مصوبه درباره ساماندهی پردیس مرکزی دانشگاه تهران
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ ۱۳۹۸/۲/۱۶، گزارش دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری در خصوص چالشهای مترتب بر اجرای طرح موسوم به «ساماندهی پردیس مرکزی دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران» موضوع مصوبات قبلی مورخ ۱۳۸۲/۷/۲۸ و ۱۳۹۴/۶/۱۶ خود را با توجه به پیگیری‌های به عمل آمده از دفتر مقام معظم رهبری، نهاد ریاست جمهوری، مرکز مطالعات استراتژیک نهاد ریاست جمهوری، کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، وزارت کشور، استانداری تهران، شورای اسلامی شهر تهران، و همچنین سازمان‌های مردم نهاد و تشکل‌های دانشجویی استماع نمود. شورای عالی شهرسازی و معماری، در راستای ایجاد زمینه‌های سیادت علمی زیبنده انقلاب اسلامی، بر حفظ شان و جایگاه دانشگاه تهران به عنوان نماد آموزش عالی کشور و یکی از مفاخر علمی و فرهنگی معاصر ایران، لزوم رشد روزافزون تولید علم و فناوری، حرکت تدریجی آن به سوی دانشگاه نسل سوم و چهارم و رونق کسب و کار دانش بنیان تاکید می‌نماید. در این راستا حفاظت از ارزش‌های محیطی ملموس و ناملموس بافت شهری پیرامون دانشگاه، به عنوان یکی از ارزشمندترین بافت‌های شهری معاصر تهران، حفظ و حمایت از کسب و کارهای مرتبط با علم و دانش که به واسطه حضور دانشگاه در بافت شهری پیرامون شکل گرفته‌اند، جلب اعتماد و مشارکت ذینفعان، و پرهیز از تضییع حقوق آنها، مولفه‌هایی هستند که لازم است در هرگونه طرح ساماندهی بافت پیرامون دانشگاه مورد توجه قرار گیرند. با عنایت به صورتجلسه مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۱۱ کمیته تخصصی معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش (کمیته فنی سه) و صورتجلسه مورخ ۱۳۹۸/۲/۱۵ کمیته فنی یک، نحوه و مقیاس مداخله در بافت پیرامونی دانشگاه با رویکرد فعلی، مبتنی بر تملک کامل محدوده، تخریب و بازسازی مجدد فضاهای مورد نیاز برای توسعه آتی دانشگاه، در عمل متضمن تغییر ماهیت طرح از "ساماندهی" به "توسعه" بوده و امکان تحقق مولفه‌های صدرالذکر را نخواهد داشت و تداوم آن تبعات و آسیب‌های جدی در ابعاد مختلف اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی در پی دارد. لذا جهت تحقق منویات دولت محترم در ارتقاء نقش و جایگاه دانشگاه تهران و تحقق اهداف مذکور مقرر می‌گردد: الف. طرح ساماندهی حوزه پیرامونی دانشگاه با تغییر اساسی رویکرد، با هدف جلب حداکثری مشارکت ذینفعان و ذینفوذان و رعایت چارچوب زیر حداکثر ظرف مدت ۶ ماه (تا آبان ماه سال جاری) توسط دانشگاه تهران و شهرداری تهران با هماهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مورد بازنگری قرار گرفته و پس از تصویب در کمیسیون ماده ۵ به شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ارائه شود. ۱
- محدوده ملاک عمل طرح ساماندهی، حریم درجه یک اثر ثبتی دانشگاه تهران، در بخش شمالی محور انقلاب خواهد بود. ۲
- در محدوده مذکور، نیازهای توسعه فضایی دانشگاه با حفظ ضوابط میراث فرهنگی، محدود به قطعاتی خواهد شد که تا تاریخ این مصوبه به تملک کامل دانشگاه درآمده‌اند. کاربری اراضی این قطعات، مطابق با مصوبه مورخ ۱۳۸۹/۳/۱۰ شورای عالی آموزش، تحقیقات و فناوری خواهد بود. اولویت با ساماندهی قطعات تملک شده ای است که در وضع فعلی رها شده‌اند. ۳
- در سایر بخش‌ها که تاکنون تملک کامل نشده‌اند، رویکرد طرح از تملک، تخریب و بازسازی توسط دانشگاه، به پالایش عملکردی با جلب مشارکت مالکین و سرمایه گذاران تغییر خواهد کرد. در این بخش‌ها ضرورتی بر تملک توسط دانشگاه نخواهد بود و مالکین و سرمایه گذاران در چارچوب ضوابط احداث بنا در حریم درجه یک اثر ثبتی دانشگاه تهران و الزامات استقرار فعالیت (که بر اساس ملاحظات همجواری با دانشگاه تهران ارائه خواهد شد) قادر به بهره مندی کامل از حقوق مالکانه خود خواهند بود. بدیهی است بخشی از عملکرد‌های مجاز به استقرار، معطوف به حفظ جریان سکونت و خدمات پشتیبان آن در بافت ارزشمند پیرامون دانشگاه خواهد بود. ۴
- با توجه به آنکه طرح، در بافت ارزشمند معاصر شهر تهران، در بردارنده خاطرات جمعی ساکنان و مردم شهر تهران اجرا می‌شود، ضروری است طرح ساماندهی به حفظ شاکله کلی بافت، بناهای واجد ارزش تاریخی و معاصر و مکان رویدادهای اجتماعی و فرهنگی توجه جدی نماید. ۵
- لازم است با شبیه سازی دقیق، میزان افزایش سفر ناشی از استقرار فعالیت‌های جدید در محدوده طرح تعیین و تاثیرات آن بر معابر پیرامونی کنترل گردد. ۶
- بدیهی است هرگونه اقدام اجرایی در محدوده طرح، صرفاً بر اساس مفاد این مصوبه می‌باشد. ب. با عنایت به گزارش‌های ارسالی مبنی بر تهیه طرح‌های توسعه مشابه در سایر دانشگاه‌های کشور مقرر می‌گردد: ۱
- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دستورالعمل جامع توسعه فضایی دانشگاه‌های کشور که مبتنی بر نیازسنجی اولیه، نحوه و میزان مداخله کالبدی و جلب مشارکت عمومی خواهد بود را تهیه و پس از تائید در کمیته ای متشکل از نمایندگان وزارت راه و شهرسازی، وزارت کشور و سازمان برنامه و بودجه، جهت اقدامات آتی به شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ارائه نماید. ۲
- با عنایت به تاثیر فراوان اقدامات توسعه ای دانشگاه‌ها در بافت شهری پیرامون (خصوصاً در مورد دانشگاه‌های واقع در هسته‌های شهری) و لزوم برخورداری از برنامه جامع در مواجهه با توسعه‌های مذکور، تا ابلاغ دستورالعمل اخیرالذکر، کمیسیون‌های ماده ۵ از بررسی و تصویب هرگونه طرح توسعه کالبدی دانشگاه‌های واقع در بافت‌های شهری خودداری نمایند. مراتب جهت استحضار، صدور دستور انعکاس و اقدام اعلام می‌شود. معاون شهرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران - فرزانه صادق مالواجرد