آییننامه تأسیس مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی
فصل اول: اهداف ماده ۱
- به منظور بسیج کلیه امکانات مملکت در امر گسترش آموزش عالی کشور موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی با اهداف زیر تاسیس میشوند. الف
- ارتقاء سطح دانش و فرهنگ جامعه. ب
- تامین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز کشور. ج
- گسترش آموزش عالی در کشور به نحوی که بتواند پاسخگوی عطش جامعه برای کسب علم باشد. د
- کمک به بسیج و استفاده از همه مدرسان و استادان جامعه در امر آموزش عالی. ه
- - ایجاد زمینه مناسب برای فعالیت همه جانبه مردم در امر گسترش و اعتلای دانش و پژوهش کشور. فصل دوم: شرایط کلی تاسیس ماده ۲
- تشکیل یک هیات موسس با ترکیب زیر: الف (اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰)
- یک نفر روحانی با تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی ب (اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰)
- حداقل سه نفر از اعضای هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزشی و پژوهشی در مرتبه استادیاری و یا بالاتر با پنج سال سابقه کار آموزشی و پژوهشی در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی و دارای صلاحیتهای عمومی مندرج در ماده ۴. تبصره (الحاقی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰): نماینده هیات موسسه برای پیگیری امور تاسیس موسسه الزاماً باید یکی از افراد بند «ب» باشد. ج (اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰)
- سه نفر عضو دیگر دارای شرایط مندرج در ماده ۴. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰): هیات موسس حداقل هفت عضو و حداکثر نه عضو خواهد داشت. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۷۵/۰۹/۰۶): همه اعضای هیات موسس باید ۳۰سال سن یا بیشتر داشته باشند تبصره ۳ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۳/۱۹): شخصیتهای حقوقی که از بودجه عمومی دولت استفاده نمیکنند، وجهه و هویت فرهنگی دارند و در اساسنامه آنها فعالیتهای فرهنگی پیشبینی شده است میتوانند موسسات آموزشی و پژوهشی تاسیس کنند. تبصره ۴ (الحاقی ۱۳۷۵/۰۹/۰۶): چنانچه تعداد اعضای هیات موسس به هر دلیل (فوت،استعفا و یا از دست دادن شرایط عضویت به تشخیص اکثریت اعضای هیات موسس و…) از حد نصاب کمتر شود، به تعداد مورد نیاز افراد واجد شرایط دیگری که به تایید اعضای هیات موسس برسند انتخاب و به شورای گسترش آموزش عالی معرفی میشوند. پس از احراز صلاحیت آنان و تایید نهایی شورای عالی برای عضویت پذیرفته میشوند. د (اصلاحی ۱۳۷۵/۰۹/۰۶)
- دارابودن بنیه مالی کافی اعضای هیات موسس به تایید شورای گسترش. بند ه (الحاقی ۱۳۷۶/۰۶/۱۱) -- اعضای هیات موسس موسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی نوع اول نباید در بیش از یک موسسه عضویت داشته باشند. تبصره (الحاقی ۱۳۷۶/۰۶/۱۱)
- اعضای هیاتهای موسسی که اساسنامه آنها تا این تاریخ به تصویب شورای عالی رسیده مشمول این مصوبه نمیشوند و میتوانند حداکثر در دو هیات موسس عضو باشند. ماده ۳
- وظایف هیات موسس به شرح زیر است: ۱
- تدوین اساسنامه. ۲
- کسب امتیاز و مجوزهای لازم از وزارت فرهنگ و آموزش عالی و سایر مراجع ذیصلاح. ۳
- فراهم کردن مقدمات و امکانات لازم برای آغاز کار. ۴
- تعیین آن عده از هیات امنا که باید از طرف هیات تعیین شوند و عزل هر یک از آنها. تبصره
- عزل اعضای هیات امنا که تعیین آنها به عهده هیات موسس است با لااقل دو سوم آراء کل اعضای هیات موسس میسر است. ۵
- نظارت بر فعالیتهای فرهنگی، آموزشی و سیاسی در جهت تحقق اهدافی که موسسه آموزشی به منظور آن تاسیس شده است. ۶
- تصویب پیشنهادهای هیات امناء در مورد توسعه موسسه و فعالیتهای آن. ماده ۴
- شرایط عمومی اعضای هیات موسس به شرح زیر است: الف
- مسلمان، عامل به احکام و واجد حسن شهرت و متخلق به اخلاق اسلامی. ب
- التزام به ولایت فقیه و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و سیاست نه شرقی و نه غربی. ج
- عدم وابستگی به رژیم گذشته و عدم سابقه وابستگی به گروههای محارب و مخالف جمهوری اسلامی. د (الحاقی ۱۳۷۹/۱۰/۱۳): احراز توان اجرایی و مدیریت دانشگاهها و موسسات آموزش عالی. تبصره
- تشخیص و احراز شرایط فوق به عهده شورای عالی انقلاب فرهنگی است. ماده ۵
- هر موسسه آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی پس از کسب مجوز تاسیس دارای یک هیات امناء با ترکیب زیر خواهد بود که برای مدت ۴ سال انتخاب می‌گردند، انتخاب مجدد اعضا بلامانع است. الف (اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰)
- یک نفر روحانی ب (اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰)
- حداقل سه نفر و حداکثر پنج نفر از اعضای هیات علمی دانشگاهها دارای شرایط بند «ب» ماده ۲ و ماده ۴. تبصره (منسوخ ۱۳۷۹/۰۲/۲۰)
- بعد از دو سال از شروع کار موسسه، تعداد اعضای کادر علمی عضو هیات امنا باید حداقل به سه نفر برسد. این افراد باید دست کم یک سال عضو رسمی موسسه بوده باشند. ج
- سه نفر از اعضای هیات موسس. د
- نماینده وزارت فرهنگ و آموزش عالی نوع اول (موضوع ماده ۱۰ بند الف) ه
- - استاندار. تبصره (الحاقی)(الحاقی ۱۳۶۵/۰۸/۱۳)
- هرگاه استاندارد در بیش از سه هیات امناء از موسسات مذکور عضو باشد مشاور یا معاون او می‌تواند به جای او شرکت نماید مشروط بر اینکه به مسائل دانشگاهی آگاه باشد. و
- رئیس موسسه بدون حق رای در جلسات هیات امنا شرکت می‌کند. تبصره
- هر هیات امنا دارای یک رئیس به انتخاب اعضا خواهد بود. ماده ۶
- هیات امنا حداقل ماهی یکبار تشکیل جلسه می‌دهد و در صورت لزوم به پیشنهاد نماینده وزیر فرهنگ و آموزش عالی یا رئیس دانشگاه یا سه نفر از اعضا می‌تواند با تایید رئیس هیات امناء جلسه فوق‌العاده تشکیل دهد. ماده ۷ (اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰)
- اداره کلیه امور موسسه آموزش عالی با رعایت قوانین و مقررات با رئیس موسسه است که بنا به پیشنهاد هیات امنا و موافقت وزیر فرهنگ و آموزش عالی یا وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (حسب مورد) و با حکم رئیس هیات امنا منصوب میشود. تبصره ۱
- عزل رئیس موسسه پس از تصویب هیات امناء با حکم رئیس هیات امنا خواهد بود. تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰)
- رئیس موسسه باید دارای شرایط مندرج در آییننامه مدیریت دانشگاهها باشد. ماده ۸
- اولویتهای تاسیس (کمیسیون شماره ۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی اولویتها را منطبق با اهداف مصوب تنظیم و به تصویب شورای عالی خواهد رساند). ماده ۹
- وظایف و اختیارات هیات امنا به شرح زیر است: ۱
- پیشنهاد رئیس دانشگاه. ۲
- تصویب سازمان دانشگاه که از طرف رئیس دانشگاه پیشنهاد میشود. ۳
- تصویب بودجه جاری و عمرانی و تحقیقاتی دانشگاه و پیشنهاد طرحهای توسعه دانشگاه به هیات موسس. ۴
- تعیین خزانه دار موسسه و همچنین تعیین اشخاصی که حق گشایش حسابهای بانکی به نام موسسه و حق برداشت از حسابهای آن را دارند و تعیین حسابرسی رسمی برای موسسه. ۵
- تایید حساب‌ها و ترازنامه سالانه دانشگاه باتوجه به گزارش حسابرس موسسه و سپس تقدیم گزارش آن به هیات موسس. ۶
- جلب کمکهای مالی و امکانات. ۷
- تعیین نحوه اداره واحدهای تولیدی موسسه. ۸
- تصویب مقررات استخدامی و تعرفه حقوق و دستمزد و مزایا. ۹
- پیشنهاد هر نوع تاسیس و توسعه یا انحلال واحدها و مراکز علمی و آموزشی دانشگاه به هیات موسس ۱۰
- تصویب آییننامه تشکیل شورای دانشگاه. ۱۱
- تصویب اخذ وام. ۱۲
- پیشنهاد میزان شهریه دانشجویان و آییننامه چگونگی دریافت آن جهت تصویب به وزارت فرهنگ و آموزش عالی. ۱۳
- تصویب تعداد پذیرش دانشجویان که از طرف رئیس موسسه پیشنهاد می‌گردد. تبصره ۱
- تعداد دانشجویان باید به تصویب وزارت فرهنگ و آموزش عالی برسد. تبصره ۲
- ضوابط اخلاقی و سیاسی دانشجویان و استادان و نحوه گزینش آنان مانند موسسات دولتی و توسط هیات گزینش در سایر دانشگاهها. ۱۴
- تنظیم و تصویب آییننامه داخلی هیات امنا تبصره
- هیات امنا در انجام وظایف خود مقررات و ضوابط مملکتی و شورای عالی انقلاب فرهنگی را رعایت خواهد نمود. فصل سوم: نوع موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی. ماده ۱۰
- موسسات موضوع این آییننامه در زمان تاسیس و برای ادامه کار به دو نوع تقسیم میشوند. الف
- موسساتی که بر طبق آموزش عالی رسمی کشور فعالیت می‌کنند و مانند موسسات آموزش عالی وابسته به دولت موظف به رعایت کلیه ضوابط و مقررات (مربوط به وزارت فرهنگ و آموزش عالی) اعم از فضای آموزشی، امکانات تجهیزاتی، نسبت استاد به دانشجو، کیفیت علمی استادان، امکانات رفاهی امکانات کمک آموزشی، گزینش علمی و اخلاقی دانشجویان و آیین‌نامه‌های آموزشی می‌باشند. ب
- موسساتی که خارج از ضوابط آموزش عالی رسمی کشور (از نظر مقاطع تحصیلی و مقررات آموزشی و غیره) و با نظام آموزشی آزاد فعالیت می‌کنند. تبصره ۱
- تاسیس و فعالیت موسسات آموزش عالی نوع دوم (مندرج در بند ب ماده فوق) بی ضابطه نبوده بلکه از مقررات خاصی پیروی می‌نماید. ماده ۱۱
- نحوه صدور مدارک تحصیلی به ترتیب زیر خواهد بود: الف - موسسات آموزش عالی نوع اول مدرک رسمی که مورد تایید وزارت فرهنگ و آموزش عالی می‌باشد صادر می‌کنند. ب - موسسات آموزش عالی نوع دوم گواهینامه داخلی که رسمیت نداشته و فاقد ارزش استخدامی است صادر می‌کنند. ماده ۱۲
- معافیت تحصیلی فقط شامل دانشجویان موسسات آموزش عالی نوع اول) یعنی موسساتی که کلیه ضوابط گسترش آموزش عالی را که توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالی تعیین شده است رعایت کرده باشند) خواهد شد. ماده ۱۳
- موسسات آموزش عالی پس از احراز شرایط (موضوع فصل دوم و سوم) ابتدا در وزارت فرهنگ و آموزش عالی و سپس از لحاظ مالی حقوقی و اداری در اداره ثبت شرکتها به ثبت خواهند رسید. ماده ۱۴
- وزارت فرهنگ و آموزش عالی موظف است قبل از این که با تاسیس موسسه ای موافقت کند کلیه امکانات آن از لحاظ مالی را بررسی کند و متقاضیان تاسیس موسسه باید شواهدی دال بر توانایی خود برای اداره موسسه ارائه نماید. تبصره
- آییننامه لازم برای تشخیص توانایی مالی و مادی متقاضیان و شواهدی را که باید ارائه دهند توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالی تهیه خواهد شد. ماده ۱۵
- وزارت فرهنگ و آموزش عالی موظف است آییننامه ای عمومی برای نحوه معاملات و انجام امور مالی این موسسات (با مشورت با تعدادی از اعضای هیات امنای این موسسات) تهیه کند و از برای تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه نماید. ماده ۱۶
- در صورتی که موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی برخلاف اساسنامه و ضوابط و مقررات موضوع وزارت فرهنگ و آموزش عالی رفتار نماید، بسته به میزان تخلف از اخطار تا تعطیل موقت و انحلال موسسه اقدام خواهد شد. تبصره
- چگونگی رسیدگی به این تخلفات و اعمال تنبیهات و مجازاتها طبق آییننامه ای که وزارت فرهنگ و آموزش عالی تهیه و شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب خواهد کرد تعیین خواهد شد. ماده ۱۷
- برنامه آموزشی و آیین‌نامه‌های مربوط به امور آموزشی و امتحانی و انضباطی و شرایط پذیرش علمی دانشجو و مدت دوره تحصیلی و نوع دانشنامه ای که اعطاء خواهد شد باید توسط رئیس موسسه تهیه و پس از تصویب هیات امنا برای تصویب نهایی به وزارت فرهنگ و آموزش عالی ارسال گردد. ماده الحاقی۱۸ (الحاقی ۱۳۷۹/۰۲/۲۰): در تمامی موارد و مکاتبات از جمله تابلو موسسه، سربرگ نامهها، دفترچه آزمون سراسری (کنکور) و اطلاعیهها باید بر «غیردولتی و غیرانتفاعی» بودن موسسه تصریح شود. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی