آیین‌نامه احصای استعلامات و تبادل اطلاعات بین دستگاهی

این آیین‌نامه نحوه احصای استعلامات، استانداردسازی و تبادل اطلاعات میان دستگاه‌های اجرایی را تعیین می‌کند و وظایف کارگروه تعامل‌پذیری دولت الکترونیکی را مشخص می‌سازد.

آیین‌نامه احصای استعلامات و تبادل اطلاعات بین دستگاهی

شورای عالی فضای مجازی در جلسه شماره پنجاه و چهار مورخ ۲۴/ ۰۹/ ۱۳۹۷ "آیین‌نامه اجرایی احصای کلیه استعلامات و ایجاد نظام استانداردسازی و تبادل اطلاعات بین دستگاهی" را که توسط مرکز ملی فضای مجازی با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سایر دستگاه‌های اجرایی ذیربط تدوین شده به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱

تعاریف ۱ -۱- دستگاه اجرایی: کلیه دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده ۲۹ قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا.؛ ۱ -۲- موارد پنج گانه: شناسایی و احصاء خدمت، استعلام، اسناد مورد تبادل، اقلام اطلاعاتی و سامانه اطلاعاتی مربوط به فرایندهای بین دستگاهی؛ ۱- ۳- پایگاه‌های اطلاعاتی پایه: کلیه پایگاه‌های داده و اطلاعاتی که داده و اطلاعات آن‌ها برای احراز هویت اشخاص، دارایی‌های منقول و غیرمنقول، فعالیت اقتصادی، اجتماعی و علمی و صحت تبادل اطلاعات پولی، مالی و سرمایه ای ضروری است؛ پایگاه هویت ایرانیان، پایگاه اسناد و املاک و حدنگاری کشور، پایگاه هویت وسایط نقلیه، پایگاه هویت اشخاص حقوقی، پایگاه کالا و خدمات، پایگاه مدیریت خدمات دولت، پایگاه نظام ملی نشانی گذاری مکان محور، پایگاه مالیاتی کشور، پایگاه اطلاعات مالی، پایگاه اطلاعات خدمات بانکی و پولی کشور، پایگاه اطلاعات و آمار، پایگاه سلامت، پایگاه ملی بیمه‌های سلامت کشور، پایگاه ملی بیمه‌های اجتماعی کشور، پایگاه ملی اطلاعات داده‌های باز کشور، پایگاه اطلاعات مکان محور کشور (SDI)، پایگاه اطلاعات مکان اقامت اشخاص حقیقی و حقوقی، پایگاه اطلاعات سجل کیفری کشور، پایگاه اطلاعات مجوزهای کسب و کار کشور، پایگاه اطلاعات تحصیلی، پایگاه اطلاعات کسب و کارها و مشاغل کشور، پایگاه اطلاعات شبکه احراز هویت کاربران ارتباطی (شاهکار)، پایگاه احراز هویت قوه قضائیه و پایگاه ثبت نام الکترونیک قوه قضاییه (ثنا)، از مصادیق این پایگاه‌های اطلاعاتی پایه هستند؛ ۱- ۴- سند: هر نوع نوشته رسمی یا غیررسمی که در قوانین و مقررات جاری کشور شناسایی شده و یا هر سند الکترونیکی که اصالت صدور و تمامیت آن محرز باشد. ماده ۲
کلیه اطلاعات موارد پنج گانه در قالب شناسنامه‌های فنی (شناسنامه خدمت، شناسنامه داده و شناسنامه سامانه‌های اطلاعاتی) توسط سازمان اداری و استخدامی کشور با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات احصاء و به تایید کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی موضوع ماده ۶ این آیین‌نامه می‌رسد. تبصره ۱: شناسنامه‌های فنی مربوط به مجوزهای کسب و کار صادره توسط دستگاه‌های اجرایی با هماهنگی دبیرخانه هیات مقررات زدایی و تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار تنظیم شود؛ تبصره ۲: هرگونه ارایه خدمات دستگاه‌های اجرایی خارج از چارچوب مندرج در شناسنامه‌های فنی فاقد اعتبار است. ماده ۳
تبادل اطلاعات و استعلامات موضوع این آیین‌نامه، صرفاً از طریق مرکز ملی تبادل اطلاعات (NIX) موضوع تبصره «۲» بند «ث» ماده ۶۷ قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا. و مطابق با دستورالعمل‌های صادره انجام خواهد شد. تبصره ۱: نوع اطلاعات و سامانه‌های اطلاعاتی دارای طبقه بندی از شمول این ماده مستثنی هستند. موارد استثناء توسط کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی موضوع ماده ۶ این آیین‌نامه تعیین می‌شوند؛ تبصره ۲: کلیه درخواست‌های استعلام (و نه پاسخ آن‌ها) باید برای مرکز ملی تبادل اطلاعات قابل رهگیری و پیگیری باشد؛ تبصره ۳: با رعایت الزامات حمایت از حقوق افراد موضوع داده، برخی استعلام‌های دارای کاربرد عام، با تشخیص کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی و تایید مرکز ملی فضای مجازی، به شیوه پخش عمومی در دسترس دستگاه‌های اجرایی ذینفع قرار می‌گیرد تا از استعلام‌های تکراری مشابه و انبوه جلوگیری شود. تبصره ۴: استعلامات و تبادل اطلاعات بین دستگاه‌های اجرایی به صورت رایگان انجام می‌پذیرد. دستگاه‌های اجرایی، هزینه‌های مربوط را در قالب بودجه و اعتبارات مصوب خود پیش‌بینی و سازمان برنامه و بودجه کشور، در موافقت نامه‌های متبادله، هزینه‌های مرتبط را پیش‌بینی و در اولویت تخصیص قرار دهد. ماده ۴
تبادل الکترونیکی اطلاعات و پاسخگویی الکترونیکی به استعلام‌های مرتبط با قوه قضاییه و سازمان‌ها و مراکز تابعه آن، می‌تواند از طریق مرکز ملی داده‌های قوه قضاییه که از طریق کانال امن به مرکز ملی تبادل اطلاعات (NIX) متصل است، انجام شود. ماده ۵
کلیه دستگاه‌های اجرایی با اولویت دستگاه‌های اجرایی متولی داده و پایگاه‌های اطلاعاتی پایه موظفند به نحوی وظایف خود در این آیین‌نامه را اجرا نمایند که حداکثر ظرف مدت یک سال از تاریخ ابلاغ آیین‌نامه، کلیه استعلام‌های مکتوب بین دستگاه‌های اجرایی حذف شود. پس از این مدت، درخواست و پاسخ به استعلام به شکل مکتوب، ممنوع بوده و تبادل اطلاعات و استعلام تنها از طریق مرکز ملی تبادل اطلاعات مجاز است. ماده ۶
کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی ذیل مرکز ملی فضای مجازی و با عضویت دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات (رئیس کارگروه)، نماینده رئیس مجلس شورای اسلامی، روسای کارگروه‌های ۱۴ گانه خوشه‌های خدمات (موضوع ضوابط فنی اجرایی توسعه دولت الکترونیکی مصوب مورخ ۱۱/ ۶/ ۹۳ شورای عالی فناوری اطلاعات) به تناسب موضوع و نمایندگان سازمان اداری و استخدامی کشور، دبیرخانه هیات مقررات زدایی و تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار، وزارت اطلاعات، قوه قضاییه، وزارت کشور، بانک مرکزی ج.ا.ا.، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، ستاد کل نیروهای مسلح، نیروی انتظامی ج.ا.ا.، دستگاه‌های مبدا (متولیان پایگاه اطلاعات پایه) و مقصد (بهره بردار پایگاه اطلاعات پایه) حسب مورد و دو نفر متخصص فناوری اطلاعات به انتخاب رئیس کارگروه با وظایف و اختیارات زیر تشکیل می‌شود: ۶ - ۱- تعیین ضوابط و استانداردهای لازم نظیر قالب شناسنامه‌های فنی؛ ۶ - ۲- ارزیابی شناسنامه فنی تکمیل شده توسط دستگا‌های اجرایی؛ ۶ - ۳- استعلامات و نحوه دسترسی به آن‌ها؛ ۶ - ۴- تعیین دادگان [پاورقی] برای دولت الکترونیک؛ ۶ - ۵ - تدوین توافق نامه تبادل اطلاعات بین دستگاه‌های مبدا، مقصد و مرکز ملی تبادل اطلاعات؛ ۶ - ۶ - تایید درخواست استمهال دستگاه‌های اجرایی و موارد مستثنی از این مصوبه؛ ۶ -۷- تعیین مدل پیاده سازی تبادل اطلاعات و استعلام الکترونیکی بین دستگاهی؛ ۶ - ۸ - به روزرسانی فهرست پایگاه‌های اطلاعاتی پایه؛ ۶ - ۹- تدوین دستورالعمل‌های اجرایی مورد نیاز. [پاورقی] Data Set ماده ۷
در صورت بروز اختلاف در نحوه اجرای این آیین‌نامه، بین دستگاه‌های اجرایی، شورای اجرایی فناوری اطلاعات مرجع داوری است. برای نهادهای خارج از قوه مجریه، مرکز ملی فضای مجازی مرجع تصمیم‌گیری خواهد بود ماده ۸
معاونت حقوقی ریاست جمهوری ظرف مدت سه ماه نسبت به تنقیح و حسب مورد نسخ کلیه مواد مغایر با این آیین‌نامه در تصمیم نامه‌ها، مقررات، بخشنامه‌ها و مصوبات قبلی، از طریق مراجع قانونی ذیربط اقدام نماید.

آیین‌نامه احصای استعلامات و تبادل اطلاعات بین دستگاهی

تعاریف ۱ -۱- دستگاه اجرایی: کلیه دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده ۲۹ قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا.؛ ۱ -۲- موارد پنج گانه: شناسایی و احصاء خدمت، استعلام، اسناد مورد تبادل، اقلام اطلاعاتی و سامانه اطلاعاتی مربوط به فرایندهای بین دستگاهی؛ ۱- ۳- پایگاه‌های اطلاعاتی پایه: کلیه پایگاه‌های داده و اطلاعاتی که داده و اطلاعات آن‌ها برای احراز هویت اشخاص، دارایی‌های منقول و غیرمنقول، فعالیت اقتصادی، اجتماعی و علمی و صحت تبادل اطلاعات پولی، مالی و سرمایه ای ضروری است؛ پایگاه هویت ایرانیان، پایگاه اسناد و املاک و حدنگاری کشور، پایگاه هویت وسایط نقلیه، پایگاه هویت اشخاص حقوقی، پایگاه کالا و خدمات، پایگاه مدیریت خدمات دولت، پایگاه نظام ملی نشانی گذاری مکان محور، پایگاه مالیاتی کشور، پایگاه اطلاعات مالی، پایگاه اطلاعات خدمات بانکی و پولی کشور، پایگاه اطلاعات و آمار، پایگاه سلامت، پایگاه ملی بیمه‌های سلامت کشور، پایگاه ملی بیمه‌های اجتماعی کشور، پایگاه ملی اطلاعات داده‌های باز کشور، پایگاه اطلاعات مکان محور کشور (SDI)، پایگاه اطلاعات مکان اقامت اشخاص حقیقی و حقوقی، پایگاه اطلاعات سجل کیفری کشور، پایگاه اطلاعات مجوزهای کسب و کار کشور، پایگاه اطلاعات تحصیلی، پایگاه اطلاعات کسب و کارها و مشاغل کشور، پایگاه اطلاعات شبکه احراز هویت کاربران ارتباطی (شاهکار)، پایگاه احراز هویت قوه قضائیه و پایگاه ثبت نام الکترونیک قوه قضاییه (ثنا)، از مصادیق این پایگاه‌های اطلاعاتی پایه هستند؛ ۱- ۴- سند: هر نوع نوشته رسمی یا غیررسمی که در قوانین و مقررات جاری کشور شناسایی شده و یا هر سند الکترونیکی که اصالت صدور و تمامیت آن محرز باشد. ماده ۲
کلیه اطلاعات موارد پنج گانه در قالب شناسنامه‌های فنی (شناسنامه خدمت، شناسنامه داده و شناسنامه سامانه‌های اطلاعاتی) توسط سازمان اداری و استخدامی کشور با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات احصاء و به تایید کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی موضوع ماده ۶ این آیین‌نامه می‌رسد. تبصره ۱: شناسنامه‌های فنی مربوط به مجوزهای کسب و کار صادره توسط دستگاه‌های اجرایی با هماهنگی دبیرخانه هیات مقررات زدایی و تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار تنظیم شود؛ تبصره ۲: هرگونه ارایه خدمات دستگاه‌های اجرایی خارج از چارچوب مندرج در شناسنامه‌های فنی فاقد اعتبار است. ماده ۳
تبادل اطلاعات و استعلامات موضوع این آیین‌نامه، صرفاً از طریق مرکز ملی تبادل اطلاعات (NIX) موضوع تبصره «۲» بند «ث» ماده ۶۷ قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا. و مطابق با دستورالعمل‌های صادره انجام خواهد شد. تبصره ۱: نوع اطلاعات و سامانه‌های اطلاعاتی دارای طبقه بندی از شمول این ماده مستثنی هستند. موارد استثناء توسط کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی موضوع ماده ۶ این آیین‌نامه تعیین می‌شوند؛ تبصره ۲: کلیه درخواست‌های استعلام (و نه پاسخ آن‌ها) باید برای مرکز ملی تبادل اطلاعات قابل رهگیری و پیگیری باشد؛ تبصره ۳: با رعایت الزامات حمایت از حقوق افراد موضوع داده، برخی استعلام‌های دارای کاربرد عام، با تشخیص کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی و تایید مرکز ملی فضای مجازی، به شیوه پخش عمومی در دسترس دستگاه‌های اجرایی ذینفع قرار می‌گیرد تا از استعلام‌های تکراری مشابه و انبوه جلوگیری شود. تبصره ۴: استعلامات و تبادل اطلاعات بین دستگاه‌های اجرایی به صورت رایگان انجام می‌پذیرد. دستگاه‌های اجرایی، هزینه‌های مربوط را در قالب بودجه و اعتبارات مصوب خود پیش‌بینی و سازمان برنامه و بودجه کشور، در موافقت نامه‌های متبادله، هزینه‌های مرتبط را پیش‌بینی و در اولویت تخصیص قرار دهد. ماده ۴
تبادل الکترونیکی اطلاعات و پاسخگویی الکترونیکی به استعلام‌های مرتبط با قوه قضاییه و سازمان‌ها و مراکز تابعه آن، می‌تواند از طریق مرکز ملی داده‌های قوه قضاییه که از طریق کانال امن به مرکز ملی تبادل اطلاعات (NIX) متصل است، انجام شود. ماده ۵
کلیه دستگاه‌های اجرایی با اولویت دستگاه‌های اجرایی متولی داده و پایگاه‌های اطلاعاتی پایه موظفند به نحوی وظایف خود در این آیین‌نامه را اجرا نمایند که حداکثر ظرف مدت یک سال از تاریخ ابلاغ آیین‌نامه، کلیه استعلام‌های مکتوب بین دستگاه‌های اجرایی حذف شود. پس از این مدت، درخواست و پاسخ به استعلام به شکل مکتوب، ممنوع بوده و تبادل اطلاعات و استعلام تنها از طریق مرکز ملی تبادل اطلاعات مجاز است. ماده ۶
کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی ذیل مرکز ملی فضای مجازی و با عضویت دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات (رئیس کارگروه)، نماینده رئیس مجلس شورای اسلامی، روسای کارگروه‌های ۱۴ گانه خوشه‌های خدمات (موضوع ضوابط فنی اجرایی توسعه دولت الکترونیکی مصوب مورخ ۱۱/ ۶/ ۹۳ شورای عالی فناوری اطلاعات) به تناسب موضوع و نمایندگان سازمان اداری و استخدامی کشور، دبیرخانه هیات مقررات زدایی و تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار، وزارت اطلاعات، قوه قضاییه، وزارت کشور، بانک مرکزی ج.ا.ا.، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، ستاد کل نیروهای مسلح، نیروی انتظامی ج.ا.ا.، دستگاه‌های مبدا (متولیان پایگاه اطلاعات پایه) و مقصد (بهره بردار پایگاه اطلاعات پایه) حسب مورد و دو نفر متخصص فناوری اطلاعات به انتخاب رئیس کارگروه با وظایف و اختیارات زیر تشکیل می‌شود: ۶ - ۱- تعیین ضوابط و استانداردهای لازم نظیر قالب شناسنامه‌های فنی؛ ۶ - ۲- ارزیابی شناسنامه فنی تکمیل شده توسط دستگا‌های اجرایی؛ ۶ - ۳- استعلامات و نحوه دسترسی به آن‌ها؛ ۶ - ۴- تعیین دادگان [پاورقی] برای دولت الکترونیک؛ ۶ - ۵ - تدوین توافق نامه تبادل اطلاعات بین دستگاه‌های مبدا، مقصد و مرکز ملی تبادل اطلاعات؛ ۶ - ۶ - تایید درخواست استمهال دستگاه‌های اجرایی و موارد مستثنی از این مصوبه؛ ۶ -۷- تعیین مدل پیاده سازی تبادل اطلاعات و استعلام الکترونیکی بین دستگاهی؛ ۶ - ۸ - به روزرسانی فهرست پایگاه‌های اطلاعاتی پایه؛ ۶ - ۹- تدوین دستورالعمل‌های اجرایی مورد نیاز. [پاورقی] Data Set ماده ۷
در صورت بروز اختلاف در نحوه اجرای این آیین‌نامه، بین دستگاه‌های اجرایی، شورای اجرایی فناوری اطلاعات مرجع داوری است. برای نهادهای خارج از قوه مجریه، مرکز ملی فضای مجازی مرجع تصمیم‌گیری خواهد بود ماده ۸
معاونت حقوقی ریاست جمهوری ظرف مدت سه ماه نسبت به تنقیح و حسب مورد نسخ کلیه مواد مغایر با این آیین‌نامه در تصمیم نامه‌ها، مقررات، بخشنامه‌ها و مصوبات قبلی، از طریق مراجع قانونی ذیربط اقدام نماید.