آییننامه اجرایی آموزشگاههای تعلیم رانندگی
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۶۲/۱/۲۱ بنا به پیشنهاد شماره ۱۷۵۰/۶/۲۴۶ مورخ ۱۳۶۱/۸/۲۷ وزارت کشور، آییننامه اجرایی آموزشگاههای تعلیم رانندگی را به شرح زیر تصویب نمودند: فصل اول
- تعاریف ماده ۱
- اصطلاحات و جملاتی که در آییننامه به کار برده شده دارای معانی زیر می‌باشد. ۱
- آموزشگاه تعلیم رانندگی - موسسه ای است که بر اساس مقررات این آییننامه تاسیس و از متقاضیان ثبت نام نموده و آموزشهای رانندگی را در محلهای تعیین شده به آنان تعلیم می‌دهد. ۲
- موسس آموزشگاه تعلیم رانندگی - شخص حقیقی یا حقوقی است که منحصراً به منظور تعلیم رانندگی پروانه اخذ نموده است. تبصره
- موسس می‌تواند مدیریت آموزشگاه را هم به عهده بگیرد. ۳
- مدیر آموزشگاه تعلیم رانندگی - شخصی است که برای اداره امور داخلی آموزشگاه تعیین می‌شود. ۴
- مربی آموزشگاه تعلیم رانندگی - شخصی است که به هنرآموزان عملی و آموزش فنی و تئوری تعلیم می‌دهد. ۵
- هنرآموز - کسی که برای فرا گرفتن فن رانندگی در آموزشگاه تعلیم رانندگی ثبت نام مینماید. ۶
- اتومبیل تعلیماتی - اتومبیلی است که دارای علائم مشخصه، مندرج در این آییننامه بوده و به وسیله آن به هنرآموزان آموزشگاه تعلیم رانندگی آموزش داده می‌شود. فصل دوم
- نوع و شرایط آموزشگاههای تعلیم رانندگی ماده ۲
- آموزشگاه تعلیم رانندگی درجه یک باید دارای تجهیزات زیر باشد: ۱
- حداقل پانصد متر مربع زمین محصور و اسفالته جهت پارکینگ اتومبیلهای آموزشگاه با در ورود و خروج مناسب اتومبیل و احداث تاسیسات زیر: الف - کلاس آموزش آییننامه راهنمائی و رانندگی. ب - کلاس آموزش فنی مجهز به قطعات منفصله اتومبیل (موتور - گیربکس - دیفرانسیل و غیره). ج - دفتر کار مناسب د - دستشویی و توالت ۲
- محلی برای آموزش تپه که به نظر افسر کاردان فنی مناسب تشخیص داده شده و حسب مورد از طرف مالک یا اهالی یا سایر مراجع ذینفع مورد اعتراض نباشد. ۳
- حداقل ده دستگاه اتومبیل سواری تعلیماتی که بیش از ۵ سال از مدل سال عقبتر نباشد و ۵ دستگاه کامیون با ظرفیت بارگیری حداقل ۵ تُن و شش دنده یا اتوبوس تعلیماتی که بیشتر از ۷ سال از مدل سال عقبتر نباشد در تهران، و در سایر استانها و شهرستانها تعداد وسایط نقلیه مذکور با نظر هیئتی به انتخاب رئیس شهربانی استان در مرکز استان تعیین میگردد که در هر حال از سه دستگاه سواری و دو دستگاه کامیون یا اتوبوس کمتر نخواهد بود. تبصره
- در بخشها پروانه تاسیس آموزشگاه رانندگی درجه یک داده نمی‌شود. ماده ۳
- آموزشگاههای تعلیم رانندگی درجه ۲ باید دارای تاسیسات و تجهیزات زیر باشد: ۱
- در شهرها چهارصد مترمربع و در بخشها سیصد مترمربع زمین محصور و آسفالته جهت احداث تاسیسات و پارکینگ اتومبیلهای آموزشگاه با در ورود و‌خروج مناسب برای اتومبیل. ۲
- شرایط مندرج در قسمتهای الف، ج و د بند ۱ ماده ۲ ۳
- در تهران ۱۰ دستگاه اتومبیل سواری تعلیماتی که بیشتر از ۵ سال از مدل سال عقبتر نباشد و در سایر استانها و شهرستانها و بخشها این تعداد با نظر هیات مذکور در بند ۳ ماده ۲ تعیین می‌شود به طوریکه از سه دستگاه اتومبیل سواری کمتر نباشد. ماده ۴
- شرایط موسس و مدیر آموزشگاه ۱
- حداقل سن ۲۵ سال تمام و متاهل باشد. ۲
- عدم پیشینه کیفری و دارا بودن حُسن شهرت به تایید مقامات شهربانی. ۳
