نظامنامه درباره تشکیلات و مؤسسات غیرتجاری
وزارت عدلیه نظر به مواد ۵۸۴ و ۵۸۵ قانون تجارت مصوبه ۱۳ اردیبهشت ۳۱۱ [۱۳۱۱] مقرر می‌دارد: ماده ۱
- مقصود از تشکیلات و موسسات غیر تجارتی مذکور در ماده ۵۸۴ قانون تجارت مجامعی است که برای مقاصد علمی یا ادبی یا امور خیریه و یا تفریحی و غیره تشکیل میشود بدون آنکه مقصود از آن جلب منافع مادی و تقسیم بین اعضاء جمعیت باشد. قسمت اول در شرایط تشکیل مجامع ماده ۲
- هر مجمعی که جهت آن نامشروع بوده و یا مخالف با انتظامات عمومی یا اخلاق حسنه باشد لغو و باطل است. ماده ۳
- تشکیل این قبیل مجامع به موجب اساسنامه به عمل می‌آید که به تصویب مجمع عمومی رسیده باشد قیود و شروطی که در اساسنامه ذکر میشود نباید مخالف قوانین مدنی باشد. ماده ۴
- موسسین باید قبل از تشکیل اظهارنامه حاوی اسم مجمع و مقصد و اسامی موسسین باداره شهربانی محل فرستاده و موافقت اداره مزبوره را برای تشکیل مجمع تحصیل کنند. ماده ۵
- مجامع مزبوره در صورتی مطابق ماده ۵۸۴ دارای شخصیت حقوقی و اهلیت قانونی خواهند بود که به ثبت رسیده باشد. ماده ۶
- ثبت مجامع توسط نماینده قانونی موسسین آن در اداره یا دائره یا شعبه ثبت اسناد مرکز اصلی آن و در صورت موجود نبودن دوائر ثبت اسناد در نزدیکترین اداره یا دائره یا شعبه ثبت اسناد به عمل خواهد آید ماده ۷
- موسسین تقاضانامه متضمن عنوان مجمع و مرکز اصلی و مراکز شعبات آن و اسم و شهرت و محل اقامت اشخاصی که برای اداره کردن آن معین شده‌اند ترتیب داده به ضمیمه اجازه نامه حاصله از شهربانی یا سواد مصدق آن و دو نسخه از اساسنامه بدوائر مذکوره در ماده ۶ برای ثبت تقدیم و در مقابل رسید می‌گیرند. ماده ۸
- مباشرین ثبت مراتب مذکوره را در دفتر مخصوص به ثبت رسانده ورقه حاکی از تصدیق ثبت به تقاضا کننده میدهند و اعلانی محتوی عنوان مجمع و مرکز اصلی آن و خلاصه از اساسنامه و کسانی که از طرف مجمع حق امضا دارند در مجله رسمی بخرج مجمع انتشار خواهند داد. ماده ۹
- مجامع باید کلیه تغییراتی را که در مواد اساسنامه یا در ترتیب اداره مجمع پیدا میشود در ظرف ۳ ماه بدوائری که وظیفه دار ثبت هستند اعلام کنند و الا تغییرات مزبور در مقابل اشخاص ثالث خالی از تاثیر خواهد بود. این تغییرات نیز در دفتر ثبت مجامع در دنبال ثبت اولیه به ثبت میرسد. ماده ۱۰
- مجامعی که مطابق این نظامنامه به ثبت رسیده میتوانند دارائی داشته باشند و در محاکم اقامه دعوی کنند یا طرف دعوی واقع شوند. عوائد حاصله از مقرری اعضاء مجمع یا سایر اموالی را که به دست میاورند و همچنین محلها و بناها که برای اداره یا اجتماع آنها لازم است و اموال غیرمنقولی را که برای انجام مقصود احتیاج به آن دارند اداره کنند. ماده ۱۱
- هر عضوی میتواند در هر موقع با پرداخت مقرری عقب افتاده از عضویت خارج شود مگر آنکه در اساسنامه ترتیب دیگری مقرر شده باشد. ماده ۱۲
- مجامعی که بر خلاف مقررات ماده ۲ این نظامنامه تشکیل شده بتقاضای مدعی العموم یا تقاضای هر ذی نفعی محکمه حکم انحلال آن را خواهد داد قسمت دوم
- در انحلال مجامع ماده ۱۳
- در صورت انحلال مجامع هرگاه انحلال اختیاری باشد تصفیه امور آن بتوسط مدیر یا مدیران مجمع بر طبق شرایط مقرره در اساسنامه به عمل می‌آید و در صورتی که در اساسنامه متصدی امر تصفیه و ترتیب ان معین نشده باشد مجمع عمومی باید در موقع تصمیم بانحلال یک نفر را برای تصفیه انتخاب کرده حدود و اختیارات او را نیز معین کند. ماده ۱۴
- در صورتی که مجمع به موجب حکم محکمه منحل گردد و در اساسنامه متصدی امر تصفیه و ترتیب آن معین نشده باشد محکمه در ضمن حکم انحلال یک نفر را برای تصفیه معین میکند و در این صورت تصفیه امور آن طبق مقررات قانون تجارت راجعه بتصفیه امور شرکتها به عمل خواهد آمد قسمت سوم
- حق الثبت ماده ۱۵
- حق الثبت مجامع و موسسات مطابق تعرفه ذیل خواهد بود: مجامعی که هیچ عایدی ندارند ۵ ریال مجامعی که عایدی سالیانه آنها از هزار ریال تجاوز نکند ۲۵ « از هزار ریال تا ۵ هزار ریال ۵۰ « از پنج هزار و یک تا ده هزار ریال ۱۰۰ « از ده هزار و یک تا ۱۵ « ۱۵۰ « از پانزده هزار و یک تا بیست هزار ریال ۲۰۰ « از بیست هزار و یک تا بیست و پنجهزار ریال ۲۵۰ « از بیست و پنجهزار و یک تا سی هزار ریال ۳۰۰ « از سی هزار و یک تا سی و پنجهزار ریال ۳۵۰ « از سی و پنجهزار و یک تا چهل هزار ریال ۴۰۰ « از چهل هزار و یک تا پنجاه هزار ریال ۴۵۰ « از پنجاه هزار و یک به بالا ۵۰۰ «