مصوبه درباره دستورالعمل شرایط ویژه آلودگی هوا
پیرو دعوت نامه شماره ۳۹۲۲۴ مورخ ۲ /۴ /۹۵ یکصد و بیست و نهمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور راس ساعت ۳۰:۱۴ روز چهارشنبه مورخ ۶ /۵ /۹۵ در محل سالن اجتماعات طبقه ی یازدهم ساختمان وزارت کشور با حضور اعضاء اصلی و قائم مقام محترم سازمان شهرداریها و دهیاری‌های کشور، رئیس محترم مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، رئیس محترم کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران، مدیر کل محترم سازمان حفاظت محیط زیست استان تهران و معاون محترم حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران، با موضوع بررسی پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست در خصوص اصلاح دستورالعمل شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها (دستورالعمل مواقع اضطرار آلودگی هوا) برگزار گردید و پس از بحث و تبادل نظر دستورالعمل به شرح ذیل مورد تصویب قرار گرفت: دستورالعمل اجرایی شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها به علت کیفیت خاص جوی و پایداری هوا موضوع ماده ۷ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۳ /۲ /۷۴ مقدمه با افزایش جمعیت و توسعه شهرهای بزرگ، منابع آلوده کننده هوا از جمله خودروها، مراکز صنعتی و کارخانه‌ها، و منابع گرمایش خانگی به طور روزافزون رشد نموده و شرایط ویژه با منشاء طبیعی و خشکسالی و تغییرات آب و هوایی سبب آلودگی هوای نقاط مختلفی از کشور شده است. به همین دلیل قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا در تاریخ ۳ /۲ /۷۴ به تصویب مجلس محترم شورای اسلامی رسید. ماده ۷ این قانون به شرح زیر می‌باشد: "در مواقع اضطراری که به علت کیفیت خاص جوی، آلودگی هوای شهرها به حدی برسد که به تشخیص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سلامت انسان و محیط زیست را شدیداً به مخاطره بیاندازد، سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری وزارت کشور (شهرداریها و نیروی انتظامی ج.ا.ا) ممنوعیت‌ها یا محدودیت‌های موقت زمانی، مکانی و نوعی را برای منابع آلوده کننده برقرار نموده و بلافاصله مراتب را از طریق رسانه‌های همگانی به اطلاع عموم خواهد رسانید. با برطرف شدن وضعیت اضطراری و کاهش آلودگی هوا، سازمان نسبت به رفع ممنوعیت و محدودیت برقرار شده اقدام و مراتب را به نحو مقتضی به اطلاع عموم خواهد رسانید." در روزهای زیادی از سال به خصوص فصل‌های سرد، در بسیاری از شهرهای کشور به دلیل وقوع پدیده‌های جوی و فعالیت‌های شهرنشینی، و یا به دلیل خشکسالی و وقوع پدیده گرد و غبار در فصل‌های کم بارش، پتانسیل آلودگی هوا به شدت بالا رفته و شرایطی که مشمول ماده ۷ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا می‌باشد، ایجاد می‌گردد. براین اساس، در بیستمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور که در تاریخ ۲۴ /۹ /۷۷ بنا به درخواست سازمان حفاظت محیط زیست و به دنبال اعلام وضعیت ویژه آلودگی هوا توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تشکیل گردید، دبیرخانه شورای عالی موظف شد با همکاری نهادها و سازمانهای عضو و مرتبط، نسبت به مطالعه و تهیه دستورالعمل اجرایی آلودگی هوا اقدام نماید. از این رو ضمن نظرخواهی از کلیه دست اندرکاران و تشکیل جلسات متعدد کارشناسی و با جمع‌آوری اطلاعات و بررسی نمونه‌های تجربه شده مشابه در کشورهای دیگر، دستورالعمل موضوع ماده ۷ قانون فوق الذکر در سه سطح مختلف عملکردی با گزینه‌های متناسب با آن شرایط، با عنوان "دستورالعمل اجرایی وضعیت اضطراری آلودگی هوا" تهیه و در بیست و دومین جلسه شورای عالی مورخ ۳۰ /۱۰ /۷۷ به تصویب رسید. در سال ۱۳۸۸ و به دنبال تجربه‌های به دست آمده از اجرای دستورالعمل مصوب سال ۱۳۷۷، سازمان حفاظت محیط زیست و استانداری تهران با برگزاری جلسات مستمر با حضور نمایندگان سایر دستگاه‌های ذی ربط، پیشنهاد اصلاح این دستورالعمل را ارائه نمود که در هشتاد و هشتمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور مورخ ۱۲ /۴ /۸۹، به تصویب رسید. به دلیل تشدید وضعیت آلودگی هوا در چند سال گذشته و همچنین با عنایت به تغییرات ایجاد شده در شاخص کیفی هوا از psI به AQI و تغییر طبقات شاخص کیفی، در سال ۱۳۹۴ ضرورت بازنگری دستورالعمل مورد تاکید قرار گرفت. لذا سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری دستگاه‌های مرتبط نسخه کنونی این دستورالعمل را تهیه نمود که با عنوان "دستورالعمل اجرایی شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها" در یکصد و بیست و هشتمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور مورخ ۶ /۵ /۹۵ به تصویب رسید. به استناد ماده ۷ آیین‌نامه اجرایی قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا، مصوب ۱۳۷۹/۶/۱۶، این دستورالعمل توسط وزارت کشور و به شرح زیر، ابلاغ می‌شود. نحوه ارتباط و وظایف نهادها و سازمانهای مربوط، در شرایط ویژه آلودگی هوا به دلیل کیفیت خاص جوی و پایداری هوا الف
- تعاریف ۱
- مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا: مرکزی است مرکب از نمایندگان استانی سازمان هواشناسی، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و شهرداری مرکز هر استان با مسئولیت اداره کل حفاظت محیط زیست هر استان در محلی که توسط مدیریت محیط زیست استان تعیین می‌گردد مستقر و به صورت مستمر وضعیت آلودگی هوا را سنجش و اطلاع رسانی می‌نمایند. ۲
- شرایط ویژه آلودگی هوا: شرایطی از آلودگی هواست که تغییرات غلظت یک (یا چند) آلاینده بیش از حد استاندارد بوده و این شرایط با پیش‌بینی سازمان هواشناسی مبنی بر پایداری شرایط جوی در ۲۴ ساعت آینده و به ویژه در صورتی که پیش‌بینی مبنی بر پایداری بیش از ۴۸ ساعت باشد، به نحوی که سلامتی و بهداشت مردم و محیط زیست را تهدید یا به مخاطره اندازد. ۳
- کارگروه هماهنگی شرایط ویژه آلودگی هوا: کارگروهی است مرکب از مدیران کل استانی حفاظت محیط زیست استان (دبیر کارگروه) و سازمان هواشناسی، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مستقر در استان، رئیس یا فرمانده پلیس راهنمایی و رانندگی فرماندهی انتظامی استان، مدیر کل بحران استان، که به ریاست استاندار و یا معاون عمرانی استانداری به عنوان جانشین استاندار، به منظور تصمیم‌گیری و انجام اقدامات در سطوح ۴ گانه آلودگی هوا تشکیل می‌شود. تبصره ۱
- به منظور هماهنگی در اجرای تصمیمات کارگروه، نمایندگان استانی وزارت نفت، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت آموزش و پرورش، وزارت ورزش و جوانان، جمعیت هلال احمر، اصناف، صدا و سیما، خبرگزاری جمهوری اسلامی، و نیز نمایندگان شهردار مرکز استان و شهردار شهر در معرض آلودگی و سایر دستگاه‌های مرتبط حسب مورد، به تشخیص دبیر کارگروه در جلسه شرکت می‌نمایند. تبصره ۲
- در استان تهران، به دلیل حساسیت موضوع و بر حسب ضرورت، علاوه بر نمایندگان استانی، نمایندگان سازمان حفاظت محیط زیست و وزارتخانه‌های کشور، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزش و پرورش و نفت نیز حضور می‌یابند. ۴
- شاخص کیفیت هوا (AQI)(پاورقی): عددی است بدون واحد که نشان دهنده وضعیت کیفی هوا به جامعه تحت تاثیر بوده و طبق جدولی از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بر مبنای استانداردهای بهداشتی، ارائه می‌گردد (پیوست یک). پاورقی ۱: Air Quality Index ۵
- وضعیت نارنجی (هشدار): وضعیتی که در آن (AQI) متوسط به دست آمده از غلظت هریک از آلاینده‌های سنجش شده در ایستگاه‌های پایش و تجمیع شده در مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، بین ۱۰۱ تا ۱۵۰ باشد. ۶
- وضعیت قرمز (اضطرار سطح پایین): وضعیتی که در آن (AQI) متوسط به دست آمده از غلظت هریک از آلاینده‌های سنجش شده در ایستگاه‌های پایش و تجمیع شده در مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، بین ۱۵۱ تا ۲۰۰ باشد. ۷
- وضعیت بنفش (اضطرار سطح بالا): وضعیتی که در آن (AQI) متوسط به دست آمده از غلظت هریک از آلاینده‌های سنجش شده در ایستگاه‌های پایش و تجمیع شده در مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، بین ۲۰۱ تا ۳۰۰ باشد. ۸
- وضعیت قهوه ای (بحران): وضعیتی که در آن (AQI) متوسط به دست آمده از غلظت هریک از آلاینده‌های سنجش شده در ایستگاه‌های پایش و تجمیع شده در مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، بیش از ۳۰۱ باشد. تبصره ۱
- در شهرهایی که امکانات سنجش آلاینده‌های هوا وجود نداشته تا با استانداردهای معرفی شده قابل تطبیق باشد، بررسی‌های افزایش روند عوارض و مشکلات ناشی از استنشاق هوای آلوده برای جمعیت در معرض، نسبت به شرایط مکانی و زمانی وقوع آلودگی هوا، توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (در استان‌ها دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور) انجام شده و به استانداری‌های مربوط اعلام می‌گردد. تبصره ۲
- در شرایطی که تداوم آلودگی برای هریک از آلاینده‌های هوا بیش از ۴۸ ساعت به طول انجامد، با تشخیص کارگروه هماهنگی شرایط ویژه می‌توان سطوح بالاتر شاخص کیفیت هوا را مبنای اقدامات اجرایی قرار داد. ب
- چگونگی تشخیص: ۱
- اعلام رسمی پیش‌بینی ۴۸ ساعته شرایط خاص جوی از طرف سازمان هواشناسی (ادارات هواشناسی استانی) به مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا. ۲
- اعلام شاخص کیفیت هوا از سوی مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا، با مسئولیت اداره کل حفاظت محیط زیست استان می‌باشد. ۳
- در صورت وجود شرایط ویژه آلودگی هوا، حداکثر هر ۱۲ ساعت یک بار، مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی و پایش آلودگی هوا آمار و ارقام مربوط به چگونگی وضعیت هوا را به کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا اعلام می‌نماید. ج
- چگونگی اطلاع رسانی شرایط ویژه: اطلاع رسانی لازم از طریق رسانه‌های رسمی جمعی، مجازی و مکتوب در خصوص شرایط هوا و تصمیمات اتخاذ شده توسط کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا، صرفاً از سوی دبیر کارگروه (مدیر کل حفاظت محیط زیست استان) و یا رئیس کارگروه (استاندار)، انجام خواهد گرفت. د
- اقدامات اجرایی: در سریع ترین زمان ممکن با اعلام سازمان هواشناسی و حتی الامکان پیش از ورود به شرایط ویژه آلودگی هوا، کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا با مسئولیت استانداری و دبیری مدیرکل حفاظت محیط زیست استان در محل استانداری تشکیل جلسه داده و حسب مورد تصمیماتی به شرح ذیل خواهند گرفت: اقدامات در وضعیت نارنجی (هشدار) [۱۵۰ - ۱۰۱] الف) توصیه‌های عمومی توصیه‌های مرتبط با آلودگی هوا به مردم، از طریق سازمان صدا و سیمای ج.ا.ا و خبرگزاری ج.ا و سایر روش‌های اطلاع رسانی: ۱
- مشارکت عمومی و خودداری از هرگونه فعالیت که منجر به افزایش آلودگی هوا می‌شود از جمله: روشن کردن آتش در معابر، سوزاندن لاستیک، عملیات قیرکاری، عمرانی و مانند آن. ۲
- کاهش فعالیت‌های بدنی بیماران قلبی و ریوی و مبتلا به آسم، به خصوص در فضای باز. ۳
- خودداری از خروج غیرضروری از منزل. ۴
- رعایت الگوی مصرف سوخت و دقت لازم در استفاده از وسایل حرارتی (آبگرمکن، بخاری و تاسیسات گرمایشی) به منظور جلوگیری از افزایش بی رویه درجه حرارت در فضاهای مسکونی، تجاری و اداری. ۵
- کاهش استفاده از وسایل نقلیه شخصی و استفاده از وسایل همگانی. ۷
- دقت در هنگام سوختگیری در جایگاه‌ها و جلوگیری از سرریز شدن بنزین و سایر سوخت‌ها. ب) وظایف ادارات و سازمان‌ها در وضعیت نارنجی ۱
- سازمان صدا و سیمای ج.ا.ا و خبرگزاری ج.ا: انتقال سریع پیام‌ها و اطلاعیه‌های دبیرخانه کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا، توصیه‌ها و جلب همکاری و مشارکت عمومی. ۲
- وزارت آموزش و پرورش: آماده سازی و اطلاع رسانی به دانش آموزان و انجام اقدامات پیشگیرانه مانند کاهش حضور دانش آموزان در فضای باز و کاهش فعالیت‌های بدنی. ۳
- پلیس راهنمایی و رانندگی فرماندهی انتظامی استان:
- کنترل دقیق تر خودروهای فاقد برگ معاینه فنی و تشدید اعمال قانون در مورد تردد خودروها و موتورسیکلت‌هایی که آلایندگی قابل رویت دارند. (پیش از آن پلیس براساس مصوبات کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا، اطلاع رسانی لازم را در این خصوص انجام می‌دهد).
- کنترل دقیق تر محدوده طرح ترافیک در شهرهایی که دارای محدوده مصوب ترافیک هستند. ۴
- ادارات، و سازمانهای دولتی، نظامی و نهادهای انقلاب اسلامی:
- جلوگیری از فعالیت‌های بدنی و حضور در فضای باز مهد کودک‌ها از طریق ادارات بهزیستی (وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و سایر دستگاه‌های دولتی، عمومی و خصوصی که اقدام به تاسیس مهد کودک نموده‌اند، موظفند با اعلام ادارات بهزیستی، نسبت به کاهش فعالیت مهد کودک اقدام نمایند).
- استفاده کمتر از خودروهای دولتی از طریق کاهش ماموریت‌های غیرضروری. ۵
- شهرداریها:
- نظارت ویژه برای جلوگیری از سوزاندن زباله، شاخ و برگ درختان و ضایعات.
- کاهش و یا جلوگیری از فعالیت‌های عمرانی در سطح شهر که موجب تشدید آلودگی هوا می‌گردد.
- تقویت ناوگان حمل و نقل همگانی شهری با کنترل سلامت کامل خودرو.
- ممنوعیت فروش مجوز روزانه ورود به محدوده طرح ترافیک.
- جلوگیری از روشن ماندن اتوبوس و مینی بوس‌ها در پایانه‌ها و ترمینال‌های مسافربری. ۶
- سازمان حفاظت محیط زیست:
- نظارت ویژه و برخورد شدید با منابع آلاینده مستقر در محدوده پیرامون شهر. ۷
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی:
- ارائه توصیه‌های خود مراقبتی برای گروههای حساس و عموم مردم در مواجهه با آلودگی هوا.
- نظارت بر عرضه ماسک تنفسی متناسب با نوع آلایندگی هوا (مورد تایید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت کار و اموراجتماعی) برای آن دسته از کارکنان مستقر در سطح شهر که حضور فیزیکی در سطح شهر به عنوان وظیفه خدمتی آنها مشخص شده است، به استناد ماده ۹۱ قانون کار جمهوری اسلامی ایران، مانند نیروی انتظامی و پلیس راهور (از طریق استانداری)، کارکنان پایگاه‌های اورژانس (از طریق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان)، هلال احمر (از طریق جمعیت هلال احمر استان)، کارکنان شهرداریها در امور فضای سبز و خدمات شهری (از طریق شهرداریها)، بازرسی محیط زیست و موارد مرتبط (از طریق سازمان حفاظت محیط زیست). تبصره ۱
- کلیه دستگاه‌هایی که نیروی انسانی در معرض آلودگی دارند، از محل تامین اعتبارات خود نسبت به تهیه ماسک‌های استاندارد تایید شده مذکور برای این افراد اقدام می‌نمایند. تبصره ۲
- تعیین نوع ماسک و اطلاع رسانی در این زمینه بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد. تبصره ۳
- نظارت بر عرضه ماسک‌های استاندارد در داروخانه‌ها و مراکز مجاز صورت می‌پذیرد. ۸
- وزارت ورزش و جوانان
- اطلاع رسانی مناسب برای کاهش فعالیت‌های بدنی در محیط‌های باز. اقدامات وضعیت قرمز (اضطرار سطح پایین [۲۰۰
- ۱۵۱] در وضعیت قرمز، علاوه بر توصیه‌ها و اقداماتی که در وضعیت نارنجی صورت می‌پذیرد، اقدامات زیر متناسب با شرایط هر شهر، توسط نهادها و سازمانهای ذیربط انجام خواهد شد. ۱
- پلیس راهنمایی و رانندگی فرماندهی انتظامی استان:
- کنترل مضاعف محدودیت‌های نوعی و زمانی تعیین شده برای خودروها و موتور سیکلت‌ها در محدوده‌های ترافیکی مصوب و یا کل محدوده شهر. تبصره ۱
- محدوده‌ها، ساعات ممنوعه و خودروهای مجاز می‌بایست قبلاً و براساس آیین‌نامه اجرایی تبصره ماده ۶ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۲۲ /۳ /۸۱، و نیز ضوابط ماده ۱۸ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی (که در یکصد و دهمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور مصوب شده است)، تعیین شده و اطلاع رسانی لازم صورت گرفته و مرزهای محدوده با علائم و تابلوهای مناسب مشخص شده باشد.
- جلوگیری از تردد کلیه وسایل نقلیه موتوری دارای پلاک شخصی، عمومی و دولتی فاقد برچسب معاینه فنی معتبر در سطح شهر توسط عوامل راهنمایی و رانندگی، با توقف و اعمال قانون.
- اعمال تردد نوبتی (زوج و فرد و یا دیگر روش‌ها) کلیه خودروها در یکی از محدوده‌های مصوب. تبصره ۲
- شهرداریها و ادارات کل حمل و نقل و پایانه‌های وزارت راه و شهرسازی موظف هستند از تردد وسایل حمل و نقل (مینی بوس، اتوبوس، ون، تاکسی) که آلایندگی قابل رویت دارند از محل توقفگاه‌ها (مانند پارکینگ‌های شبانه اتوبوس‌های شرکت واحد) و پایانه‌های حمل و نقل برون شهری خوداری نمایند. تذکرگشت انتظامی، گشت اتوبوس رانی و تاکسی رانی، موسسات تاکسی سرویس، خودروهای فوریت‌های پزشکی و پزشکان، جانبازان و بیماران خاص، خودروهای امداد (آتش نشانی، امداد آب، برق، گاز، پست و مخابرات) و خودروهای حمل زباله شهرداریها از محدودیت‌های اعمال شده در این شرایط مستثنی می‌باشند. ۲
- شهرداریها:
- جلوگیری از انجام کلیه فعالیت‌های عمرانی که موجب تشدید آلودگی هوا می‌شود؛ مانند ساخت و سازهای شهری، پروژه‌های عمرانی شهرداری. ۳
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی:
- استقرار پایگاه‌های سیار اورژانس و هلال احمر با جانمایی مناطق آلوده و پرتردد به منظور کاهش زمان دسترسی به پایگاه. ۴
- وزارت آموزش و پرورش:
- تعطیلی مراکز پیش دبستانی، و کلیه مقاطع تحصیلی آموزشی. ۵
- وزارتخانه‌ها و نهادها و سازمانهای دولتی و عمومی و خصوصی و اصناف:
- تاخیر دو ساعته در شروع یا پایان کار مراکز اداری دولتی و بخش اداری نهادها و سازمانهای وابسته، تعجیل و کاهش دو ساعته در پایان کار نهادهای عمومی، خصوصی و اصناف.
- تعطیلی مهد کودک‌ها از طریق ادارات بهزیستی (وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و سایر دستگاه‌های دولتی، عمومی و خصوصی که اقدام به تاسیس مهد کودک نموده‌اند، موظفند با اعلام ادارات بهزیستی، نسبت به تعطیلی مهد کودک اقدام نمایند.)
- موافقت مدیران با مرخصی اولیاء کودکانی که به مهد کودک می‌روند و دانش آموزان مشغول به تحصیل در مراکز پیش دبستانی، دبستان‌ها و دبیرستان‌ها.
- تهیه و توزیع و الزام استفاده از ماسک استاندارد توسط کارکنانی که حضور فیزیکی در سطح شهر به عنوان وظیفه خدمتی آنها مشخص شده است (مانند راهنمایی و رانندگی و شهرداری).
- موافقت با درخواست مرخصی برای کلیه افراد دارای مشکل تنفسی و قلبی به تشخیص واحد مربوط. ۶
- سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت خانه‌های صنعت و معدن و تجارت، نیرو و نفت:
- هماهنگی برای تعطیلی موقت واحدهای صنعتی، کارخانه‌ها و مراکز موثر در تشدید آلودگی هوا (فهرست واحدهای آلاینده صنعتی موثر در تشدید آلودگی هوا توسط اداره کل محیط زیست استان تهیه خواهد شد) تبصره ۱
- در صورت عدم تمکین، برابر ماده ۱۷ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا اقدام خواهد شد. تبصره ۲
- استفاده از سوخت مایع در نیروگاهها و صنایع ممنوع می‌باشد. ۷
- شرکت‌ها و سازمانهای حمل و نقل همگانی (اتوبوسرانی، تاکسیرانی، مترو، قطار شهری و شرکتهای حمل و نقل تحت پوشش شهرداریها):
- تطبیق ساعات کار حمل و نقل همگانی با ساعات کار اداری و مراکز آموزشی تعیین شده توسط کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا.
- به کارگیری حداکثر توان ناوگان حمل و نقل همگانی در جابه جایی مسافر (با لحاظ نمودن سلامت کامل خودروهای موجود). ۸
- وزارت ورزش و جوانان وزارت ورزش و جوانان به نحوی اطلاع رسانی می‌نماید تا از فعالیت‌های ورزشی (اعم از انفرادی، همگانی و باشگاهی) در محیط‌های باز جلوگیری شود. اقدامات در وضعیت بنفش (اضطرار در سطح بالا) [۳۰۰ - ۲۰۱] در وضعیت بنفش، علاوه بر توصیه‌ها و اقداماتی که در وضعیت نارنجی و قرمز صورت می‌پذیرد، اقدامات وضعیت بنفش به شرح زیر تشدید خواهد شد: ۱
- پلیس راهنمایی و رانندگی فرماندهی انتظامی استان:
- جلوگیری از حرکت و متوقف کردن خودروهای دارای پلاک شخصی (و خودروهای دولتی فاقد مجوز ورود به محدوده طرح‌های ترافیکی مصوب) با اعمال قانون و انتقال به پارکینگ تا پایان وضعیت بنفش. تبصره ۱
- موارد استثناء که نیاز به تردد دارند (مانند بیماران و سایر موارد)، به تشخیص عوامل راهنمایی و رانندگی مجاز به تردد می‌باشند. تبصره ۲
- به تشخیص کارگروه هماهنگی شرایط ویژه آلودگی هوا، حمل و نقل همگانی و امدادی، اعم از اتوبوس‌های شرکت‌ها و سازمانهای اتوبوس رانی، به علاوه اتوبوس‌ها و مینی بوس‌های تحت پوشش آنها، تاکسی‌ها و موسسات تاکسی سرویس (تاکسی تلفنی) مجاز به تردد و جابه جایی مسافران می‌باشند. تبصره ۳
- وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، شرکتهای عمرانی وابسته به وزارت راه و شهرسازی و شهرداریها نیز ملزم به اجرای مصوبات این بند می‌باشند. ۲
- وزارتخانه‌ها و نهادها و سازمانهای دولتی و عمومی و خصوصی:
- تعطیلی موقت کلیه مراکز مورد اشاره در بند ۵ شرایط قرمز به استثناء مراکز نظامی، انتظامی، بهداشتی درمانی، بیمارستان‌ها و مراکزی که در روزهای تعطیل لازم است به فعالیت خود ادامه دهند.
- تعطیلی موقت کلیه مراکز آموزشی، فنی حرفه ای، هنرستان‌ها و دانشگاهی (در تمامی مقاطع تحصیلی و آموزشی). تذکر- نهادها و سازمان‌هایی که وظیفه خدمات رسانی را به مردم دارند، ترتیبی اتخاذ می‌نمایند که این تعطیلی کمترین مشکلات را برای شهروندان ایجاد کند. ۳
- وزارت ورزش و جوانان
- جلوگیری از کلیه فعالیت‌های ورزشی، اعم از انفرادی، همگانی و باشگاهی، در سطح شهر و حومه آن چه در فضای باز، چه در فضای بسته. اقدامات در وضعیت قهوه ای (بحران) [بالاتر از ۳۰۰]
- انجام کلیه اقدامات در وضعیت بنفش در این وضعیت نیز لازم الاجرا می‌باشد.
- عدم تردد کلیه خودروهای پلاک شخصی و دولتی (به جز موارد دارای مجوز) در سطح شهر.
- تعطیلی واحدهای صنعتی و تولیدی و تجاری اثرگذار بر تشدید آلودگی هوای شهر در محدوده شهری و حومه (به استثنای نیروگاههای گازی).
- تعطیلی اصناف، بنگاه‌های اقتصادی، شرکت‌ها و بخش‌های خصوصی. تذکر- نهادها و سازمان‌هایی که وظیفه خدمات رسانی را به مردم دارند، ترتیبی اتخاذ می‌نمایند که این تعطیلی کمترین مشکلات را برای شهروندان ایجاد کند. ھ
- کلیه تصمیمات اتخاذ شده در کارگروه شرایط ویژه آلودگی هوا در موارد تعیین شده شرایط چهارگانه فوق لازم الاجرا می‌باشد. نمودار نحوه ارتباط و وظایف نهادها و سازمانهای مربوط، در شرایط ویژه آلودگی هوا Aat مرحله تشخیص نارنجی قرمز بنفش قهوه ای مرحله سنجش ارسال نتایج سنجش از کل ایستگاه‌ها و اعلام میزان آلاینده‌های هوا به سازمان هواشناسی (وزارت راه و ترابری) سازمان حفاظت محیط زیست (اداره کل محیط زیست استان) وزارت کشور (استانداری‌ها)(پاورقی ۲) وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خدمات بهداشتی درمانی استان واحد بهداشت محیط مرحله اقدام دبیرخانه کارگروه هماهنگی شرایط ویژه
کارگروه هماهنگی شرایط ویژه سازمان حفاظت محیط زیست (اداره کل محیط زیست استان) اجرای تمهیدات مصوب وزارت کشور (استانداری‌ها) (پاورقی ۳) اجرای تمهیدات مصوب صدا و سیمای ج.ا.ا خبرگزاری ج.ا سایر نهادهای ذی ربط ۲: شهرداری‌هایی که مجهز به دستگاه سنجش آلودگی هوا می‌باشند نیز همراه با دریافت گزارش از سازمان هواشناسی کشور، نتایج سنجش را به مرکز هماهنگی، اطلاع رسانی پایش آلودگی هوا اعلام می‌کنند. ۳: استانداری‌ها ترجیحاً ستاد حوادث غیرمترقبه استانداری) ناظر بر اقدامات اجرایی است. پیوست یک جدول شاخص آلودگی هوا (AQI) به قرار ذیل می‌باشد: شاخص کیفیت هوا سطح اهمیت بهداشتی رنگ‌ها وقتی که شاخص کیفیت هوا در گستره زیر است کیفیت هوا را اینگونه توصیف می‌کنیم و با رنگ زیر نمایش می‌دهیم ۵۰ - ۰ خوب سبز ۱۰۰ - ۵۱ متوسط زرد ۱۵۰ - ۱۰۱ ناسالم برای گروههای حساس نارنجی ۲۰۰ - ۱۵۱ ناسالم قرمز ۳۰۰ - ۲۰۱ خیلی ناسالم بنفش بالاتر از ۳۰۰ خطرناک قهوه ای نقاط شکست بر حسب آلاینده (پاورقی ۴) معادل شاخص کیفیت O3 (Ppm) ۸ ساعته O3 (Ppm) ۱ ساعته pm ۲۰۵ (PJ/M3) Pm ۱۰ (PJ/M3) CO (Ppm) SO2 (Ppm) NO2 (Ppm) AQI سطح اهمیت بهداشتی ۶
۱۵۰۴ - ۰ ۵۴ - ۰ ۴۰۴ - ۰۰ ۰۰۲۴ - ۰۰۰۰ (۲) ۱۰۵۰ خوب ۰۰۸۴ - ۰۰۶۵
۳۵۰۴ - ۱۵۰۵ ۱۵۴ - ۵۵ ۹۰۴ - ۴۰۵ ۰۱۴۴ - ۰۰۳۵ (۲) ۱۰۰ - ۵۱ مطلوب ۰۱۰۴ - ۰۰۸۵ ۰۱۶۴ - ۰۱۲۵ ۵۵۰۴ - ۳۵۰۵ ۲۵۴ - ۱۵۵ ۱۲۰۴ - ۹۰۵ ۰۲۲۴ - ۰۱۴۵ (۲) ۱۰۵۰ - ۱۰۱ ناسالم برای گروههای حساس ۰۱۲۴ - ۰۱۰۵ ۰۲۰۴ - ۰۲۶۵ ۱۵۰۴ - ۵۵۰۵ ۳۵۴ - ۲۵۵ ۱۵۰۴ - ۱۲۰۵ ۰۳۰۴ - ۰۲۲۵ (۲) ... -۲۰۰ ناسالم ۰۳۷۴ - ۰۱۲۵ ۰۴۰۴ - ۰۲۰۵ ۲۵۰۴ - ۱۵۰۵ ۴۲۴ - ۳۵۵ ۳۰۴ - ۱۵۰۵ ۰۶۰۴ - ۰۳۰۵ ۱۰۲۴ - ۰۰۶۵ ۳۰۰ - ۲۰۱ بسیار ناسالم (۲) ۰۵۰۴ - ۰۴۰۵ ۳۵۰۴ - ۲۵۰۵ ۵۰۴ - ۴۲۵ ۴۰۴ - ۳۰۵ ۰۸۰۴ - ۰۶۰۵ ۱۰۶۴ - ۱۰۲۵ ۴۰۰ - ۳۰۱ خطرناک (۲) ۰۶۰۴ - ۰۵۰۵ ۵۰۰۴ - ۳۵۰۵ ۶۰۴ - ۵۰۵ ۵۰۴ - ۴۰۵ ۱۰۰۴ - ۰۸۰۵ ۲۰۴ - ۱۰۶۵ ۵۰۰ - ۴: در مناطقی که لازم است شاخص کیفیت هوا محاسبه شود، پایه تعیین شاخص کیفیت ازن بر مبنای ۸ ساعت محاسبه می‌گردد. در مناطق کوچک شاخص کیفیت هوای یک ساعته به مراتب پیشگیرانه تر خواهد بود. در سایر موارد پس از محاسبه هر دو شاخص ۸ و یک ساعته ازن جهت اطلاع رسانی به عموم، هر کدام از این مقادیر بیشتر باشد درگزارش لحاظ می‌گردد.
- شاخص کیفیت هوا برای ازن ۸ ساعته نباید مساوی و بیشتر از ۳۰۱ گزارش گردد. در مواردی که در محاسبات شاخص بیش از ۳۰۱ شد از محاسبه شاخص کیفیت ازن یک ساعته استفاده کرده و ملاک گزارش دهی قرار می‌گیرد.
- شاخص کیفیت کوتاه مدت NO2 برای مقادیر کمتر از ۲۰۰ وجود نداشته و فقط در مواردی که شاخص بالای ۲۰۰ باشد در گزارش دهی و اطلاع رسانی عموم ملاک قرار می‌گیرد. *. این جدول از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ارائه شده است. هوشنگ خندان دل وزارت کشور پیروز حناچی وزارت راه و شهرسازی حسین مهری وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات غلامرضا شافعی معاون فنی وتوسعه امور زیربنایی سازمان برنامه و بودجه کشور سعید متصدی سازمان حفاظت محیط زیست تقی مهری نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مهدی چمران شورای عالی استان‌ها پوریا محمدیان یزدی دبیرخانه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور