مصوبه درباره اصلاح طرح توسعه و حمل و نقل بار و مسافر توسط راه آهن
شورای اقتصاد در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۰۸ درخواست شماره ۷۴۳-۲/۲۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۰۵ آن وزارت در خصوص اصلاح مصوبه‌های شماره ۲۸۳۹۶۸ مورخ ۱۳۹۴/۱۰/۰۲ و شماره ۱۶۲۵۸۷ مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۱۷ شورای اقتصاد برای اجرای طرح «توسعه حمل و نقل بار و مسافر توسط راه‌آهن» را به استناد ماده (۱۲) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقاء نظام مالی کشور و آیین‌نامه اجرایی آن به شماره ۶۷۵۷۳/ت۵۲۰۹۹ه- مورخ ۱۳۹۴/۰۵/۲۷، بررسی و به شرح ذیل تصویب کرد: ۱
- با توجه به عملکرد سال‌های گذشته شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، رشد سالانه جابه جایی کالا تا میزان سه درصد در هر سال نسبت به سال قبل از آن با فرض عملکرد سال مبنا (سال ۱۳۹۲)، ناشی از اجرای طرح‌های عمرانی فعلی در نظر گرفته می‌شود و رشد سالانه مازاد بر پیش‌بینی به شرح فوق در مقاطع سه ماهه هر سال نسبت به مقاطع سه ماهه متناظر سال مبنا مشمول مفاد این مصوبه خواهد بود. ۲
- یارانه صرفه جویی و خط مبنای محاسبات: ۲
- ۱ - صرفه جویی حاصل به ازای حمل هر تن - کیلومتر بار ۱/۳ سنت (معادل یارانه ۳۵ سی سی نفت گاز) نسبت به مازاد عملکرد سال مبنا (سال ۱۳۹۲) با رعایت مفاد بند (۱) و به ازای حمل هر نفر - کیلومتر مسافر ۰/۷۳ سنت (معادل یارانه ۲۰ سی سی نفت گاز) نسبت به مازاد عملکرد مبنای محاسباتی بند ۲-۲، برای پروژه‌های سرمایه‌گذاری جدید بخش غیردولتی که به بهره‌برداری می‌رسند تعلق می‌گیرد. تبصره: رشد مازاد جابه جایی کالا با رعایت مفاد بند (۱) این مصوبه در مقاطع سه ماهه هرسال نسبت به مقاطع سه ماهه متناظر سال مبنا مشمول مفاد این مصوبه خواهد بود. ۲
- ۲ - خط مبنای واگن‌های مسافری بر پایه عملکرد سال ۱۳۹۵ با کسر عملکرد واگن‌های از رده خارج شده تعیین می‌شود و مقادیر صرفه جویی در مقاطع سه ماهه نسبت به مقاطع سه ماهه نظیر سال مبنا محاسبه و توسط شرکت بهینه سازی مصرف سوخت اندازه گیری و صحه گذاری می‌شود. تبصره ۱: خط مبنا برای قطارهای مسافری در مسیرهای جدید الاحداث (که از افتتاح آنها کمتر از ۵ سال می‌گذرد) در نظر گرفته نمی‌شود. تبصره ۲: از اول فروردین سال ۱۳۹۹ تا زمان استمرار شیوع بیماری کرونا (به تشخیص ستاد ملی مقابله با کرونا)، خط مبنای محاسباتی بند ۲ -۲ با ضریب ۳۰ درصد محاسبه می‌گردد. ۳
- برای پروژه‌های سرمایه‌گذاری جدید بخش غیردولتی که به بهره‌برداری می‌رسند، صرفه جویی هر پروژه توسط شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران محاسبه و به میزان کل سرمایه‌گذاری انجام شده شامل اصل و سود سرمایه‌گذاری تا سقف اعتبار این مصوبه قابل پرداخت می‌باشد. ۴
- مکانیزم پرداخت منابع حاصل از صرفه جویی سوخت: افزایش عملکرد کلی شبکه حمل کالا و مسافر ریلی مطابق بند (۲) در مقاطع زمانی سه ماهه توسط شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران به سازمان برنامه و بودجه کشور و شرکت ملی نفت ایران اعلام می‌شود. تعهدات موضوع این مصوبه متناسب با افزایش حمل بار و مسافر مطابق بند (۲)، با اعلام سرمایه گذار عامل صرفه جویی طرح و تایید شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و تایید نهایی وزارت نفت (از طریق سامانه پایش و نظارت بر اجرای طرح) در سررسیدها از سوی شرکت ملی نفت ایران از محل منابع ناشی از صادرات سوخت صرفه جویی شده تا سقف مبلغ این مصوبه در وجه سرمایه گذاران عامل صرفه جویی طرف قرارداد واریز خواهد شد. شرکت ملی نفت ایران مبالغ پرداختی را به حساب بدهکار دولت (خزانه داری کل کشور) منظور و بر این اساس با خزانه داری کل کشور تسویه حساب می‌نماید. شرکت ملی نفت ایران مکلف است منابع حاصل از صرفه جویی نفت گاز این طرح را محاسبه و مبالغ بازپرداخت را هر ماهه به خزانه داری کل کشور و سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام نماید. محاسبات برای میزان صرفه جویی بر اساس قیمت نفت خام ۶۰ دلار بوده و با تغییر در قیمت نفت خام، ارزش صرفه جویی انجام شده بر اساس قیمت متوسط نفت خام صادراتی در مقاطع زمانی سه ماهه توسط وزارت نفت محاسبه و پرداخت می‌شود. ۵
- آخرین سال پرداخت منابع ماده (۱۲) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقاء نظام مالی کشور، سال ۱۴۱۰ و میزان تجمعی این منابع طی سال‌های ۱۴۱۰ - ۱۳۹۴ حداکثر مبلغ هفت هزار و پانصد میلیون (۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰ /۷) دلار به صورت ارزی یا معادل ریالی آن به نرخ روز ارز حواله در بازار ثانویه ارز (نرخ نیما) اعلامی از طریق سامانه معاملات الکترونیکی ارز (ETS) بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از طریق شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران در سقف تعهدات دولت خواهد بود. ۶
- وزارت نفت و شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران موظفند گزارش عملکرد طرح را در مقابل زمانی سه ماهه به سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال نمایند. ۷
- متن قرارداد ما بین شرکت راه‌آهن و شرکت سرمایه گذار عامل صرفه جویی به تایید وزارت نفت می‌رسد و از هر قرارداد منعقده یک نسخه باید به وزارت نفت و سازمان برنامه بودجه کشور ارسال گردد. ۸
- سقف سرمایه‌گذاری و تعهد بازپرداخت دولت در این مصوبه به شرح جدول ذیل می‌باشد. ۹
- هزینه فرهنگ سازی، اطلاع رسانی، آموزش و هزینه‌های عمومی پایش و صحه گذاری (مدیریت طرح و سامانه) از محل منابع داخلی شرکت ملی نفت ایران تامین گردد و تامین هزینه اختصاصی پایش و صحه گذاری (ارتقای فناوری و پژوهش، اندازه گیری و صحه گذاری صرفه جویی) هر طرح به عهده سرمایه گذار عامل صرفه جویی می‌باشد که در سرمایه‌گذاری محاسبه خواهد شد. ۱۰
- روش محاسبات صرفه جویی این مصوبه به صورت الگو قلمداد شده و شرکت ملی نفت ایران موظف است یارانه صرفه جویی پرداختی را بر اساس الگوی مذکور در مصوبه و مقدار صرفه جویی حاصله و قیمت‌های صادراتی و داخلی هر فرآورده در دوره زمانی مربوطه محاسبه و پرداخت کند. ۱۱
- نحوه تعیین خط مبنای مسافری در شیوه‌نامه ای که بدین منظور توسط شرکت بهینه سازی مصرف سوخت و شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران تدوین خواهد شد مشخص و سن فرسودگی واگن‌های مستعمل که از ناوگان خارج خواهد گردید در این شیوه‌نامه و به استناد استانداردهای ایمنی تعیین می‌شود. ۱۲
- شرکت ملی نفت ایران موظف است تمهیدات لازم را برای هماهنگی و حمایت از تامین مالی طرح به عمل آورد. ۱۳
- بر اساس ماده (۲) آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۲) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، بازپرداخت سرمایه‌گذاری از محل صرفه جویی سوخت و یا درآمد حاصل از اجرای طرح توسط شرکت‌های تابعه وزارت نفت تضمین می‌گردد. ۱۴
- به منظور کاهش خطرپذیری (ریسک)، سرمایه گذار عامل صرفه جویی، هزینه بیمه را با تایید بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران در قرارداد پیش‌بینی می‌کند و از محل صرفه جویی قابل بازپرداخت است. ۱۵
- رعایت شرایط و ملاحظات زیست محیطی الزامی است. ۱۶
- این مصوبه از زمان ابلاغ جایگزین مصوبه‌های شماره ۲۸۳۹۶۸ مورخ ۱۳۹۴/۱۰/۰۲ و ۱۶۲۵۸۷ مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۱۷ شورای اقتصاد خواهد شد. صرفه جویی قراردادهای منعقده قبلی براساس این مصوبه محاسبه خواهد شد. جدول سرمایه‌گذاری و سقف تعهدات دولت در طرح توسعه حمل و نقل ریلی بار و مسافر - مبالغ به میلیون دلار سال ۱۳۹۳ الی ۱۳۹۹ ۱۴۰۰ ۱۴۰۱ ۱۴۰۲ ۱۴۰۳ ۱۴۰۴ ۱۴۰۵ ۱۴۰۶ ۱۴۰۷ ۱۴۰۸ ۱۴۰۹ ۱۴۱۰ مجموع سرمایه‌گذاری واگن باری ۴۰۰ ۲۰۰ ۲۰۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۰۰ ۳۰۰ - - - - - ۲۰۰۰ سرمایه‌گذاری واگن مسافری ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ - - - - - ۷۰۰ سرمایه‌گذاری لکوموتیو ۳۰۰ ۲۰۰ ۲۰۰ ۲۰۰ ۲۰۰ ۲۰۰ ۲۰۰ - - - - - ۱۵۰۰ سرمایه‌گذاری زیرساخت ۷۰۰ ۴۰۰ ۴۰۰ ۴۰۰ ۴۰۰ ۵۰۰ ۵۰۰ - - - - - ۳۳۰۰ مجموع سرمایه‌گذاری ۱۵۰۰ ۹۰۰ ۹۰۰ ۱۰۰۰ ۱۰۰۰ ۱۱۰۰ ۱۱۰۰ - - - - - ۷۵۰۰ سقف بازپرداخت سرمایه‌گذاری ۱۰۰ ۲۸۰ ۴۶۰ ۶۴۰ ۸۴۰ ۱۰۴۰ ۹۸۰ ۱۰۲۰ ۸۴۰ ۶۴۰ ۴۴۰ ۲۲۰ ۷۵۰۰ سیدمسعود میرکاظمی