آیین‌نامه اجرایی زیست‌بوم‌های حساس و شکننده
هیات وزیران در جلسه مورخ ۲۰/ ۵/ ۱۳۹۲ بنا به پیشنهاد مشترک سازمان حفاظت محیط زیست و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و وزارتخانه‌های نیرو، راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی و به استناد بند (الف) ماده (۱۸۷) و بند (الف) ماده (۱۹۱) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه - مصوب ۱۳۸۹-، آیین‌نامه اجرایی جزء (۱) بند (الف) ماده (۱۸۷) و بند (الف) ماده (۱۹۱) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
- زیست بوم: پهنه جغرافیایی است که اجزای زیستی - فیزیکی (منابع آب، منابع خاک و اراضی، اقلیم، پوشش گیاهی، حیات جانوری) و اجتماعی (جوامع انسانی) آن در یک تعامل داخلی، نظام یکپارچه ای را تشکیل می‌دهند. ب
- زیست بوم حساس: زیست بوم با اهمیت از نظر حفظ و احیای تنوع زیستی و پشتیبانی جوامع انسانی محلی موثر در توسعه پایدار با اولویت‌های زیر: اولویت اول زیست بومهای آبهای داخل خشکی (تالابها، دریاچه‌ها و رودها) با کارکرد حفظ تنوع زیستی و پشتیبانی جوامع انسانی محلی اولویت دوم زیست بومهای جنگلی و ساحلی/دریایی با کارکرد حفظ تنوع زیستی و پشتیبانی جوامع انسانی محلی اولویت سوم زیست بومهای آبهای داخل خشکی (تالابها، دریاچه‌ها و رودها) با کارکرد حفظ تنوع زیستی اولویت چهارم سایر زیست بوم‌ها با کارکرد حفظ تنوع زیستی و پشتیبانی جوامع انسانی محلی اولویت پنجم زیست بومهای جنگلی و ساحلی/ دریایی با کارکرد حفظ تنوع زیستی اولویت ششم زیست بومهای آبهای داخل خشکی (تالابها، دریاچه‌ها و رودها) با کارکرد پشتیبانی جوامع انسانی اولویت هفتم سایر زیست بوم‌ها با کارکرد حفظ تنوع زیستی اولویت هشتم زیست بومهای جنگلی و ساحلی/ دریایی با کارکرد پشتیبانی جوامع انسانی اولویت نهم سایر زیست بوم‌ها با کارکرد پشتیبانی جوامع انسانی پ
- زیست بوم شکننده: زیست بوم حساسی که کارکردهای یک یا چند جزء آن و یا ارتباط بین آنها مختل شده و براساس شاخصهای اختصاصی دستگاههای اجرایی مسئول به تشخیص کارگروه ملی، شکننده تعیین می‌شود. ت
- مدیریت یکپارچه زیست بومی: رویکردی راهبردی، جامع نگر، هدایت کننده و نظارتی در مدیریت اجزای زیستی - فیزیکی و اجتماعی برای نیل به حفاظت، احیا و بهره‌برداری پایدار از زیست بوم. ث
- دستگاههای اجرایی مسئول: وزارتخانه‌های نیرو، جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی (سازمان هواشناسی) و سازمان حفاظت محیط زیست. ج
- برنامه: برنامه مدیریت یکپارچه زیست بومی در زیست بومهای حساس و شکننده. چ
- شورای عالی: شورای عالی حفاظت محیط زیست. ح
- سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست. خ
- کارگروه ملی: کارگروه ملی مدیریت یکپارچه زیست بومهای حساس و شکننده. ماده ۲
- کارگروه ملی با ترکیب زیر تشکیل می‌شود: الف- رئیس سازمان حفاظت محیط زیست (رئیس کارگروه) ب- معاون ذی ربط وزارت جهاد کشاورزی پ- معاون ذی ربط وزارت نیرو ت- معاون ذی ربط وزارت کشور ث- معاون ذی ربط وزارت راه و شهرسازی ج- معاون ذی ربط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح چ- معاون ذی ربط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ح- استانداران ذی ربط خ- سه نفر از متخصصین زیست بومهای حساس یا اعضای هیات علمی ذی ربط دانشگاهها به پیشنهاد رئیس کارگروه ملی و تصویب اعضای آن. د- یک نفر نماینده سازمانهای مردم نهاد مرتبط به پیشنهاد رئیس کارگروه ملی و تصویب اعضای آن. تبصره ۱
- دبیرخانه کارگروه ملی در سازمان حفاظت محیط زیست با استفاده از ساختار موجود و بدون توسعه تشکیلاتی ایجاد می‌شود و دبیر آن توسط رئیس سازمان حفاظت محیط زیست منصوب می‌گردد. تشکیل پایگاه اطلاعاتی پایش مدیریت زیست بومهای حساس و شکننده و به روز رسانی آن برعهده دبیرخانه می‌باشد. تبصره ۲
- نحوه تشکیل، اداره جلسات و اتخاذ تصمیم کارگروه ملی به موجب دستورالعملی خواهد بود که ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه توسط دبیرخانه تهیه و به تصویب کارگروه ملی می‌رسد. ماده ۳
- وظایف کارگروه ملی به شرح زیر تعیین می‌گردد: الف- تنظیم و پیشنهاد برنامه برای تصویب در هیات دولت. ب- تنظیم سیاستهای کلان جهت مدیریت بهینه زیست بومهای حساس و شکننده در چارچوب برنامه و پیشنهاد آن به شورای عالی برای تصویب. پ- تعیین و تصویب شاخصهای حساسیت و شکنند گی زیست بوم‌ها. ت- تصویب و اعلام فهرست نهایی زیست بومهای حساس و شکننده و اولویت بندی آنها. ث- نظارت بر عملکرد اجرای برنامه و اتخاذ تصمیمات لازم. ج- ارایه گزارشهای دوره ای به شورای عالی. چ- پیگیری و نظارت بر اجرای مصوبات شورای عالی. تبصره
- دستورالعمل مربوط به تعیین زیست بومهای حساس و شکننده و نحوه بازنگری اولویت بندی حساسیت زیست بوم‌ها ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه با پیشنهاد دبیرخانه به تصویب کارگروه ملی خواهد رسید. ماده ۴
- دستگاههای اجرایی مسئول مکلفند ظرف نه ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، مناطق زیست بومهای حساس و شکننده مربوط به حوزه وظایف خود را براساس شاخصهای مصوب کارگروه ملی تعیین و در قالب نقشه‌های رقومی جهت بررسی، تلفیق و تصویب به کارگروه ملی ارسال نمایند. ماده ۵
- به منظور پیگیری اجرای مصوبات کارگروه ملی در استانها، کارگروه متناظر استانی بدون ایجاد تشکیلات با مسئولیت معاون ذی ربط استاندار و مدیرکل حفاظت محیط زیست استان (دبیر) با وظایف زیر تشکیل می‌شود: الف- تهیه فهرست زیست بومهای حساس و شکننده با رویکرد ارتقای مشارکت ذی نفعان به ویژه جوامع محلی و تشکل‌های مردم نهاد و ارسال آن به دستگاه اجرایی مسئول ذی ربط برای ارایه به کارگروه ملی. ب- تدوین، بازنگری و اصلاح برنامه‌های استان و ارایه آن به کارگروه ملی برای تصویب. پ- ارایه گزارش عملکرد دستگاههای اجرایی در خصوص اجرای برنامه در استان یا استانهای مربوط به کارگروه ملی. تبصره
- در خصوص زیست بومهایی که در بیش از یک استان واقع شده‌اند، ریاست کارگروه به صورت دوره ای (دو ساله) بر عهده معاون ذی ربط یکی از استانداریهای مربوط بوده و مدیران متناظر استانی همه استانهایی که زیست بوم مورد نظر در آنها قرار دارد به عنوان عضو کارگروه همکاری می‌نمایند. ماده ۶
- دستگاههای اجرایی و شوراهای توسعه و برنامه‌ریزی استانها موظفند ضوابط و برنامه مصوب کارگروه ملی را رعایت و در تصویب طرح‌ها و برنامه‌های خود رعایت نمایند. ماده ۷
- معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور مکلف است اعتبارات لازم را برای اجرای تکالیف تعیین شده، با همکاری دستگاههای ذی ربط تعیین و پس از تامین از محل اعتبارات مصوب مربوط در اختیار دستگاههای مذکور قرار دهد. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور