آیین‌نامه اجرایی الزامات حفاظتی شهرک‌ها و مجتمع‌ها
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۱۰/۲۶ به پیشنهاد مشترک وزارت کشور و وزارت راه و شهرسازی (با همکاری نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و شورای عالی استان‌ها) و به استناد تبصره بند (پ) ماده (۱۰۸) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۹۵ - آیین‌نامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
- شهرک: مجموعه ای سکونتی - فعالیتی که در خارج از محدوده و حریم شهرها، با حدود معین و محصور، برای پاسخ گویی به نیازهای سکونت دائم و غیردائم (اقامت) ارائه خدمات تخصصی و یا تولید، به همراه فضاهای جانبی مورد نیاز، ایجاد و در چهارچوب قوانین و ضوابط دستگاه‌های ذی ربط دارای طرح مصوب، پروانه تاسیس و مجوز بهره‌برداری بوده، با مسئولیت و توسط هیات امنایی که وفق مقررات تشکیل شده است، اداره می‌شود. ۲
- شهرک مسکونی: شهرکی که با مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خارج از محدوده و حریم شهر، با محدوده معین و محصور به منظور تامین نیاز سکونت دائم، فضاهای عمومی و تاسیسات و خدمات پشتیبان فعالیت‌های تولیدی، خدماتی و زیربنایی، اصلاح نظام استقرار جمعیت، پاسخ به تقاضای موثر مسکن دائم و سکونت غیردائم یا اقامت موقت در پیرامون شهرها و مناطق دارای قابلیت، به همراه تاسیسات زیربنایی، بناها، فضاها و خدمات عمومی و اجتماعی و رفاهی سکنه و بهره برداران، مطابق مقررات جاری و شرایط دستورالعمل ترویج شهرک سازی کشور مصوب ۱۳۹۹/۲/۸ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مکان یابی، احداث و اداره شده و دارای طرح مصوب، پروانه تاسیس و مجوز بهره‌برداری می‌باشد. ۳
- شهرک تخصصی: شهرکی که مطابق مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و موافقت اصولی دستگاه‌های ذی ربط برای عملکردهای تخصصی، در خارج از محدوده و حریم شهر، با محدوده معین و محصور و حداقل (۱۰) هکتار زمین که مطابق قوانین و مقررات مربوط و با توجه به ظرفیت و تقاضای موثر، برای ارائه انواع خدمات تخصصی مورد نیاز از جمله اقامتی، تفریحی، علم و فناوری، پزشکی و سلامت، دانشگاهی، پشتیبانی حمل و نقل (لجستیک)، فرهنگی - هنری، ورزشی، نمایشگاهی و سایر خدمات تخصصی به متقاضیان و ذی نفعان در مقیاس عملکردی محلی، استانی، ملی و فراملی به همراه تاسیسات زیربنایی و خدمات روبنایی و کلیه فضاهای مورد نیاز متناسب با نوع خدمت و ضوابط و استانداردهای مربوط، مکان یابی، احداث و اداره شده و دارای طرح مصوب، پروانه تاسیس و مجوز بهره‌برداری وفق مفاد دستورالعمل ترویج شهرک سازی کشور مصوب ۱۳۹۹/۲/۸ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران می‌باشد. ۴
- شهرک تولیدی: شهرکی که با تصویب مرجع قانونی و مطابق مقررات دستگاه ذی ربط، به منظور تولید صنعتی (شهرک و ناحیه صنعتی)، کشاورزی (کشاورزی، دامپروری، شیلات و زنجیره تولید) و صنفی (صنایع دستی، چوب، چرم و غیره)، مکان یابی، احداث و بهره‌برداری می‌شوند. ۵
- مجتمع اداری: بناها یا ساختمان‌هایی که از حداقل چهار واحد اداری تشکیل شده و مالکان و بهره برداران آنها، از این اماکن برای انجام امور اداری و ارایه خدمات حرفه ای یا تخصصی استفاده می‌نمایند. ۶
- مجتمع تجاری: بناها یا ساختمان‌هایی که از حداقل چهار واحد تجاری تشکیل شده و مالکان و بهره برداران آنها، از این مالکان برای نمایش، خرید و فروش اجناس و کالاهای مختلف استفاده می‌نمایند. ۷
- مجتمع صنعتی: بناها یا ساختمان‌هایی که از حداقل چهار واحد صنعتی به منظور ساخت، سرهم بندی (مونتاژ)، تولید، بسته بندی، تعمیر یا فرآیندهای مربوط به تولید تشکیل شده است. ۸
- مجتمع مسکونی: مجموعه ای از آپارتمان‌ها یا خانه‌های ویلایی که در یک بلوک یا محوطه مشخص، معین و محصور گردیده باشند. بناها یا ساختمان‌هایی که در خارج از محدوده معین و محصور قراردارند، ولی دارای حداقل چهار واحد مسکونی می‌باشند نیز مجتمع مسکونی قلمداد می‌شوند. ۹
- مراکز عمومی: کلیه فضاهایی که در آن خدمات عمومی ارایه می‌شود از جمله هتل‌ها، مسافرخانه‌ها، رستوران‌ها، قهوه خانه‌ها، راسته بازارها، مهمان سرا (پانسیون) ها و مهد کودک‌ها، کتابخانه‌ها، سینماها، آموزشگاه‌ها، سالن نمایش یا تماشاخانه، سالن گردهم آیی یا اجلاس (کنفرانس)، سالن انتظار در پایانه‌های مسافربری، ایستگاه‌های مترو، سالن نمایشگاه، شبستان مسجد، ورزشگاه (استادیوم ورزشی) و پارک‌ها، بوستان‌ها، تفرجگاه‌ها، توقفگاه (پارکینگ) های عمومی و پایانه‌های مسافربری، فضاهای جمعی محسوب می‌شوند. ۱۰
- پیوست‌های حفاظتی - انتظامی: مجموعه ای از استانداردهای حفاظت فیزیکی و الکترونیکی، که به منظور ارتقای امنیت و پیشگیری از سرقت در اماکن موضوع این آیین‌نامه تدوین شده است. ماده ۲
- پیوست‌های حفاظتی - انتظامی ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، توسط نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران با همکاری وزارت کشور و وزارت راه و شهرسازی تهیه و توسط وزارت کشور به مراجع صدور مجوز و پروانه تاسیس و بهره‌برداری ابلاغ می‌شود. ماده ۳
- وزارت راه و شهرسازی موظف است به منظور ارتقای ایمنی و امنیت شهرک‌ها و مجتمع‌های اداری، تجاری، مسکونی، صنعتی و همچنین مراکز عمومی، برای پیشگیری از سرقت، پیوست‌های حفاظتی - انتظامی تدوین شده توسط نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران را به عنوان مبحثی از مقررات ملی ساختمان لحاظ و برای اجرایی شدن به مراجع موضوع ماده (۴) این آیین‌نامه ابلاغ نماید. تبصره
- وزارت راه و شهرسازی مکلف است دستورالعمل صدور پروانه تاسیس و بهره‌برداری از شهرک‌ها به منظور رعایت این ماده، اصلاح و به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برساند. ماده ۴
- وزارت راه و شهرسازی و سایر مراجعی که مسئولیت صدور مجوز و یا پروانه تاسیس و پروانه بهره‌برداری از شهرک‌های مسکونی، تولیدی، تخصصی و صنعتی را بر عهده دارند مکلفند پیوست‌های حفاظتی - انتظامی مرتبط با زمان احداث را در حین فرایند صدور، لحاظ نموده و به متقاضیان مجوز و پروانه ابلاغ نمایند. مسئولیت نظارت بر رعایت این پیوست‌ها در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط، بر عهده مراجع موضوع این ماده می‌باشد. تبصره
- سایر دستگاه‌های اجرایی که مسئولیت صدور پروانه تاسیس و بهره‌برداری از شهرک‌های موضوع این ماده را بر عهده دارند، مکلفند ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، دستورالعمل‌های اجرایی مرتبط را بازنگری و اصلاح نمایند. ماده ۵
- فرمانداران با همکاری دستگاه‌های ذی ربط مکلفند شهرک‌های احداث شده موضوع این آیین‌نامه را شناسایی و مدیریت آنها را موظف به اجرای پیوسته ای حفاظتی - انتظامی نمایند. ماده ۶
- شهرداری‌ها و سایر مراجع صدور پروانه مکلفند در ترتیب صدور پروانه ساخت و بهره‌برداری از مجتمع‌های اداری، تجاری، مسکونی و صنعتی و مراکز عمومی، پیوست‌های حفاظتی - انتظامی را لحاظ نمایند و ارایه گواهی عدم خلاف و پایان کار، منوط به نظریه / تاییدیه مهندسین ناظر در خصوص رعایت پیوست‌های مورد اشاره می‌باشد. تبصره
- وزارت راه و شهرسای مکلف است با همکاری نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سازمان نظام مهندسی ساختمان، ظرف سه ماه پس از تدوین و ابلاغ پیوست‌های حفاظتی - انتظامی، نحوه اجرا و نظارت بر رعایت پیوست‌های موضوع آیین‌نامه را به مهندسین ناظر آموزش دهند. ماده ۷
- نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران می‌تواند به صورت موردی، نظارت لازم در خصوص رعایت پیوست‌ها را داشته باشد و در صورت بروز تخلف، موضوع را در اسرع وقت به مراجع صدور گواهی پایان کار گزارش تا برابر ضوابط و مقررات، اقدام لازم صورت پذیرد. تبصره
- مراجع صدور پروانه ساخت شهرک‌ها، مجتمع‌های اداری، تجاری، مسکونی، صنعتی و مراکز عمومی موظفند فهرست مراکزی را که موفق به اخذ گواهی پایان کار شده‌اند، به نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ارائه نمایند. ماده ۸
- وزارت راه و شهرسازی موظف است به منظور رعایت ملاحظات ایمنی و امنیتی در ایجاد و ساخت شهرک‌ها و مجتمع‌های اداری، تجاری، مسکونی، صنعتی و مراکز عمومی، از رئیس پلیس پیشگیری نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران حسب مورد به عنوان مدعو در جلسات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران دعوت نماید. تبصره
- ادارات کل راه و شهرسازی استان‌ها مکلفند از رئیس پلیس پیشگیری نیروی انتظامی استان حسب مورد به عنوان مدعو در جلسات شورای شهرسازی و معماری استان دعوت نمایند. ماده ۹
- استانداران و فرمانداران در اجرای وظایف قانونی خود و تحقق اهداف قانون گذار در بند (پ) ماده (۱۰۸) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مکلفند هماهنگی لازم را بین واحدهای اجرایی از جمله مراجع صدور پروانه، مجوز و تمدید فعالیت برای اعمال پیوست‌های حفاظتی - انتظامی در شهرک‌ها و مجتمع‌های اداری، تجاری، مسکونی و صنعتی و مراکز عمومی ساخته شده به عمل آورند. معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر