آییننامه اجرایی انطباق امور اداری و فنی موسسات پزشکی با موازین شرع
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۰/۶/۱۴ بنا به پیشنهاد شماره ۱۳۲۳۲ مورخ ۱۳۷۹/۹/۱۷ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد ماده (۷) قانون انطباق امور اداری و فنی موسسات پزشکی با موازین شرع مقدس - مصوب ۱۳۷۷- آییننامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- موسسات پزشکی موضوع این آییننامه، مراکز موضوع ماده (۱) قانون انطباق امور اداری و فنی موسسات پزشکی با موازین شرع مقدس - مصوب ۱۳۷۷ - (که از این پس در این آییننامه قانون نامیده میشود) هستند. تبصره
- کلیه دستگاهها و موسساتی که شمول مقررات بر آنها مستلزم ذکر نام است و به امر بهداشت و درمان میپردازند موظفند مقررات این آییننامه را رعایت نمایند. ماده ۲
- در اجرای ماده (۳) قانون، شورای عالی انطباق (که در این آییننامه شورا نامیده میشود) به ریاست وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تشکیل میشود. تبصره ۱
- اعضای شورا برای مدت دو سال انتخاب میشوند و تجدید عضویت آنها بلامانع است. تبصره ۲
- شورا میتواند از افراد صاحب نظر حسب مورد و بدون حق رای برای حضور در جلسه دعوت نماید. ماده ۳
- وظایف شورا عبارت است از: الف
- بهبود کاربرد موازین شرعی در چارچوب قانون و بررسی طرحهای ذی ربط. ب
- نظارت بر حسن اجرای قانون و این آییننامه و دستورالعملهایی که در این رابطه توسط شورا تدوین میشود. پ
- تدوین دستورالعملهای مربوط به چگونگی و حدود انطباق امور آموزشی آموزش دهندگان و آموزشگیرندگان با قانون به پیشنهاد معاونت مربوط در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. ت
- نظارت بر عملکرد کارگروههای (کمیتههای) انطباق دانشگاهها و ارزشیابی کلیه فعالیتهای آنها، ارجاع نتیجه ارزشیابی به مراجع ذی صلاح و بررسی شکایتهای واصل شده در خصوص عملکرد کارگروهها (کمیتهها) ث
- تدوین و تصویب دستورالعمل چگونگی نظارت بر اجرای قانون و این آییننامه و سایر دستورالعملهای اجرایی موردنیاز. ج
- تعیین و معرفی نماینده برای شوراها و کمیسیونهایی که باید با رعایت قانون و این آییننامه فعالیت نمایند در صورت درخواست مراجع ذی ربط. چ
- رسیدگی به کلیه اموری که به منظور اجرای قانون و رعایت موازین شرعی مستلزم نظارت شوراست. ح
- تدوین آییننامههای داخلی شورا. خ
- انجام امور فرهنگی مرتبط با اجرای این آییننامه از طریق دستگاههای فرهنگی و سایر مراجع ذی ربط. تبصره
- دبیرخانه شورا در حوزه معاونت ذی ربط در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تشکیل و امور مربوط به شورا از این طریق انجام میشود. ماده ۴
- در اجرای تبصره (۲) ماده (۳) قانون، روسای دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی موظف به تشکیل کارگروه (کمیته) انطباق امور پزشکی با موازین شرع مقدس - که در این آییننامه کارگروه (کمیته) انطباق نامیده شده است - در حوزه مسوولیت خود هستند. اعضای کارگروه (کمیته) انطباق دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی عبارتند از: الف - رئیس دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی - رئیس کارگروه (کمیته). ب - معاونان دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی. پ - رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه یا دانشکده. ت - رئیس سازمان نظام پزشکی محل دانشگاه. ث - رئیس حوزه قضایی محل دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی یا معاون وی. ج - دو نفر از صاحب نظران به انتخاب رئیس دانشگاه یا دانشکده که حداقل یک نفر از آنها از میان بانوان باشد. تبصره ۱
- اعضای انتخابی کارگروههای (کمیتههای) انطباق (موضوع بند ج این ماده) برای مدت دو سال منصوب میشوند و تجدید عضویت آنها بلامانع است. تبصره ۲
- دستورالعمل اداره جلسات و رسیدگی به امور جاری کارگروههای (کمیتههای) یاد شده ظرف سه ماه پس از لازمالاجرا شدن این آییننامه، توسط شورا تهیه و توسط وزیر بهداشت, درمان و آموزش پزشکی به کارگروههای (کمیتههای) موضوع این ماده ابلاغ میشود. تبصره ۳
- کارگروههای (کمیتههای) انطباق دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی بر کلیه موسسات پزشکی واقع در محدوده مسوولیت دانشگاه یا دانشکده مربوط در چارچوب مقررات این آییننامه نظارت مینمایند. تبصره ۴
- کارگروههای (کمیتههای) موضوع این ماده میتوانند از افراد صاحبنظر حسب مورد و بدون حق رای برای حضور در جلسه دعوت به عمل آورند. ماده ۵
- اقدامات تشخیصی، درمانی و مراقبتی در موسسات پزشکی باید با حفظ حق اختیار بیمار براساس موازین شرعی، قانونی و اصول پزشکی توسط کارکنان فنی همجنس به عمل آید مگر در مواردی که به علت ضرورت این امر امکان پذیر نباشد. تبصره
- تشخیص حدود و موارد ضرورت براساس دستورالعملهایی است که پس از تصویب شورا توسط وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موسسات پزشکی ابلاغ میشود. ماده ۶
- در معاینههای مربوط به زنان و زایمان که در موارد ضرورت توسط افراد غیر هم جنس انجام میشود حضور یکی از محارم بیمار یا یک نفر از کارکنان فنی زن الزامی است. تبصره
- در سایر معاینهها در صورت درخواست بیمار یا پزشک، حضور یکی از محارم بیمار بلامانع است. ماده ۷
- در مورد فوریتهای پزشکی و ارایه خدمات اورژانسی حفظ حیات و سلامتی بیمار در اولویت است. ماده ۸
- کلیه کارکنان موسسات پزشکی مکلف به رعایت پوشش کامل اسلامی هستند. ماده ۹
- رفتار کلیه کارکنان موسسات پزشکی با یکدیگر، بیماران و مراجعان باید براساس اخلاق حسنه، احترام به کرامت انسانی، رعایت موازین اسلامی و عرفی جامعه اسلامی و اصل رضایتمندی بیماران باشد. ماده ۱۰
- مراجعه کارکنان اداری، فنی و خدماتی اعم از زن و مرد به قسمتهای مختلف تشخیصی - درمانی در صورت لزوم باید با رعایت کامل ضوابط اسلامی و کسب اجازه از مسوول بخش مربوط باشد. ماده ۱۱
- در کلیه موسسات پزشکی قسمتهای مختص خانمها و آقایان شامل بخشها - رختکنها - پاویونها - غذاخوریها - اتاقهای بستری بیماران و امثال آنها باید از هم جدا باشند. تبصره
- درصورت فقدان امکانات کافی برای اجرای این ماده باید به هر نحو ممکن حریمها رعایت شود. ماده ۱۲
- پوشش کارکنان فنی موسسات پزشکی در موقع انجام کار در موسسه باید متناسب با کار مربوط و ضوابط اسلامیباشد. تبصره
- حدود و فرم لباسهای کارکنان فنی مرد و زن متناسب با کار مربوط توسط شورا تدوین و ابلاغ میشود. ماده ۱۳
- پوشش بیماران در طول مدت دریافت خدمات تشخیصی - درمانی و مراقبتی باید براساس تامین امنیت روانی بیمار و حفظ حریم او و رعایت کامل موازین شرعی، اخلاق پزشکی و متناسب با خدمات تخصصی باشد. تبصره
- حدود و فرم لباسهای بیماران مرد و زن در بخشهای مختلف موسسات پزشکی توسط شورا تدوین وابلاغ میشود. ماده ۱۴
- جابه جایی بیماران در موسسات پزشکی باید با رعایت پوشش کامل و در صورت امکان، به همراه یکی از کارکنان هم جنس یا یکی از محارم بیمارصورت گیرد. ماده ۱۵
- معاونتهای مربوط دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی موظفند ضمن بازرسیهای مستمر و ارزشیابیهای مداوم از حسن اجرای این آییننامه در قالب استانداردهای مصوب بر فعالیت موسسات پزشکی نظارت و موارد لازم را به کارگروه (کمیته) انطباق دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی منعکس نمایند، کارگروه (کمیته) یادشده با احراز وقوع تخلف موارد را به مراجع ذیصلاح مانند نظام پزشکی و هیاتهای تخلفات معرفی مینماید. تبصره
- شورا و کارگروه (کمیته) انطباق دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی میتوانند نسبت به اعزام بازرسان ویژه و انعکاس گزارش مربوط به دانشگاه یا دانشکده اقدام نمایند. ماده ۱۶
- روسای دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی,مسوولان فنی و مدیران بیمارستانها و واحدهای بهداشتی درمانی مسوول اجرای این آییننامه و نظارت برعملکرد موسسات پزشکی در این چارچوب هستنند. ماده ۱۷
- موسسات پزشکی موظفند به منظور احترام به معتقدات مذهبی بیماران محتضر با رعایت اصول پزشکی و مراقبتهای ضروری و آسایش سایر بیماران، حتیالامکان برای انجام فرایض مذهبی بیماران و ایجاد فرصت برای خانواده محتضر شرایط لازم را فراهم آورند. ماده ۱۸
- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میتواند با حفظ مسوولیت، همه یا بخشی از وظایف پیرامون اجرای قانون و این آییننامه را به شورا تفویض نماید. محمدرضا عارف - معاون اول رئیس جمهور