دستورالعمل اجرایی ثبت بین‌المللی شناسه اسامی مبدأ محصولات صادراتی
عنوان: دستورالعمل اجرایی «نحوه ثبت بین‌المللی و درج شناسه اسامی مبدا محصولات و کالاهای صادراتی در سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)» شماره دستورالعمل: ۸۰۲۰ واحد مسئول: معاونت آموزش، پژوهش و فناوری - دفتر حمایت از مالکیت صنعتی واحد همکار: گمرک جمهوری اسلامی ایران - سازمان توسعه تجارت ایران- مرکز شماره گذاری کالا و خدمات - سازمانهای صمت استان - تشکلهای مربوطه تاریخ تصویب اولیه: ۱۳۹۹/۱۲/۲۶ شماره تماس: ۸۵۱۹۳۵۸۱ حوزه کاربرد: سازمان صنعت، معدن و تجارت کلیه استانها تاریخ اصلاح و بازنگری: تصویب کننده: مقام عالی وزارت مدت اعتبار دستورالعمل: سه سال پیوست: مصوب ۱۴۰۰,۰۶,۰۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی ۱
- مقدمه: به استناد آیین‌نامه نحوه ثبت بین‌المللی و درج شناسه (کد) اسامی مبدا محصولات و کالاهای صادراتی در سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۱۹، این دستورالعمل اجرایی به منظور بهره‌برداری بهینه از ثبت بین‌المللی محصولات و تعیین ساز و کار و فرآیند اجرایی انجام کار به کلیه دستگاههای دولتی و تشکلهای مربوطه ابلاغ می‌گردد. ۲
- هدف:
- حفظ اصالت و نام ایران در محصولات صادراتی
- حفظ حقوق مالکیت فکری و جایگاه اقتصادی و تجاری محصولات ایرانی در بازارهای منطقه ای و بین‌المللی
- برندسازی و اطمینان بخشی به مصرف کنندگان محصولات ایرانی در بازارهای بین‌المللی
- افزایش ارزش افزوده برای تولیدکنندگان
- پرهیز از فلٌه فروشی و ایجاد انگیزه و تشویق برای بسته بندی محصولات صادراتی
- جلوگیری از سوءاستفاده رقبا از شهرت و جایگاه تجاری محصولات ایرانی ۳
- دامنه شمول: کلیه سازمان‌ها، اتحادیه‌ها و ذی نفعان (اعم از تولیدکنندگان و تجٌار) مرتبط با محصولاتی که در سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) به ثبت بین‌المللی اسامی مبدا رسیده‌اند. ۴
- تعاریف و اصطلاحات:
- آیین‌نامه: آیین‌نامه نحوه ثبت بین‌المللی و درج شناسه (کد) اسامی مبدا محصولات و کالاهای صادراتی در سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) که به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت در جلسه ۱۳۹۸/۰۸/۱۹ هیات وزیران به تصویب رسید.
- سازمان:سازمان صنعت، معدن و تجارت استانها
- متقاضی دریافت شناسه یکتا (کد و بارکد): تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات ثبت شده در سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)
- تشکلهای مربوطه: تشکلهای متقاضی ثبت نشان جغرافیایی (اسامی مبدا)
- شناسه یکتای جهانی (کدGTIN در نمادهای منتخب مانند GS1 Data Matrix,GS1 QR Code;GS1-128 و...): مجموعه ای از اعداد که مشخصات منحصر به فرد کالا یا محصول، مبدا تولید، تولیدکننده در آن ثبت شده و قابلیت شناسایی و رهگیری در سراسر جهان را دارد. ۵
- شرح وظایف و مسئولیت‌ها: ۵- ۱- وزارت صنعت، معدن و تجارت ضمن نظارت بر فرآیند انجام کار مطابق با دستورالعمل و آیین‌نامه مصوب هیات وزیران، با همکاری سایر دستگاههای ذیربط: مسئولیت ثبت بین‌المللی محصولاتی که از سوی سازمان‌ها، اتحادیه‌ها و تشکل‌ها درخواست شده را داشته و اعلام لیست محصولات ثبت شده به دستگاه‌ها و تشکلهای مربوطه (شامل سازمان توسعه تجارت ایران، گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان‌ها، اتحادیه و شرکت‌های مرتبط با هر محصول و...) را بر عهده دارد. ۵- ۲- سازمان: ارائه تاییدیه با هماهنگی و استعلام از تشکلهای مربوطه را بر عهده دارد ۵- ۳- مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات ایران؛ صدور شناسه یکتای جهانی (کد GTIN) به صورت الکترونیکی در سراسر کشور را بر عهده دارد. ۵- ۴- سازمان توسعه تجارت ایران؛ محصولات و کالاهای ایرانی که شناسه یکتای جهانی بر روی آن‌ها درج شده‌اند را در زمینه مشوق‌های صادراتی، شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی و... در اولویت قرار می‌دهد. ۵- ۵- گمرک جمهوری اسلامی ایران؛ طبق ماده ۵ آیین‌نامه مصوب هیات وزیران، ساز و کارهای تشویقی نظیر انتخاب مسیر ارزیابی کالا (برای اشخاصی که شناسه یکتای جهانی را بر روی محصولات خود درج کرده‌اند) را اعمال خواهد نمود. ۵- ۶- سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، محل ثبت بین‌المللی کالاها و محصولات است. ۶
- ساز و کار اجرایی و فرآیند انجام کار: ۶
- ۱ - متقاضیان درج شناسه یکتای جهانی (کد GTIN) بر روی محصولات صادراتی خود در ابتدا به سازمان مراجعه نموده و درخواست شناسه مربوطه را ارایه می‌دهند. متقاضیان ملزم هستند مستندات لازم شامل اطلاعات کارت بازرگانی، مشخصات محصول صادراتی، اطلاعات درج شده بر روی بسته بندی محصولات، مجوزهای اخذ شده از مراکز ذی ربط جهت صادرات حسب مورد (وزارت صمت، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان ملی استاندارد و...) را به سازمان ارائه دهند. ۶
- ۲ - سازمان موظف است درخواست متقاضی حقیقی یا حقوقی شناسه یکتای جهانی را دریافت نموده و نسبت به تکمیل پرونده درخواست درج شناسه یکتای جهانی اقدامات لازم را صورت دهد. ۶
- ۳ - سازمان درخواست دریافت شده را به همراه پرونده حاوی مستندات برای بررسی به تشکل مربوطه (که در اظهارنامه ثبت بین‌المللی نام آن قید شده) با لحاظ مفاد قانون حمایت از نشانه‌های جغرافیایی خاصه ماده ۷ [پاورقی] ارسال می‌نماید. [پاورقی] ماده ۷- اظهارنامه ثبت نشانه جغرافیائی، توسط اشخاص زیر به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تسلیم می‌شود: الف- هر شخص حقیقی یا حقوقی و همچنین گروههائی از این اشخاص که در مکان جغرافیائی مندرج در اظهارنامه به تولید کالای مذکور در آن مشغولند. ب - هر مرجع صلاحیتدار در امر تولید، توزیع و سیاستگذاری کالای مورد ثبت. ۶
- ۴ - تشکل مربوطه پس از بررسی و تطبیق با ویژگی‌های محصول شامل کیفیت، مرغوبیت، شهرت یا سایر خصوصیات قابل انتساب به مبدا جغرافیایی نسبت به صدور تاییدیه مقدماتی و یا اعلام رد درخواست به سازمان، اقدام لازم را صورت می‌دهد. ۶
- ۵ - در صورت تایید مقدماتی در نهایت سازمان نسبت به صدور تاییدیه نهایی اقدام می‌نماید. تبصره ۱: شاخص‌های مربوط به بررسی ویژگی‌های هر محصول بر اساس مشخصات مندرج در اظهارنامه ثبت شده و گزارش کارشناسی پیوست آن محصول در سازمان جهانی مالکیت فکری تعیین می‌گردند. تبصره ۲: در صورت وجود اختلاف یا اعتراض نسبت به عدم صدور تاییدیه و در صورتی که سازمان با حکمیت نتوانست اختلاف موجود را حل کند، متقاضی می‌تواند از طریق مراجع قضایی اقدام نماید. تبصره ۳: مواردی مانند احراز حقوق مالکیت، سوءاستفاده، جعل، تزویر، مناقشه و سایر جنبه‌های حقوقی در قانون حمایت از نشانه‌های جغرافیائی (مطابق ماده ۱۳ قانون حمایت از نشانه‌های جغرافیایی مصوب ۱۳۸۳/۱۱/۷ مجلس شورای اسلامی، بررسی شکایات مربوطه در صلاحیت دادگاه عمومی قرار گرفته است) پیش‌بینی شده است. ۶
- ۶ - متقاضی درخواست کننده شناسه یکتای جهانی در صورت دریافت تاییدیه سازمان، نسبت به بارگذاری آن در سامانه مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات ایران به آدرس اقدام نموده و به صورت الکترونیکی شناسه (بارکد) مربوطه را دریافت می‌نماید. ۶
- ۷ - دریافت کننده شناسه یکتای جهانی به استناد ماده ۴ آیین‌نامه موظف است آن را به نحوی که به طور مشخص قابل رویت و اسکن باشد بر روی بسته‌های خرده فروشی، جعبه کاغذی (کارتن) و جعبه چوبی (پالت) حسب مورد درج نماید. ۶
- ۸ - سازمان‌ها مکلفند با همکاری، هماهنگی و تائید تشکلهای مربوطه نسبت به پایش کیفیت محصولات صادراتی که تاییدیه آن صادر شده، بر اساس موارد مندرج در تبصره ۱ این دستورالعمل در دوره‌های زمانی مشخص اقدامات لازم را صورت دهند. ۶
- ۹ - در صورتی که نتایج پایش در مورد دارندگان شناسه یکتا نشان دهنده عدم رعایت ویژگی‌های کالا بر اساس شناسه ثبت شده باشد با توافق سازمان‌ها و تشکلهای مربوطه از طریق برگزاری جلسات مشترک یا ارائه گزارش کارشناسی و یا با درخواست دریافت کننده شناسه یکتا، شناسه مربوطه ابطال می‌گردد. مرجع ابطال کننده شناسه یکتا سازمان می‌باشد. تبصره ۴: پایش‌های صورت گرفته توسط سازمان در خصوص دریافت کنندگان شناسه یکتای جهانی و محصولات مربوطه در فایل سابقه آن‌ها ثبت و درج خواهد شد. ۶
- ۱۰ - اسامی واحدهای تولیدی و تجاری به همراه محصولاتی که شناسه یکتای جهانی را اخذ کرده‌اند از سوی مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات ایران به سازمانهای ارائه دهنده تسهیلات اعلام می‌گردد. ۶
- ۱۱ - دفتر حمایت از مالکیت صنعتی وزارت متبوع در حد وظایف و اختیارات قانونی خود هماهنگی‌های لازم با دستگاههای ذی ربط (وزارت امور خارجه، وزارت دادگستری، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان توسعه تجارت ایران و...) را به منظور ارائه تسهیلات و حمایت‌های حقوقی از دریافت کننده شناسه یکتای جهانی در بازارهای خارجی فراهم آورد. ۶
- ۱۲ - نمونه بارکدهای قابل استفاده با شرایط این دستورالعمل مطابق با الگوهای درج شده در فرمت زیر می‌باشند: این دستورالعمل در ۶ بند اصلی و ۴ تبصره تدوین و به تصویب رسیده و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا می‌باشد. پیشنهاد دهنده: برات قبادیان معاون آموزش، پژوهش و فناوری تنظیم کننده: مرتضی احسانی رئیس مرکز نوسازی و تحول اداری تصویب کننده: علیرضارزم حسینی وزیر صنعت، معدن و تجارت