مصوبه درباره احیای رودخانه‌ها و بازآفرینی فضای رودکناری
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۴ خود، ضمن استماع گزارش شرکت عمران و بهسازی شهری ایران با عنوان «احیای رودخانه‌ها و بازآفرینی فضاهای رودکناری»، با توجه به نتایج آسیب شناسی و اقدامات ساماندهی رودخانه‌های درون شهری بر ضرورت اعاده موجودیت رودخانه‌ها و ارتقاء جایگاه آن در زندگی شهری و روستایی و نقش پذیری آن در سازمان فضایی و استخوان بندی شهرها با ملاحظه نسبت رودخانه و عرصه زیستگاهی پیرامون تاکید نموده و در این رابطه موارد زیر را تصویب کرد: ۱
- دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری با همکاری نمایندگان وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت کشور، سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری و شرکت عمران و بهسازی ایران (به انتخاب بالاترین مقام دستگاه تابعه) و متخصصین مرتبط با تشخیص دبیر شورای عالی نسبت به تهیه چهارچوب شرح خدمات و راهنمای مشترک و میان‌دانشی احیا رودخانه‌ها و فضاهای رودکناره ای و همچنین تدوین دستورالعمل‌های اجرایی موارد زیر اقدام نماید. ۱
- ۱ - تشخیص و تعریف نیازهای پژوهشی مکمل در رابطه با سابقه زیست پیرامون و سازه‌های شکل گرفته مبتنی بر رفتار طبیعی رودخانه‌ها در گذشته و نسبت آن با توسعه زیستگاهی پیرامون یا وابسته ۱
- ۲ - تشخیص و تدوین پیشنهاد برنامه‌های عملیاتی و دستورالعمل‌های اجرایی مورد نیاز با هدف ارتقاء نقش پذیری رودخانه‌های شهری و روستایی در کیفیت توسعه فضاهای شهری و ارتقاء زیست پذیری شهری و روستایی ۱
- ۳ - پیش‌بینی و اجرای تفاهم نامه‌های همکاری مشترک در قالب برنامه مشارکتی و دستورالعمل اجرایی آن شامل سهم تکالیف، مسئولیت‌ها و اختیارات هر یک از دستگاه‌های اجرایی ۱
- ۴ - پیگیری و پایش کلیه اقدامات در رابطه با رودخانه‌های داخل و خارج از محدوده شهرها و روستاها ۱
- ۵ - ایجاد تمهیدات لازم برای آگاهی بخشی و جریان سازی جهت حضور مردم و سازمان‌های مردم نهاد پیرامون حفاظت و صیانت از رودخانه‌ها و مطالبه فضاهای رودکناری شهرها ۲
- لازم است سابقه رودخانه‌ها بعد از سال ۱۳۳۵ از طریق عکس‌های هوایی و سایر اسناد، بررسی و مستندسازی شود؛ در این خصوص انجام مطالعات مستند و بررسی رفتار رودخانه در بازه‌های صد ساله و توجه به مفهوم رودخانه در بستر مکانی و جغرافیایی با هدف احیای مفهومی و عملکردی و نقش پذیری در سازمان فضایی و چرخه زیست کلیه شهرهای کشور - اعم از اینکه در حال تهیه طرح یا در حال تهیه طرح بازنگری یا دارای طرح مصوب هستند - الزامی است و مشاوران تهیه کننده طرح‌های توسعه و عمران موظفند مطالعات مذکور را در سه سطح زیر انجام و تاثیر مطالعات در طرح‌های توسعه و عمران لحاظ گردد. • سطح کلان: آمایش رودخانه‌ها، آمایش سرزمین شامل راهبردهای توسعه و برنامه‌ریزی مبتنی بر حوزه‌های آبخیر در سطح سرزمین و نقش رودخانه‌ها در توسعه سکونتگاهها • سطح میانی: سیاستهای توسعه شهری و روستایی در ارتقاء نقش رودخانه‌ها در محدوده شهر و روستا • سطح خرد: سیاستهای عملیاتی در ساماندهی و طراحی عرصه‌های عمومی رودکناری و بافتهای زیستگاهی پیرامون معاون شهرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری - محمدسعید ایزدی