آیین‌نامه اجرایی مقاوم‌سازی در برابر زلزله و بلایای طبیعی
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۹/۴/۲۶ بنا به پیشنهاد شماره ۸۹۰/۴۲-۲۶۸/۱۰۵ مورخ ۱۳۷۹/۴/۱۱ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و به استناد بند (م) تبصره (۱۳) قانون بودجه سال ۱۳۷۹ کل کشور، آیین‌نامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل به کار می‌روند: الف
- مقاوم سازی: مقاوم سازی عبارت از مجموعه اقداماتی است که به منظور افزایش پایداری سازه ساختان‌ها و مستحدثات برای مقابله با خطر زلزله و دیگر بلایای طبیعی انجام می‌گیرد. مطالعه آسیب پذیری، باز طراحی سازه ساختان‌ها و مستحدثات با توجه به آخرین آیین‌نامه‌های معتبر ملی و بین‌المللی و تهیه نقشه‌های اجرایی لازم، تدارک مصالح و تجهیزات مورد نیاز و انجام عملیات اجرایی، مهمترین اجزای مقاوم سازی را تشکیل می‌دهند. ب
- ساختان‌های عمومی و دولتی مهم: ساختان‌های عمومی و دولتی عبارت از بناها و مستحدثاتی هستند که با استفاده از بودجه کل کشور ساخته و یا خریداری شده‌اند و جزو اموال عمومی به حساب می‌آیند. ساختان‌های مهم به آن دسته از بناها اطلاق می‌شوند که پایداری و عملکرد درست آنها هنگام وقوع بلایای طبیعی نظیر زلزله، سیل، طوفان و آتشفشان برای مقابله با بحران ضروری بوده و فقدان آنها فاجعه‌های بزرگتری را در پی داشته باشد. ساختان‌های اصلی نهاد رهبری، مجلس شورای اسلامی و نهاد ریاست جمهوری، ساختان‌های مرکزی وزارتخانه‌ها، استانداریها و فرمانداریها، دانشگاهها و مدارس، بیمارستانها، ایستگاههای آتش نشانی، ساختان‌های نظامی و انتظامی، ساختان‌های فرهنگی تجمعی، مراکز مخابراتی، ایستگاهها و مراکز صدا و سیما، فرودگاهها، ایستگاههای قطار، پایانه‌های مسافری از جمله مهمترین ساختان‌های عمومی مهم به شمار می‌آیند. پ
- تاسیسات زیر بنایی و شریانهای اصلی و حیاتی: تاسیسات زیر بنایی و شریانهای اصلی و حیاتی کشور آن گروه از مستحدثات هستند که ضامن تامین نیازهای اصلی مردم نظیر آب، برق، خطوط انتقال نفت و گاز و ارتباطات بوده و فقدان آنها هنگام وقوع بلایای طبیعی، امر اطلاع رسانی، ارتباطات و تامین نیازهای نخستین مصیبت دیدگان را دچار اختلال می‌سازد. سدها، پلها و تونلهای بزرگ واقع در مسیر شریانهای ارتباطی اصلی، ایستگاههای تقویت فشار آب و گاز و خطوط انتقال آب و برق از جمله این تاسیسات زیر بنایی به حساب می‌آیند. ت
- آموزش عمومی مردم: در این آیین‌نامه هدف از آموزش عمومی مردم، مجموعه اقداماتی است که سطح اطلاعات و آگاهیهای عمومی را برای مقابله با بحران ارتقاء می‌بخشند. تهیه و توزیع جزوه‌های اطلاعاتی، پخش برنامه‌های ویژه از طریق رسانه‌های جمعی، برپایی سمینارها و کارگاههای آموزشی به ویژه برای دانش آموزان، دانشجویان، کارکنان ادارات و کارگران در کارخانه‌ها، از جمله این اقدامات است. ماده ۲
- دستگاههای اجرایی موظفند با توجه به مفاد بند (م) تبصره (۱۳) قانون بودجه سال ۱۳۷۹ کل کشور و تعاریف مندرج در ماده (۱) این آیین‌نامه، پیشنهادهای خود را برای مقاوم سازی ساختان‌ها، تاسیسات زیر بنایی و شریانهای حیاتی تحت سرپرستی دستگاه متبوع خود، با اشاره به ویژگیهای فنی و مهندسی، نوع کاربری، پیشینه و نقش و اهمیت آنها ظرف دو ماه از تصویب این آیین‌نامه به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور منعکس نمایند. آموزش عمومی مردم که به وزارتخانه‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری و کار و امور اجتماعی و سازمانهای مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مربوط می‌شود، از طریق مبادله موافقتنامه بین دستگاههای یاد شده با سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور صورت می‌پذیرد. ماده ۳
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ظرف دو ماه از تاریخ دریافت پیشنهادها، موضوع را در هیاتی مرکب از نمایندگان سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، وزارتخانه‌های مسکن و شهرسازی و کشور (ستاد اجرایی حوادث غیر مترقبه)، دستگاه اجرایی ذی‌ربط و مهندسان مشاور صاحب صلاحیت (بدون حق رای) بررسی و نسبت به تعیین اولویتها اقدام و میزان اعتبار مورد نیاز سال ۱۳۷۹ و جمع اعتبار برای سالهای بعد را به دستگاه اجرایی ذی‌ربط ابلاغ می‌نماید. ماده ۴
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور با هر یک از دستگاههای اجرایی موافقتنامه ای با یکی از عناوین زیر: الف - طرح مقاوم سازی ساختان‌های وزارت............................ در مقابل زلزله و دیگر بلایای طبیعی شامل.................... پروژه ب - طرح مقاوم سازی تاسیسات زیر بنایی وزارت.................... در مقابل زلزله و دیگر بلایای طبیعی شامل.................... پروژه پ - طرح مقاوم سازی شریانهای حیاتی وزارت......................... در مقابل زلزله و دیگر بلایای طبیعی شامل........................ پروژه (در حالات خاص، عنوان طرح می‌تواند تلفیقی از مثالهای فوق باشد)، امضا و مبادله خواهد کرد که به موجب آن دستگاه اجرایی ذی‌ربط موظف است نسبت به تهیه طرح مقاوم سازی و اجرای آن اقدام نماید. ماده ۵ (منسوخ ۱۳۷۹/۰۷/۱۰)
- پنج درصد (۵%) اعتبار مندرج در ردیف ۵۰۳۴۶۶ برای اجرای طرحهای مشخصی که مسوو‌لیت اجرای آن با سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور است در اختیار سازمان مذکور قرار می‌گیرد تا از طریق عقد قرارداد با دانشگاهها، شرکتهای مهندسی مشاور صاحب صلاحیت، تشکلهای تخصصی، مراکز تحقیقاتی، گروههای کارشناسی و سایر موسسات نسبت به تهیه دستورالعملهای لازم اقدام نماید. تبصره ۱
- به منظور جلوگیری از ایجاد کار به صورت تکراری و یا موازی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت مسکن و شهرسازی ترتیبی اتخاذ نمایند تا در جریان اطلاعات مربوط به انجام مطالعات دستگاهها و دستورالعملهای مربوط قرار گیرند. تبصره ۲
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور در پایان هر سال گزارشی از پیشرفت کار مقاوم سازی تهیه و آن را به هیات وزیران ارایه خواهد نمود. معاون اول رئیس جمهور- حسن حبیبی