منشور توسعه فرهنگ قرآنی
شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه ۶۴۳ مورخ ۱۳۸۸/۰۲/۲۲، براساس مصوبه شورای تخصصی مهندسی فرهنگی، مصوبه منشور توسعه فرهنگ قرآنی را به شرح ذیل تصویب نمود: مقدمه دستیابی به جامعه ای متمسک به قرآن و عترت و برخوردار از ایمان و عمل صالح، تحقق اندیشه‌های معمار بزرگ انقلاب اسلامی رضوان الله تعالی علیه و رهنمودهای مقام معظم رهبری مدظله العالی در گسترش فرهنگ حیات بخش قرآن کریم، و ارتقای ایران به کشوری توسعه یافته با هویتی اسلامی - انقلابی، در گرو عزم ملی و اراده هماهنگ مدیران ارشد نظام برای توسعه فرهنگ قرآنی است. فرهنگی که باید متاثر از قرآن و حاکم بر بینش‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای فردی و اجتماعی بوده و در کلیه سطوح سیاست گذاری و برنامه‌ریزی نظام جمهوری اسلامی جاری باشد. بدین منظور، منشور توسعه فرهنگ قرآنی، که مبین منویات نظام مقدس جمهوری اسلامی در مواجهه با تعالیم قرآن، در مقام علم، اعتقاد و عمل در سطح ملی و بین‌المللی است، به شرح مواد آتی به تصویب می‌رسد. ماده ۱
- اهداف ۱
- ایجاد هماهنگی بین دستگاه‌های دولتی، موسسات و گروه‌های فعال غیردولتی در جهت هم افزایی و ارتقاء فعالیت‌های قرآنی در سطح ملی و بین‌المللی. ۲
- تقویت ایمان و اعتقاد به قرآن کریم و تمسک به تعالیم آن. ۳
- تعمیق معرفت و تعمیم فهم و درک قرآن کریم. ۴
- ارتقاء التزام عملی به قرآن کریم در ابعاد فردی و اجتماعی. ۵
- تحقق فرهنگ قرآنی در نظام مدیریت، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی کشور. ۶
- توسعه مهارت‌های روان خوانی، صحیح خوانی و درک معنای آیات قرآن کریم در میان اقشار مختلف جامعه به ویژه کودکان و نوجوانان. ۷
- تقویت و گسترش انس با قرآن کریم در اقشار مختلف جامعه. ۸
- ترویج آیات و مفاهیم قرآن کریم در حوزه فرهنگ عمومی (نمادسازی و تبلیغات رسانه ای و محیطی، محاورات و...) ماده ۲
- سیاست‌ها و راهبردهای توسعه فرهنگ قرآنی ۱
- توجه جدی به اصل جدایی ناپذیری قرآن کریم و اهل بیت (علیهم السلام) در کلیه فعالیت‌های قرآنی. ۲
- اولویت بخشی به توسعه فرهنگ قرآنی در مهندسی فرهنگ، مهندسی فرهنگی و مدیریت فرهنگی کشور. ۳
- توسعه نظریه پردازی در نظام‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مبتنی بر فرهنگ و معارف قرآنی. ۴
- توسعه مشارکت حداکثری مردم در فعالیت‌های قرآنی و تقویت نقش حمایتی و پشتیبانی دولت در گسترش فرهنگ قرآنی در داخل و خارج از کشور. ۵
- تاکید بر گسترش درک عموم مردم از مفاهیم، زیبایی‌ها و لذات معنوی قرآن کریم از طریق انس و ارتباط مستمر با آن. ۶
- اهتمام ویژه به توسعه فرهنگ قرآنی در میان اقشار تاثیرگذار (مدیران، نخبگان، فرهیختگان و گروه‌های مرجع) در داخل و خارج از کشور. ۷
- ابتنای حداکثری فعالیت‌های قرآنی بر مطالعه، کارشناسی و تحقیق شایسته. ۸
- هدایت فرآیندهای آموزشی، پژوهشی و تبلیغی ترویجی قرآنی به سمت کاربردی کردن تعالیم قرآنی در زندگی فردی و اجتماعی. ۹
- بهره گیری حداکثری از ظرفیت حوزه‌های علمیه در توسعه فرهنگ قرآنی. ۱۰
- ارتقابخشی نظام تعلیم و تربیت، نظام رسانه ای، نظام تبلیغات دینی و سایر نظام‌های موثر، با الهام از تعالیم قرآن کریم. ۱۱
- ساماندهی و هماهنگ کردن دستگاه‌ها، نهادها و بخش‌های موثر کشور و فراهم کردن زمینه‌های یادگیری و رشد سازمانی جهت هم افزایی توان، تجربه و ارتقاء سطح آنها در توسعه فرهنگ قرآنی. ماده ۳
- به منظور پیشبرد و اجرایی شدن اهداف، سیاست‌ها و راهبردهای منشور توسعه فرهنگ قرآنی در داخل و خارج از کشور و تحقق عزم ملی برای توسعه تمسک و اعتصام به قرآن کریم در همه عرصه‌ها، شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی، که از این پس در مواد آتی به اختصار شورای تخصصی نامیده می‌شود، زیر نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل می‌شود. ماده ۴
- وظایف شورای تخصصی ۱
- تهیه و تصویب شاخص‌های توسعه فرهنگ قرآنی و تصویب شاخص‌های ارزیابی و نظارت بر فعالیت‌های قرآنی. ۲
- بررسی و پیشنهاد چگونگی حاکم کردن اصول و مبانی قرآنی در برنامه‌های توسعه بلندمدت و میان مدت کشور به سازمان‌ها و نهادهای تصمیم گیر. ۳
- بررسی و بازنگری ماموریت‌ها و وظایف قرآنی دستگاه‌های دولتی و عمومی، شوراها و ستادها و سایر مجامع قرآنی و ارائه به شورای عالی انقلاب فرهنگی به منظور تصویب. ۴
- زمینه سازی و پیگیری تحقق رهنمودها و مطالبات رهبر معظم انقلاب اسلامی در حوزه قرآن کریم. ۵
- ایجاد ساز و کارهای لازم برای هماهنگی و تعامل موثر در زمینه فعالیت‌های قرآنی. ۶
- تایید طرح‌ها و برنامه‌های ملی و فرابخشی در توسعه فرهنگ قرآنی. ۷
- اتخاذ تدابیر لازم برای توانمندسازی و جلب مشارکت بخش مردمی و تقویت نقش حمایتی دولت در جهت توسعه فرهنگ قرآنی. ۸
- اتخاذ تدابیر لازم برای گسترش فرهنگ وقف در امور قرآنی و بهره گیری حداکثری از موقوفات کشور در این زمینه. ۹
- ارزیابی و نظارت بر عملکرد دستگاه‌ها و نهادهای دولتی و غیردولتی. ۱۰
- شناسایی نیازها، محدودیت‌ها و موانع توسعه فرهنگ قرآنی و استفاده از ظرفیت‌ها برای رفع آنها از طریق مراجع ذی ربط در داخل و خارج از کشور. ۱۱
- تدوین اولویت‌ها و جهت گیری‌های کلان بودجه فعالیت‌های قرآنی و ارائه آن به شورای عالی انقلاب فرهنگی. ۱۲
- برنامه‌ریزی برای تامین و توسعه منابع انسانی موردنیاز حوزه‌های مختلف امور قرآنی و کیفیت بخشی منابع انسانی موجود. ۱۳
- برنامه‌ریزی لازم برای طراحی سامانه‌های آماری و شبکه‌های اطلاع رسانی امور قرآنی. ماده ۵
- اعضای شورای تخصصی ۱
- دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی (رئیس شورای تخصصی). ۲
- وزیر آموزش و پرورش. ۳
- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری. ۴
- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی. ۵ (اصلاحی ۱۳۸۸/۰۲/۲۲)
- رئیس نهادهای قرآنی وابسته به دفتر مقام معظم رهبری و یا نماینده وی ۶
- نماینده شورای عالی حوزه‌های علمیه. ۷
- رئیس سازمان تبلیغات اسلامی. ۸
- رئیس دفتر تبلیغات اسلامی. ۹
- رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه. ۱۰
- رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی. ۱۱
- نماینده رئیس سازمان صدا و سیما. ۱۲
- نماینده کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی. ۱۳
- سه نفر از صاحب نظرات موسسات آموزشی، پژوهشی و تبلیغی - ترویجی قرآنی مردمی با تصویب شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی. ۱۴ (الحاقی ۱۳۸۸/۰۸/۰۵)
- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۱۵ (الحاقی ۱۳۸۸/۰۸/۰۵)
- نماینده کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی ۱۶ (الحاقی ۱۳۸۹/۰۳/۱۸)
- رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها ۱۷ (الحاقی ۱۳۸۹/۰۳/۱۸)
- دبیر شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی ۱۸ (الحاقی ۱۳۸۹/۱۰/۱۴)
- رئیس سازمان ملی جوانان ۱۹ (اصلاحی ۱۳۹۲/۰۲/۳۱)
- سه نفر صاحب نظر در امور قرآنی به انتخاب و تایید شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی ۲۰ (الحاقی ۱۳۹۲/۰۲/۳۱)
- سه نفر صاحب نظر در امور قرآنی به انتخاب و تایید شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی از میان شش نفر صاحب نظر پیشنهادی اتحادیه تشکل‌های مردم نهاد قرآنی ۲۱ (الحاقی ۱۳۹۲/۰۲/۳۱)
- وزیر ورزش و جوانان ۲۲ (الحاقی ۱۳۹۲/۰۲/۳۱)
- رئیس جامعه المصطفی العالمیه ۲۳ (الحاقی ۱۳۹۲/۱۲/۰۶)
- قائم مقام وزیر کشور در امور اجتماعی و فرهنگی تبصره
- دبیر شورای تخصصی توسط رئیس شورای تخصصی برای سه سال انتخاب می‌شود و انتخاب مجدد وی برای دوره‌های بعد بلامانع است. ماده ۶
- دبیرخانه شورای تخصصی برای پیگیری تمامی امور مربوط به شورای تخصصی، در دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل و نمودار تشکیلاتی و سازمانی آن توسط رئیس شورای تخصصی تصویب می‌شود. ماده ۷
- کمیسیون‌های تخصصی با توجه به ماهیت قابل تفکیک فعالیت‌های قرآنی در حوزه‌های آموزش عمومی، آموزش عالی، پژوهش و تبلیغ و ترویج قرآنی و به منظور ایجاد هماهنگی بین دستگاه‌های مرتبط با هر حوزه، کمیسیون‌های سه گانه تخصصی، زیر نظر شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی و با عناوین ذیل تشکیل می‌شود: ۱
- کمیسیون توسعه آموزش عمومی قرآنی. ۲
- کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی. ۳
- کمیسیون توسعه فعالیت‌های تبلیغی ترویجی قرآنی. تبصره
- شرح وظایف و ترکیب اعضای کمیسیون‌های سه گانه فوق، توسط شورای تخصصی تعیین خواهد شد. ماده ۸
- روند کار شورای تخصصی ۱
- مسائل و طرح‌های مورد نظر شورای تخصصی، ابتدا در کمیسیون‌های تخصصی، مطالعه و بررسی شده و پس از تعیین اولویت، در جلسات شورای تخصصی مورد بحث و اظهارنظر قرار می‌گیرد. ۲
- مصوبات شورای تخصصی با امضای رئیس شورای تخصصی جهت اجرا به دستگاه‌های ذی ربط ابلاغ می‌شود. ۳
- در موارد نیاز، مصوبات و تصمیمات شورای تخصصی برای تصویب نهایی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه می‌شود. ماده ۹
- مصوبات شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی برای کلیه دستگاه‌های دولتی و عمومی و موسسات مردمی لازم الاجرا است. ماده ۱۰
- این مصوبه در ۱۰ ماده و دو تبصره در جلسه ۶۴۳ مورخ ۱۳۸۸/۲/۲۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - محمود احمدی نژاد