آییننامه اجرایی قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۳/۱۲ به پیشنهاد وزارتخانههای جهاد کشاورزی و نیرو و به استناد تبصره اصلاحی ماده (۱) قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی - مصوب ۱۳۹۳-، آییننامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- به وزارت جهاد کشاورزی اجازه داده میشود با رعایت حد نصاب فنی و اقتصادی اراضی، موضوع ماده (۱) قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی، اقتصادی - مصوب ۱۳۸۵-، در مناطقی که بر اساس موافقت صاحبان حداقل دو سوم اراضی مورد نظر اعضای شرکت تعاونی تولید روستایی و سایر کشاورزان برنامه یکپارچه کردن اراضی زراعی و حائز شرایط و نتایج مطالعات امکان سنجی، مناسب تشخیص داده شود، برنامه تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی را اجرایی نماید. تبصره
- برنامه تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی مشتمل بر مجموعه ای از اقدامات فنی و اجرایی است که توسط وزارت جهاد کشاورزی به منظور بهرهبرداری جمعی و گروهی از منابع، عوامل تولید و اعمال مدیریت یکپارچه آب و کشاورزی در قالب ساز و کارهای مشارکتی نظیر گروههای هم آب، یکجا کِشتی و مدیریت یکپارچه تولید با هدف تسهیم منافع به نسبت منابع، کار، سرمایه و یکپارچه شدن قطعات اراضی در حوزه عمل شرکت تعاونی تولید روستایی به اجرا درمی آید. ماده ۲
- وزارت جهاد کشاورزی موظف است به منظور بهرهبرداری مناسب از منابع آب و خاک و افزایش بهره وری، برنامه تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی را در قالب فرآیندهای زیر به اجرا درآورد: ۱- حمایت از تشکیل شرکتهای تعاونی تولید روستایی (مطالعات امکان سنجی و بسترسازی اجتماعی). ۲- استقرار و توانمندسازی شرکتهای تعاونی تولید روستایی از طریق مطالعات اجرایی شامل تجهیز و نوسازی اراضی، تامین زیرساختهای عمومی، تسطیح و یکپارچه سازی، اجرای عملیات آب و خاک، احداث شبکههای آبیاری و زهکشی، توسعه روشهای نوین آبیاری، تشکیل گروههای همآب و کمک به استقرار مدیریت مشارکتی منابع آب، ارایه کمکهای فنی، مهندسی و مشاوره ای، آموزش و توانمندسازی اعضا، ارکان شرکت و بهره برداران اراضی حوزه عمل شرکت. ۳- حمایت از توسعه و پایداری شرکتهای تعاونی تولید روستایی از طریق کمک به توسعه و تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی، توسعه و تکمیل کسب و کارهای کشاورزی و کشاورزی قراردادی، تجاری سازی فعالیتها، به کارگیری سامانه هوشمند، نوین و دانش بنیان. تبصره ۱
- وزارت جهاد کشاورزی مکلف است در صورت وجود متقاضیان واجد شرایط، پس از انجام بررسی و تایید، کلیه اقدامات، عملیات و اعتبارات ذیل برنامههای اجرایی خود را با رعایت حق تقدم فرآیندها و تکالیف موضوع این ماده، برنامهریزی و اجرا کند. تبصره ۲
- دستورالعمل اجرایی این ماده شامل نحوه و میزان حمایتها و مشوقهای لازم، در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آییننامه، توسط وزارت جهاد کشاورزی با هماهنگی وزارت نیرو تهیه و پس از تایید سازمان برنامه و بودجه کشور توسط وزیر جهاد کشاورزی ابلاغ میگردد. ماده ۳
- وزارت جهاد کشاورزی مکلف است همه ساله منابع لازم برای اجرای این آییننامه را جهت درج در لایحه بودجه سنواتی در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط، پیشبینی و به سازمان برنامه و بودجه کشور پیشنهاد نماید. ماده ۴
- شرکت تعاونی تولید روستایی میتواند راساً بر حسب ضرورت و با موافقت کشاورزان، عملیات کاشت، داشت و برداشت محصولات کشاورزی را در تمام یا قسمتی از اراضی آنان انجام دهد و یا اجرای تمام یا قسمتی از برنامه را با موافقت اعضای ذینفع، تحت نظارت خود به گروهی از اعضا و یا اشخاص حقیقی و حقوقی واگذار کند. همچنین شرکت میتواند در صورت لزوم اراضی اشخاصی را که عضو شرکت نیستند، اما اراضی آنان در حوزه عمل شرکت قرار دارد، برای اجرای فعالیتهای تولیدی و کشاورزی خریداری و یا اجاره نماید. تبصره
- به منظور جلوگیری از هر گونه کمبود و فزونی محصولات کشاورزی، شرکتهای تعاونی تولید روستایی مکلفند عملیات تولید محصولات را در چهارچوب سیاستها و برنامه سراسری کشت که وزارت جهاد کشاورزی همه ساله در شهریور ماه ابلاغ میکند، انجام دهند. ماده ۵
- به کارگیری نیروی انسانی تمام وقت و نیمه وقت و پرداخت حقوق یا اجرت ماهیانه یا به صورت روزمزد توسط هیات مدیره شرکت تعاونی تولید روستایی در صورت ضرورت و با رعایت مقررات مربوط برای انجام امور تخصصی، فنی و یا کارگری مجاز است. مدیران عامل این شرکتها باید به صورت تمام وقت از میان فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی و بالاتر در رشتههای کشاورزی و یا مرتبط با فعالیت این شرکتها انتخاب شوند. ماده ۶
- وزارت جهاد کشاورزی مکلف است در راستای تحقق قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (۴۴) قانون اساسی نسبت به واگذاری وظایف تصدی گری خود در زمینههای اجرای عملیات آب و خاک، فعالیتهای زراعی و باغی، حفظ نباتات، ماشینی کردن (مکانیزاسیون)، تولید، تامین و توزیع نهادهها، خرید و فروش محصولات کشاورزی، ترویج و انتقال یافتهها، خدمات فنی و مهندسی و مشاوره ای به شرکتهای تعاونی تولید روستایی در حوزه عمل خودشان اقدام نماید. ماده ۷
- وزارت نیرو موظف است به منظور ارتقای کارایی و بهره وری آب کشاورزی، اعمال مدیریت صحیح در جهت استقرار نظام بهرهبرداری مناسب و تحقق مدیریت مشارکتی آب کشاورزی در حوزه عمل شرکتهای تعاونی تولید روستایی، اقدامات زیر را انجام دهد: ۱- تحویل حجمی آب در شبکههای آبیاری، زهکشی و منابع آب زیرزمینی در چهارچوب الگوی کشت منطقه تا سقف پروانه بهرهبرداری. ۲- واگذاری وظایف مدیریت توزیع، بهرهبرداری، نگهداری و حفاظت از منابع آب سطحی و زیرزمینی، تاسیسات و شبکههای آبیاری، زهکشی و جمعآوری هزینهها و نیز سایر وظایف تصدی گری به شرکتهای تعاونی تولید روستایی مشروط به وجود توانمندیها و ظرفیتهای لازم مورد تایید وزارت نیرو در این شرکتها در چهارچوب مقررات موجود. تبصره
- وزارت نیرو مکلف است در قبال خرید خدمات مربوط به تعمیر، نگهداری، حفاظت و بهرهبرداری از منابع آب و تاسیسات شبکههای آبیاری و زهکشی اصلی مجراها (کانالهای) درجه (۱) و (۲)) و وصول آب بها از مشترکان، تا سی و پنج درصد (۳۵%) از آب بهای دریافتی و واریزی به حساب تمرکز وجوه شرکت آب منطقه ای نزد خزانه داری کل کشور را جهت پایدارسازی تعاونیهای تولید روستایی طرف قرارداد در چهارچوب مفاد قرارداد فی مابین از محل اعتبارات مصوب مربوط به آنها پرداخت نماید. ۳- رفع نواقص و بهسازی شبکههای آبیاری و نصب سامانههای واپایش (کنترل) و اندازه گیری به منظور تحویل حجمی آب در منابع آب سطحی. ۴- واپایش (کنترل) و نظارت بر فرآیند تجهیز چاههای کشاورزی به ابزار اندازه گیری. ۵- تعیین نحوه استفاده و برداشت منابع آب با توجه به ضوابط موجود. ماده ۸
- شرکتهای تعاونی تولید روستایی موظفند الگوی کشت و مصرف بهینه آب بر اساس مصوبات کارگروه ملی سازگاری با کم آبی و سیاستهای اجرایی وزارت جهاد کشاورزی برای آن منطقه تا سقف پروانه بهرهبرداری آب صادر شده توسط وزارت نیرو را رعایت کنند. ماده ۹
- وزارت جهاد کشاورزی موظف است به منظور نهادینه نمودن مشارکت بهره برداران و اعمال مدیریت یکپارچه و مشارکتی در کلیه مراحل مطالعه، طراحی، اجرا و پذیرش مسئولیت بهرهبرداری و نگهداری تاسیسات و شبکههای آبیاری و زهکشی قبل از ایجاد سازه تامین آب و شبکههای آبیاری و زهکشی و تخصیص آب توسط وزارت نیرو نسبت به ایجاد و ساماندهی الگوی مناسب نظامهای بهرهبرداری با همکاری وزارت نیرو اقدام نماید. ماده ۱۰
- به منظور حمایت از تعاونیهای تولیدی روستایی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمانها و شرکتها و موسسات تابع میتوانند امکانات مازاد خود را در حوزه عمل شرکتهای تعاونی تولید روستایی شامل خودروی سبک و سنگین، ماشین آلات کشاورزی، ساختمان، انبار و تاسیسات کارگاهی در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط در اختیار شرکتهای مذکور قرار دهند. ماده ۱۱
- در صورتی که شرکتهای تعاونی تولید روستایی بر اساس مندرجات این آییننامه متعهد به اجرای برنامه تعاونی کردن تولید و یکپارچه سازی اراضی شوند، در صورت انتقال مالکیت زمین یا فوت کشاورز عضو شرکت تعاونی تولید روستایی، انتقال گیرنده یا ورثه قانونی متوفی موظف به تبعیت از برنامه تعاونی نمودن تولید و یکپارچه سازی اراضی و مصوبات قبلی مجمع عمومی و هیات مدیره شرکت میباشند. بقای تعهدات مالک ناشی از برنامه تعاونی نمودن تولید و یکپارچه سازی اراضی در صورت انتقال قهری یا ارادی زمین و انتقال این تعهدات به انتقال گیرنده، به عنوان یکی از مندرجات قرارداد یا تفاهم نامه میان وزارت جهاد کشاورزی و مالکان زمین درج میشود. ماده ۱۲
- شرکت تعاونی تولید روستایی موظف است سود ناشی از درآمد اراضی دایر و بایر و موات و مسلوب المنفعه متعلق به دولت را که حق بهرهبرداری از آنها بر اساس ماده (۳) اصلاحی قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی توسط وزارت جهاد کشاورزی در اختیار شرکت قرار داده میشود، با مجوز وزارت جهاد کشاورزی و تا سقف مجوزهای تخصیص آب وزارت نیرو برای تقویت امور زیربنایی، تکمیل زنجیره تولید، سرمایهگذاری و همچنین آموزش حرفه ای اعضا به کار گیرد. ماده ۱۳
- در پایان هر سال پس از انجام حسابرسی سالانه و کسر کلیه هزینهها و استهلاکات، ذخایر، کسور قانونی و سود سهام، مابقی درآمد خالص حاصل از عملیات تولیدی و خدماتی شرکت بر اساس مقررات و اساسنامه شرکت تعاونی تولید روستایی به نسبت سهم اعضا بین آنها تقسیم خواهد شد. ماده ۱۴
- شرکتهای تعاونی تولید روستایی میتوانند در چهارچوب قوانین و مقررات مرتبط، اتحادیههای تعاونی تولید روستایی را تاسیس کنند. ماده ۱۵
- وزارت جهاد کشاورزی مکلف است برنامه و گزارش عملکرد این تصویبنامه را به صورت سالانه به سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال نماید. ماده ۱۶
- آییننامه اجرایی قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی در حوزه عمل شرکتهای تعاونی روستایی مصوب ۱۳۵۰/۵/۹ لغو میشود. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری