجوز، وزارت و یا وزارت صمت حسب مورد موظفند ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، ضمن اصلاح و ساده سازی فرایندهای صدور مجوز، نسبت به الکترونیکی کردن آنها اقدام کنند. ۲ - اداره کل و یا سازمان موظفند پس از بررسی و تأیید مدارک، استعلام‌های مورد نیاز را بر اساس قوانین و مقررات مربوط از دستگاه‌های مرتبط اخذ کنند. ۳ - اداره کل و یا سازمان موظفند پس از ثبت درخواست متقاضی در سامانه، پاسخ متقاضی را مبنی بر رد، اصلاح (با ذکر دلایل) یا قبولی تقاضا ظرف یک هفته به وی اعلام کنند. در مواردی که طبق ضوابط، صدور مجوز نیاز به ارایه طرح توجیهی دارد، بر اساس دستورالعمل‌های وزارت یا وزارت صمت اقدام می‌شود. ۴ - نصب تمام نگاشت (هولوگرام) وزارت و وزارت صمت حسب مورد بر روی مجوزها الزامی است و مجوز بدون تمام نگاشت (هولوگرام) فاقد اعتبار است. ۵ - انتقال و واگذاری مجوز به اشخاص حقیقی و حقوقی از سوی دارنده مجوز، تنها در صورت دارا بودن شرایط مندرج در این آیین‌نامه و با تأیید دستگاه صادرکننده مجوز مجاز است.
شورای عالی آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی در چهارچوب آیین‌نامه اجرایی قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۵۹۰۰۳ /ت۵۵۴۵۷ه- مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۹ هماهنگی‌های لازم را برای تعامل با وزارت یا وزارت صمت در خصوص مجوزهای تأسیس مراکز آموزش و نحوه اجرای آموزش‌های صنایع دستی و هنرهای سنتی و یا فرش دستباف، به عمل می‌آورد.
متقاضیان مجوزهای موضوع ماده (۳) قانون باید دارای شرایط زیر باشند: ۱ - تابعیت ایران و یا دارا بودن گذرنامه و پروانه کار برای اتباع خارجی. ۲ - داشتن حداقل (۱۸) سال سن. ۳ (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۶/۲۱)- داشتن کارت پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت دایم و یا گواهی معافیت تحصیلی برای آقایان جز در مواردی که از مصادیق پروانه کسب و اجازه اشتغال نیستند. ۴ - امکان بهره‌برداری قانونی از محل فعالیت حسب نوع مجوز. تبصره ۱ - فعالیت‌های مرتبط با موضوع این آیین‌نامه باید در اساسنامه، مجوز و پروانه فعالیت شخص حقوقی متقاضی مجوز قید شده باشند. تبصره ۲ - سایر شرایط اختصاصی متقاضی اعم از سابقه فعالیت، میزان تحصیلات، مختصات محل فعالیت، استعلامات مورد نیاز حسب مورد، داشتن نیروی متخصص و ماهر، شرایط صدور، مدت و نحوه تمدید مجوزها، طبق دستورالعمل‌هایی خواهد بود که حسب مورد توسط وزیران ذی ربط با رعایت قوانین و مقررات مربوط ابلاغ خواهد شد.
اداره کل و یا سازمان با استفاده از ظرفیت ارزیابان ذی صلاح صنف مربوط و نهادهای غیردولتی مرتبط، وظیفه پایش و ارزیابی عملکرد واحدهای دارای مجوز صنایع دستی و فرش دستباف را بر عهده دارند و در صورت نیاز می‌توانند از کارشناسان داخلی استفاده کنند. دارنده مجوز موظف است با ارزیاب معرفی شده از سوی اداره کل یا سازمان برای بازدید از محل فعالیت مربوط همکاری لازم را به عمل آورد.
متقاضیان و واحدهای دارنده مجوز در صورت اعتراض به گزارش ارایه شده از سوی ارزیاب، می‌توانند ظرف (۲۰) روز از تاریخ دریافت گزارش، اعتراض خود را به صورت کتبی به اداره کل و یا سازمان تسلیم کنند. بررسی و تصمیم‌گیری در خصوص اعتراض مذکور، با کارگروه استانی رسیدگی به تخلفات است.
کارگروه استانی رسیدگی به تخلفات، حسب مورد توسط اداره کل و یا سازمان و بدون ایجاد ساختار اداری جدید، تشکیل می‌شود و رسیدگی به تخلفات، اعتراضات، رفع ابهام و شفاف سازی امور مرتبط با مجوزهای موضوع ماده (۳) قانون را بر عهده دارد. اعضای این کارگروه عبارتند از: مدیرکل و یا رییس سازمان (رییس کارگروه)، نماینده اداره امور حقوقی اداره کل و یا سازمان، نماینده نهاد و تشکل‌های غیردولتی و مردم نهاد مرتبط و دو نفر از کارشناسان مجرب صنایع دستی و یا فرش دستباف به حکم مدیرکل یا رییس سازمان به مدت دو سال. تبصره ۱ - کارگروه استانی رسیدگی به تخلفات مکلف است ظرف (۱۵) روز به اعتراض متقاضی رسیدگی و نظر نهایی خود را به صورت مستند و مستدل اعلام و نتیجه را به صورت کتبی به دارنده مجوز ابلاغ کند. تبصره ۲ - متقاضی از زمان ابلاغ نظر کارگروه استانی حداکثر (۱۰) روز فرصت دارد به این نظر اعتراض کند. در صورت اعتراض متقاضی به رأی کارگروه استانی رسیدگی به تخلفات یا در صورت عدم تصمیم‌گیری توسط کارگروه مذکور ظرف مهلت تعیین شده، مراتب ظرف (۵) روز برای بررسی و صدور رأی نهایی به کارگروه مرکزی رسیدگی به تخلفات ارجاع داده می‌شود. تبصره ۳ - انتخاب نماینده سازمان مردم نهاد و تشکل‌های غیردولتی و کارشناسان موضوع این ماده حداکثر برای یک دوره دیگر مجاز است.
کارگروه مرکزی رسیدگی به تخلفات، ذیل معاونت و یا مرکز و بدون ایجاد ساختار اداری جدید، تشکیل می‌شود. این کارگروه رسیدگی به تخلفات، اعتراضات، رفع ابهام و شفاف سازی امور مرتبط با مجوزهای موضوع ماده (۳) قانون را که از سوی اداره کل و یا سازمان واصل می‌شوند، بر عهده دارد. اعضای این کارگروه عبارتند از: معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی وزارت و یا رییس مرکز (رییس کارگروه)، مدیرکل و یا نماینده اداره کل امور حقوقی وزارت و یا وزارت صمت، نماینده نهاد و تشکل‌های غیردولتی و مردم نهاد مرتبط و دو نفر از کارشناسان مجرب صنایع دستی و یا فرش دستباف که به حکم وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و یا وزیر صنعت، معدن و تجارت برای مدت دو سال منصوب می‌شوند. تبصره - کارگروه مرکزی رسیدگی به تخلفات موظف است ظرف (۱۵) روز نسبت به اعتراض متقاضی رسیدگی و اتخاذ تصمیم و پاسخ را به صورت مکتوب و مستند به کارگروه استانی ابلاغ کند. رأی صادرشده از سوی کارگروه مرکزی رسیدگی به تخلفات قطعی و لازم الاجرا است.
اداره کل یا سازمان موظفند ترتیبات لازم را جهت اجرایی شدن مواد (۵۷)، (۵۸)، (۵۹)، (۶۳)، (۶۵)، (۶۶)، (۶۷) و (۷۱) قانون نظام صنفی کشور - مصوب ۱۳۸۲ - و اصلاحات بعدی آن در خصوص فعالیت‌های موضوع مجوزهای این آیین‌نامه اتخاذ کنند و در صورت عدم اصلاح موارد تخلف از سوی دارنده مجوز در بازه زمانی تعیین شده در دستورالعمل‌های ابلاغی، نسبت به ابطال مجوزهای مربوط اقدام و مراتب را به مراجع و دستگاه‌های ذی ربط اطلاع دهند.
(اصلاحی ۱۴۰۰/۰۶/۲)- اداره نظارت بر اماکن عمومی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است با توجه به نظر کارگروه رسیدگی به تخلفات و حسب مورد برابر اعلام اداره کل و سازمان، از ادامه فعالیت واحدهای متخلف جلوگیری کند.
وزارت و یا وزارت صمت موظفند در راستای اجرای مفاد این آیین‌نامه و در چهارچوب قوانین و مقررات از توانمندی و ظرفیت‌های تشکل‌های مردم نهاد و اتحادیه‌های تخصصی مرتبط استفاده کنند.
معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری