مصوبه درباره دستورالعمل تنظیم بازار پسماند
شورای رقابت در جلسه مورخ ۲۷/ ۲/ ۱۴۰۰ به استناد بند (۵) ماده (۵۸) قانون اجرای سیاستهای کلی اصل (۴۴) قانون اساسی به دلیل انحصاری تشخیص دادن بازار پسماند در دو حوزه جمعآوری و دسترسی فعالان صنعت بازیافت به انواع پسماند قابل بازیافت، دستورالعمل تنظیم بازار پسماند را به شرح ذیل تصویب نمود. ماده ۱) تعاریف: عبارات و اصطلاحاتی که در این دستورالعمل به کار رفته است دارای معانی مشروحه زیر میباشد: الف) قانون: قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی (مصوب ۱۳۸۶) با اصلاحات و الحاقات بعدی آن ب) پسماند: به مواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته میشود که به طور مستقیم یا غیرمستقیم حاصل از فعالیت انسان بوده و از نظر تولیدکننده زائد تلقی میشود. ت) جمعآوری و حمل: کلیه فعالیتهای خدماتی که با بکارگیری تجهیزات مختص حمل هر نوع ضایعات قابل بازیافت و پسماند در دورههای زمانی منظم، آنها را در مقیاس خرد جمعآوری و با استفاده یا بدون استفاده از ایستگاههای میانی، راهی واحدهای پردازش نماید. ث) تفکیک: کلیه فعالیتهای خدماتی یا داوطلبانه که به کمک آموزشهای عمومی و افزایش مشارکت شهروندی با هدف به حداقل رساندن آغشتگی ضایعات قابل بازیافت و پسماند به آرودگیهای یکدیگر موجب جداسازی آنها میگردد. ج) بازیافت: فرآیندهای تبدیل ضایعات و پسماند به مواد یا انرژی قابل استفاده مجدد، که برخوردار از بهره اقتصادی بوده و در آنها ضایعات و پسماند پردازش یا اسقاط شده به محصولات واسطه یا نهایی مورد استفاده در حلقههای دیگر زنجیره ارزش (خارج از زنجیره مدیریت پسماند) تبدیل و بازچرخانی میشود. ح) بازیابی و امحاء: کلیه روشهای از بین بردن یا کاهش خطرات ناشی از پسماندها و فرآیندهایی که به واسطه آنها در انتهای زنجیره در ازای دریافت تعرفه ای مشخص، دوره تجزیه پذیری طبیعی پسماند یا مشتقات آن با روشهای اصولی نظیر تولید کمپوست، هضم، تبدیل به انرژی، دفن بهداشتی و تصفیه شیرابه، بی خطرسازی و... کاهش مییابد. ماده ۲) شهرداریهای سراسر کشور با رعایت قوانین و مقررات مربوط مکلف اند در مرحله انتخاب یا صدور مجوز برای اشخاص حقیقی و حقوقی برای جمعآوری زباله و پسماند، با اعلام عمومی و اخذ پیشنهاد از سوی کلیه داوطلبین واجد شرایط به نحو رقابتی و با ضوابط قانونی مشخص اقدام و مجوز یا پروانه صادره را صرفاً در محدوده جغرافیایی و زمانی محدود و معین صادر نمایند. ضروری است کلیه مجوزهای صادره با ذکر جزئیات وظایف و تکالیف و محدوده مکانی و زمانی اشخاص دارای مجوز به صورت کاملاً واضح و شفاف اعلام عمومی شود. ماده ۳) کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که مجوز یا پروانه جمعآوری پسماند را کسب کردهاند مکلف اند مواد قابل بازیافت را تفکیک و به صورت قابل فروش و واگذاری، منحصراً از طریق سامانههای بورس کالا یا سامانههای دیگری که با همکاری سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور و اتحادیه صنایع بازیافت ایجاد میشود به طریق مزایده عمومی و رقابت آمیز به واحدهای دارای پروانه بازیافت عرضه نمایند. ماده ۴) هرگونه واگذاری مجوز به اشخاص حقیقی و حقوقی خارج از روشهای مذکور در ماده (۲) همچنین هرگونه عرض مواد جمعآوری شده و قابل استفاده پسماند از سوی اشخاص دارای مجوز جمعآوری پسماند خارج از رویه مشروح در ماده (۳) به عنوان رویه ضدرقابتی سوءاستفاده از وضعیت اقتصادی مسلط توسط شورای رقابت رسیدگی خواهد شد. سایر تخلفات موضوع مواد فصل نهم قانون نیز حسب مورد توسط این شورا قابل رسیدگی میباشد. ماده ۵) به منظور نظارت بر اجرای این مصوبه و ساماندهی سامانههای لازم کارگروهی متشکل از نمایندگان تام الاختیار مرکز ملی رقابت، وزارت کشور (سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور)، وزارت صمت، سازمان حفاظت محیط زیست، اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران، اتاق تعاون ایران و اتحادیه صنایع بازیافت در مرکز ملی رقابت تشکیل و هر سه ماه یکبار گزارش اجرای دستورالعمل و پیشنهادات اصلاحی را در زمان مقتضی جهت اتخاذ تصمیم به شورای رقابت ارائه نماید.