مصوبه درباره شرح خدمات احداث باغستانهای کشور
به استناد بند الف مصوبه مورخ ۱۳۸۸/۱۲/۱۷ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران شرح خدمات تهیه طرح امکان سنجی، مکانیابی و احداث باغستانهای کشور، که در سلسله مراتب طرحهای توسعه و عمران کشور موضوع آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه و عمران و... (مصوب ۱۳۷۸)، طرح ویژه محسوب گردیده، به شرح ذیل در جلسه مورخ ۱۳۸۹/۵/۴ به تصویب شورای عالی رسید: الف
- اهداف طرح:
- پاسخ به نیازهای فراغتی مردم و بهره مندی از مزایا و مواهب جذاب طبیعی.
- استفاده از مناطق ییلاقی و ارزشمند پیرامون شهرها و روستاها و جلوگیری از مداخله ناسازگار و بهم خوردن تعادل زیست محیطی در مناطق مذکور.
- بهرهبرداری بهینه از عرصههای مستعد ملی، دولتی و غیردولتی و حفاظت از این عرصهها.
- جلوگیری از دست اندازی به اراضی دولتی و ساخت و سازهای بی رویه و ممانعت از تخریب اراضی پیرامون شهرها و روستاها.
- جهت دهی به گرایشات موجود در زمینه اقامت در مناطق خوش آب و هوای پیرامون شهرها.
- برنامهریزی در جهت احداث پارکهای اضطراری برای اسکان جمعیت در زمان وقوع حوادث غیرمترقبه.
- ایجاد منابع درآمدی در اجرای قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن. ب
- مراحل تهیه طرح مرحله اول: مکانیابی و امکان سنجی ۱) مطالعات پایه ۱ - ۱ - مطالعه طرحهای فرادست و توصیف و تبیین محدوده باغستان و موقعیت و جایگاه آن در طرحهای فرادست. ۱- ۲ - سیر تحول کالبدی منطقه مورد مطالعه. ۱ - ۳ - بررسی روند تحولات اقتصادی، اجتماعی منطقه. ۱-۴- بررسی طرحهای بالادست. ۱-۵- جمع بندی. ۲) مطالعات جغرافیایی و زیست محیطی ۲ - ۱ - موقعیت محدوده مورد مطالعه. ۲ - ۲ - جغرافیایی طبیعی محدوده مورد مطالعه. ۲ -۳ - مطالعات اقلیمی محدوده. ۲ -۳ -۱ - ریزشهای جوی شامل: بارندگی (ماهیانه، فصلی و...) منشا بارشها، برف، تگرگ و... ۲ -۳ - ۲ - دمای هوا شامل: میانگین حداقل / حداکثر / ماهیانه، حداقل مطلق، تغییرات فصلی، رطوبت نسبی. ۲ -۳ - ۳ - باد شامل: رژیم بادهای منطقه، رژیم بادهای محلی، تحلیل پهنههای اقلیمی. ۲ -۳ -۴- پوشش ابری و ساعات آفتابی. ۲ -۳ -۵- وضعیت یخبندان. ۳) مطالعات توپوگرافی و فیزیوگرافی محدوده ۳ -۱ - توپوگرافی شامل: طبقات ارتفاعی (خطوط تراز)، کوهستان، کوهپایه و دامنه. ۳ -۲ - فیزیوگرافی شامل: بررسی وضعیت شیب، بررسی پستی و بلندی، واحدهای شکل زمین، حوزههای آبخیز و مسیلها. ۴) مطالعات هیدرولوژی و منابع آب ۴ -۱ - بررسی وضعیت منابع آب اعم از سطحی و زیرزمینی. ۴ -۲ - بررسی وضعیت بهرهبرداری از منابع آب اعم از سطحی و زیرزمینی. ۴ -۳ - بررسی میزان کمبود یا مازاد منابع آب در افق طرح. ۴ -۴ - بررسی وضعیت رودخانه و مسیل. ۴ -۵ - تعیین روشهای آبیاری (بخصوص استفاده از روشهای نوین آبیاری). ۵) مطالعات زمین شناسی و ژئومورفولوژی محدوده ۵ -۱ - زمین شناسی ۵-۲- گسلهای موجود ۵-۳- زمین لغزش و لرزه خیزی ۵-۴- رانش زمین ۶) مطالعات پوشش گیاهی ۶ -۱ - پوشش گیاهی طبیعی ۶ -۲ - پوشش گیاهی مصنوع (فضای سبز) ۶ -۳ - جنگل کاری (دست کاشت) ۷) مطالعات خاک شناسی محدوده ۸) بررسی نواحی با ارزش و یا حفاظت شده زیست محیطی و مناظر طبیعی ۹) آلایندهها و منابع تهدید کننده زیست محیطی ۹-۱- آلودگی هوا ۹-۲- آلودگی صوتی ۹-۳- آلودگی بصری (منظر) ۹-۴- وضعیت فاضلابهای خانگی و صنعتی (در صورت وجود سکونتگاه و یا صنایع در همجواری باغستان) ۹-۵- وضعیت فاضلابهای خانگی و صنعتی (در صورت وجود سکونتگاه و یا صنایع در همجواری باغستان) ۹-۶- وضعیت گورستان (در صورت وجود در همجواری باغستان) ۱۰) مطالعات اجتماعی و فرهنگی ۱۰-۱- مطالعات جمعیتی ۱۰-۱-۱- بررسی جمعیت، تراکم جمعیتی و تشخیص نحوه توزیع آن در مراکز جمعیتی منطقه. (شهری و روستایی) در طول دورههای آماری. ۱۰-۱-۲- بررسی جمعیت، تراکم جمعیتی، تشخیص نحوه توزیع آن در منطقه ۱۰ -۱ -۳ - مطالعات شاخصهای جمعیتی. ۱۰ -۱ -۴ - پیشبینی تحولات جمعیتی در منطقه مورد مطالعه در ۵ و ۱۰ سال آینده. ۱۰ -۱ -۵- جمع بندی ۱۰-۲) مطالعات فرهنگی ۱۰-۲-۱- بررسی شرایط اجتماعی منطقه و سنجش تعاملات اجتماعی به ویژه با مراکز زیستی پیرامون (با تاکید بر میزان تناسب آن با ایجاد باغستان، امنیت اجتماعی، تفاوتها و تباینات قومی و فرهنگی) ۱۰- ۲ - ۲- بررسی سیاستهای موجود در زمینه امور فرهنگی در راستای گذران اوقات فراغت. ۱۰ -۲ -۳ - تحلیل گروههای اجتماعی (برحسب سن، جنس، وضعیت تحصیلی و برحسب روابط اجتماعی خانواده) در منطقه مورد مطالعه. ۱۰ -۲ -۴ - جمع بندی. ۱۱) مطالعات اقتصادی ۱۱ -۱ - بررسی وضعیت مالکیت اراضی در محدوده مورد مطالعه. ۱۱ -۲ - بررسی توجیه اقتصادی ایجاد باغستان (با تاکید بر سرمایهگذاری، با بررسی مواردی نظیر قیمت و ارزش زمین و گرایش سرمایه گذاران، هزینه و فایده طرح). ۱۱ -۳ - بررسی و تحلیل گزینههای فنی انتخاب مکان باغستان. ۱۱ -۴ - بررسی و تحلیل اولویت بندی گزینههای انتخابی و روشهای مربوطه. ۱۱ -۵ - تحلیل مالی و اقتصادی گزینههای مختلف در زمینه مکانهای انتخابی، برنامه زمانی اجراء منابع مالی، هزینهها و درآمدها، میزان جذب سرمایه. ۱۱ -۶ - تحلیل حساسیت هر یک از امکان سنجیها و مکانیابیها نسبت به تغییرات قیمتها، مسافت از محدودههای سکونتی، طولانی شدن دوره اجراء، تغییرات قابلیت دسترسی. ۱۱ - ۷- تحلیل و ارزیابی آثار و پیامدهای اجتماعی ناشی از اجرای طرح. ۱۱ -۸ - تهیه گزارش اولویت بندی امکان سنجی و مکانیابی. ۱۱ -۹ - تعیین گزینههای مطلوب با توجه به جمیع شاخصهای اجتماعی - اقتصادی و ارزیابیهای انجام شده. ۱۱ - ۱۰ - تعیین خط مشیهای اجرایی و مدیریتی و زمان بندی طرح در راستای رسیدن به اهداف اصلی طرح. ۱۲) مطالعات کالبدی ۱۲ - ۱ - بررسی ویژگیهای مکانی (وسعت و یکپارچگی، چشم انداز طبیعی اراضی باغستان و...) ۱۲ -۲ - بررسی وضعیت اراضی مناطق و حرایم مشمول مکانیابی در ارتباط با محدوده مورد مطالعه. ۱۲ -۳ - بررسی کانونهای جمعیتی و سایر عناصر کالبدی مستحدثات مهم پیرامونی (با تاکید بر فاصله، و اثرات و عدم قرارگیری در توسعه راههای آتی آنها). ۱۲ -۴ - بررسی شبکههای راههای مواصلاتی و دسترسی در محدوده و منطقه پیرامونی. ۱۲ - ۵- بررسی وضعیت تاسیسات و تجهیزات زیربنایی در محدوده و منطقه پیرامونی و امکان بهره مندی از آنها در باغستان (آب و گاز، تلفن و...). ۱۲ -۶ - بررسی وضع موجود کاربری اراضی محدوده مورد مطالعه. ۱۲ - ۷- جمعبندی نقاط قوت و ضعف فرصتها و تحدیدهای ابعاد کالبدی گزینههای موردنظر. ۱۳) نتایج امکان سنجی و مکانیابی ۱۳ - ۱ - تشریح و ارزیابی روشهای برنامهریزی مدلهای مکانیابی و انتخاب مدل مناسب در زمینه امکان سنجی استقرار و مکانیابی باغستان و تدقیق معیارها و شاخصهای مکانیابی (براساس مطالعات انجام شده). ۱۳ -۲ - انتخاب و تدقیق موقعیت مکان مناسب طراحی باغستان در محدوده مورد مطالعه. ۱۳ -۳ - جمع بندی نقاط قوت و ضعف، فرصتها و تهدیدهای محیط طبیعی، مولفههای اقتصادی و اجتماعی و ابعاد کالبدی مربوط به مکان منتخب. ۱۴- ۳ - تدوین اصول و ملاحظات کلی مورد استفاده در طراحی (متناظر با جمع بندی فوق). مرحله دوم: طرح آماده سازی ۱۴) ارزیابی و نیازسنجی طراحی باغستان ۱۴ -۱ - بررسی وضع موجود کاربری اراضی باغستان. ۱۴- ۲ - بررسی وضعیت مستحدثات و ساختمانهای موجود در داخل و مجاورت اراضی باغستان (در صورت وجود). ۱۴ -۳ - بررسی وضع موجود شبکه معابر و دسترسیها، سطح مفید، مقاطع عرضی جهت و درصد شیب، در داخل اراضی باغستان و حجم عبور و مرور در معابر اصلی محدوده مورد مطالعه و مناطق اطراف آن. ۱۴ -۴ - بررسی حریمها و ضوابط مربوطه اعم از راهها، عوارض طبیعی (نظیر رودخانه و مسیل) شبکههای زیربنایی، بناها و محوطههای تاریخی و فعالیتهای نظامی، انتظامی و... واقع در داخل و مجاورت اراضی باغستان. ۱۴ -۵ - بررسی وضعیت گسلهای احتمالی موجود و پیشنهاد لازم در جهت کاهش مخاطرات آن. ۱۴-۶- بررسی حریم مناطق حفاظت شده طبیعی (در صورت وجود). ۱۴ - ۷- بررسی و تعیین محدودههای در معرض سوانح طبیعی در محدوده طراحی. ۱۴ -۸- بررسی و تحلیل ویژگیهای توپوگرافی و عوارض ارتفاعی موجود در زمین در جهت اصلاح و استفاده بهینه از آنها در جانمایی هرچه بهتر باغستان. ۱۴ -۹ - بررسی زاویه تابش خورشید، سایه و بادهای مناسب و سایر عوامل اقلیمی موثر در طراحی باغستان. ۱۴- ۱۰ - بررسی و تعیین باغستان (براساس بند «د» ضوابط کلی مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران) و برآورد نیازهای باغستان به خدمات عمومی و تاسیسات زیربنایی. ۱۴ -۱۱ - تدوین اصول و مبانی طراحی محیط و بررسی تاثیرهای استقرار و جهت بهینه آن در رابطه با خصوصیات اقلیمی، چشم انداز و مزیتهای طبیعی و فرهنگی در باغستان موردنظر. ۱۴ -۱۲ - بررسی ضوابط فضاهای باز، بسته و نیمه باز، نحوه ارتباط با گذر، فضاهای همسایگی و نفوذپذیر بافت. ۱۴ -۱۳ - بررسی و استخراج اطلاعات مربوط به امکان تامین آب، برق و فاضلاب باغستان. ۱۴- ۱۴ - شناسایی و معرفی مواهب طبیعی و چشم اندازهای باغستان. ۱۴ - ۱۵ - بررسی و شناخت مناسبترین مکانهای امدادرسانی در مواقع عادی و اضطراری در زمان حوادث غیرمترقبه. ۱۴ - ۱۶ - بررسی و امکان سنجی انتقال جمعیت سایر مناطق به باغستان و یا مکانیابی مناطق اضطرار (پارکهای اضطراری) بسته زمان حوادث غیرمترقبه. ۱۴ -۱۷- تعیین سطح و سرانه کاربریهای پیشنهادی. ۱۵) ارائه طرح ۱۵ -۱- تدقیق اصول و ملاحظات طراحی کاربریها و شبکه معابر و طرح تفکیک اراضی با توجه به اهداف ایجاد باغستان و شرایط و ویژگیهای محلی و منطقه (با تاکید بر لزوم ایجاد جاذبه از طریق ویژگیها و مطلوبیتهای خاص نظیر بکارگیری اصول شهرسازی و معماری بومی و سنتی ایرانی و اسلامی). ۱۵- ۲ - ارائه گزینههای طرح کاربریها، شبکه معابر، تفکیک اراضی و تعیین نقاط و فضاهای عمومی نیازمند طراحی ویژه و انتخاب گزینه برتر. ۱۵ -۳ - ارائه ضوابط و مقررات ساخت وساز و تفکیک اراضی، سیما و منظر و نمای ساختمان ها و... ۱۶) سازمان اجرایی ۱۶ - ۱ - بررسی شیوههای مدیریت ساخت. ۱۶ - ۲- بررسی روشهای مناسب فنی و اقتصادی برای استفاده از انواع مصالح ساختمانی با توجه به شرایط اقلیمی و امکانات اقتصادی، فنی و سنتی با اولویت استفاده از مصالح بومی. ۱۶ -۳ - بررسی مدیریتهای مختلف ساخت در منطقه اعم از انفرادی، شرکتهای خصوصی و دولتی و تجزیه و تحلیل آن. ۱۶ -۴ - بررسی روشها و تکنیکهای مرسوم ساخت در منطقه. ۱۶ - ۵ - بررسی روشهای مختلف ساخت نقاط قوت و ضعف هر یک از روشها و پیشنهاد روش انتخابی. ۱۶ -۶ - برآورد مصالح قابل تامین در منطقه و بررسی راهها و روشهای تهیه یا تامین کسری آنها. ۱۶- ۷ - بررسی پیشنهاد منابع اعتبار احداث باغستان. ۱۶ -۸ - ارائه مدیریت ساخت و مرحله بندی اجرای طرح همراه با پیشبینی زمان طراحی لازم برای اجرای مراحل مختلف باغستان. ۱۶ -۹ - تنظیم برنامه حفظ، نگهداری و بهسازی آتی باغستان. ۱۶ - ۱۰ - تعیین اولویتهای اجرایی. ۱۷) طرح اجرایی عملیات آماده سازی ۱۷-۱- تهیه طرح آماده سازی در مقیاس ۲۰۰۰:۱ ۱۷ -۲ - تهیه نقشه تفکیک قطعات با مقیاس ۵۰۰:۱ ۱۷- ۳- تعیین ابعاد قطعات تفکیک زمین با توجه به مطالعات و مصوبه شورای عالی. ۱۷ - ۴- طراحی هندسی پلان معابر، تقاطعها، نشانهها و نقاط و فضاهای عمومی خاص با توجه به مبانی ترافیکی طرح در مقیاس ۱۰۰:۱ ۱۷- ۵- تهیه پروفیلهای طولی، عرضی و طراحی خط پروژه معابر طرح. ۱۷ -۶ - طراحی ابنیه فنی لازم. ۱۷ -۷ - طراحی مقاطع عرضی معابر و تقاطعها. ۱۷- ۸- طراحی سیستم شبکه هدایت و دفع آبهای سطحی با توجه به میزان بارش و شدت جریان روان آبها. ۱۷ -۹ - طراحی شبکه زیربنایی (آب، فاضلاب، برق، گاز و مخابرات). ۱۷ - ۱۰ - تهیه طرح فضاهای عمومی مانند میادین، خیابانها، فضای سبز مجاور معابر، پارکینگها و خط کشی معابر. ۱۷ -۱۱ - تهیه نقشههای مقدماتی مراکز عمومی نمونه که همزمان با عملیات آماده سازی اجرا خواهد شد. ۱۷ -۱۲ - تهیه الگوهای حجمی از الگوهای باغ مسکونی و سایر کاربریها. ۱۷ -۱۳ - برآورد احجام عملیات اجرایی و اعتبار موردنیاز و برنامهریزی مالی اجرای طرح. ۱۷-۱۴- ارزیابی کلیه اعتبارات و هزینههای مورد نیاز طرح. ۱۷ -۱۵ - برآورد مقدماتی هزینههای اجرای طرح. ۱۷ -۱۶- برنامهریزی مالی اجرای طرح. ۱۷-۱۷- تعیین و اولویت بندی پروژهها. ۱۷- ۱۸ - ارائه برنامه زمان بندی اجرای پروژهها و فهرست نیروی انسانی و ماشین آلات لازم. معاون وزیر و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران - میرمحمد غراوی