- عدم ابتلاء به بیماریهای مسری و عدم اعتیاد به مواد مخدر و الکل به گواهی پزشک معرفی شده از سوی شهربانی. ۴
- لزوم اشتغال منحصر و تمام وقت مدیر برای اداره امور آموزشگاه. ۵
- حداقل دیپلم متوسطه برای مدیر و پنجم ابتدائی برای موسس در صورتی که شخص حقیقی باشد. ۶
- دارا بودن گواهینامه پایه یکم برای مدیر یا موسس آموزشگاه درجه یک (در صورتی که شخص حقیقی باشد) و گواهینامه پایه دوم برای مدیر و موسس آموزشگاه درجه دوم. ماده ۵
- اتومبیلهای تعلیماتی باید دارای تجهیزات و مدارک لازم مشخصه زیر باشد: ۱
- دو کلاج و دو ترمز و دو آیینه در داخل اتومبیل ۲ (منسوخ ۱۳۹۹/۰۲/۳۱)
- بیمه شخص ثالث ۳
- برگ معاینه معتبر ۴
- قید نام آموزشگاه در دو طرف بدنه اتومبیل. ۵
- اطراف اتومبیل (روی در و گلگیر) بعرض ۲۰ سانتیمتر با نوار سیاه و سفید (شطرنجی) مشخص گردد. ۶
- نصب عمودی تابلو آموزشگاه با زمینه زرد روی سقف اتومبیل. ۷
- نصب تابلویی به شکل مثلث متساوی الاضلاع با زمینه قرمز روی سپرهای جلو و عقب اتومبیل که روی آن عبارت (احتیاط - تحت تعلیم) نوشته شده باشد. ۸
- حداقل موتور اتومبیل چهار سیلندر. تبصره
- شهربانی مراکز استان و راهنمایی تهران می‌توانند از مالکین اتومبیلهای تعلیماتی بخواهند اتومبیلهای خود را به رنگهای مشخص و یکنواخت درآورند. ماده ۶
- شرایط مربی تعلیم رانندگی: ۱
- حداقل سن به ترتیب برای آموزش هنرآموزان پایه یکم و دوم ۲۶ و ۲۳ سال تمام. ۲
- گذشت حداقل دو سال از تاریخ صدور گواهینامه پایه یکم و پایه دوم. ۳
- عدم سوء پیشینه کیفری و دارا بودن حُسن شهرت به تایید مقامات شهربانی. ۴
- تاهل. ۵
- سواد خواندن و نوشتن. ۶
- گواهینامه مخصوص مربی‌ها برای تعلیم هر نوع وسیله نقلیه. ۷
- عدم ابتلاء به امراض مسری و عدم اعتیاد به مواد مخدر و الکل و عدم هرگونه نقص عضو بگواهی پزشک معتمد شهربانی. تبصره ۱
- رعایت بند ۱ و ۲ و ۵ برای مربیان آییننامه فنی، الزامی نبوده، لکن میزان اطلاعات آنها باید مورد تایید موسس و مدیر آموزشگاه باشد. تبصره ۲
- آموزش هنرآموزان زن، باید توسط مربیان زن انجام گیرد. ماده ۷
- راهنمائی و رانندگی با اخذ مدارک لازم (عکس، فتوکپی شناسنامه و اصل گواهینامه رانندگی و معرفینامه آموزشگاه و غیره) کارت مخصوص برای مربی صادر مینماید که اعتبار آن ۳ سال بوده و قابل تمدید است و مربی باید هنگام تعلیم آن را همراه داشته باشد. تبصره
- مربیانی که فعلاً مشغول به کار هستند باید از تاریخ تصویب تحت شرایط این آییننامه ظرف مدت شش ماه کارت مربیگری اخذ نمایند. ماده ۸
- شرایط صدور پروانه آموزشگاههای تعلیم رانندگی: ۱
- مراجعه موسس به نزدیکترین واحد راهنمائی و رانندگی که دارای کاردان فنی باشد و کسب موافقت کتبی مقامات انتظامی و راهنمائی و شهرداری برای ایجاد آموزشگاه در محل مورد نظر. ۲
- تاسیس آموزشگاه و اخذ پروانه ظرف مدت ۹ ماه از تاریخ اعلام موافقت کتبی مقامات مذکور در بند ۱، این مهلت فقط سه ماه قابل تمدید است. ۳
- مالکیت یا اجاره‌نامه یا واگذاری رسمی مکان آموزشگاه و مالکیت حداقل تعداد اتومبیلهای لازم برای آموزشگاه مندرج در این آییننامه به نام موسس باشد. ۴
- معرفی مدیری که واجد شرایط مربوطه باشد (مسئولیت مدیریت آموزشگاه در غیاب مدیر به عهده موسس می‌باشد.) ۵
- تسلیم اصل اسناد محل آموزشگاه و اتومبیلها به راهنمائی و رانندگی محل. ۶
- معرفی اتومبیلهای تعلیماتی که بیمه شده باشد. ۷
- معرفی مربیان آموزشگاه که حائز شرایط مندرج در ماده ۶ بوده و به استخدام آموزشگاه درآمده باشد. ماده ۹
- راهنمایی و رانندگی موظف است در صورت موافقت قبلی با ایجاد آموزشگاه در محل مورد نظر، مدارک مذکور در ماده ۶ را اخذ و پس از مشاهده محل آموزشگاه و اتومبیلهای تعلیماتی و مدارک مدیر آموزشگاه و مربیان معرفی شده پروانه صادر و در صورت وجود نقص، تذکرات لازم را برای رفع آن کتباً اعلام نمایند. تبصره ۱
- تاسیس آموزشگاههای تعلیم رانندگی متعدد توسط شخص حقیقی و یا حقوقی در نقاط مختلف کشور با رعایت شرایط این آییننامه بلامانع است. تبصره ۲
- صدور پروانه تاسیس برای آموزشگاههای تعلیم رانندگی دولتی و موسسات وابسته به آن الزامی نبوده لیکن آموزشگاههای مذکور، مکلف به رعایت مواد ۵ و۶ و۱۴ این آییننامه میباشند. ماده ۱۰
- آموزشگاههای تعلیم رانندگی موجود که دارای پروانه میباشند باید ظرف مدت یک سال از تاریخ تصویب این آییننامه وضع خود را با شرایط مندرج در این آییننامه تطبیق داده و پروانه جدید اخذ نمایند، در غیر این صورت از ادامه کار آنان جلوگیری خواهد شد. ماده ۱۱
- تمدید پروانه آموزشگاههای رانندگی هر سه سال یکبار توسط مرجع صادرکننده و با احراز شرایط مندرج در ماده ۸ انجام می‌گیرد. ماده ۱۲
- مدیر آموزشگاه موظف است قرارداد منعقده با هنرآموز اعم از ساعتی یا دوره ای را در دو نسخه تنظیم نموده و یکبرگ آن را در دفتر آموزشگاه نگهداری و نسخه دوم را تسلیم هنرآموز نماید. همچنین مکلف است نام و مشخصات هنرآموز را با ذکر ساعت و تاریخ تنظیم و نام مربی در دفتر جداگانه ثبت نماید. ماده ۱۳
- واگذاری آموزشگاههای تعلیم رانندگی به هر عنوان به اشخاص دیگر با تغییر مکان آنها تابع شرایط این آییننامه بوده و با نظر مرجع صادرکننده پروانه انجام می‌گیرد. ماده ۱۴
- راهنمائی و رانندگی می‌تواند در شهرها، خیابانهای مخصوصی را برای تعلیم رانندگی ممنوع اعلام نماید. ماده ۱۵
- تعداد آموزشگاههای تعلیم رانندگی در هر شهرستان در صورت نیاز در سال یکبار در کمیسیونی مرکب از فرماندار و نمایندگان شهربانی و دادگستری و شورای محلی و اداره کار و امور اجتماعی و اتحادیه آموزشگاههای رانندگی (در صورت تاسیس) تعیین میگردد. ماده ۱۶
- نرخ آموزش عملی رانندگی و فنی و آییننامه به ازاء هر ساعت و یا مقطوعاً تا زمان اخذ گواهینامه تحت نظر هیئتی مرکب از نمایندگان استانداری - دادگستری - شهرداری - شهربانی - کمیته امور صنفی - اداره بازرگانی و اتحادیه آموزشگاههای تعلیم رانندگی (در صورت تاسیس) تعیین میگردد. ماده ۱۷
- تخلف از هر یک از موارد این آییننامه که در قانون اخذ جرایم و سایر ملحقات آن پیش‌بینی نشده باشد به آموزشگاه مربوطه اعلام میگردد تا حداکثر ظرف مدت ۲ ماه نسبت به رفع آن اقدام نماید در غیر این صورت برای بار اول موجب تعطیل آموزشگاه به مدت ۱۵ روز و برای بار دوم به مدت یکماه خواهد بود و در صورت تکرار پروانه آموزشگاه از طرف واحد صادرکننده لغو و از ادامه کار آن جلوگیری به عمل خواهد آمد. ماده ۱۸
- با توجه به مقررات قانون لغو مالکیت اراضی و آییننامه اجرایی آن به منظور امکان خرید یا واگذاری زمین مورد احتیاج متقاضیان، مراجع ذیربط موجبات قانونی این اقدام را فراهم خواهند نمود. میرحسین موسوی - نخست وزیر