مصوبه مشارکت سازمان‌های توسعه‌ای با بخش غیردولتی در فناوری‌های نوین
وزیران عضو کارگروه حمایت از تولید در جلسه مورخ ۱۳۸۸/۱۰/۱۹ به استناد تبصره (۳) بند (الف) ماده (۳) قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و نحوه اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی - مصوب ۱۳۸۷ - و با رعایت تصویب‌نامه شماره ۱۵۱۲۴۷ /ت ۴۳۵۰۵ه- مورخ ۱۳۸۸/۷/۲۹ موافقت نمودند: سازمان‌های توسعه ای مجازند تا سقف چهل و نه درصد (۴۹ %) با بخش غیردولتی در چارچوب اساسنامه و مقررات خود برای سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های گروه یک ماده (۲) قانون یاد شده در فناوری‌های نوین و صنایع پرخطر به شرح پیوست که تایید شده به مهر «دفتر هیات دولت» می‌باشد و یا در مناطق کمتر توسعه یافته موضوع تصویب‌نامه شماره ۷۶۲۵۴ /ت ۳۶۰۹۵ه- مورخ ۱۳۸۸/۴/۱۰ با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوط مشارکت نمایند. این تصمیم نامه در تاریخ ۱۳۸۸/۱/۹ به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است. محمدرضا رحیمی معاون اول رئیس جمهور صنایع پیشرفته (HighTech) صنایع پیشرفته یا صنایع نوین (HighTech) رویکرد نوینی از صنایع هستند که از فناوری برتر و بالایی برخوردار بوده و دانش فنی، نوآوری و خلاقیت، سهم قابل توجهی در تعریف و تکوین آن دارد. مشخصه اصلی این صنایع، ایجاد ارزش افزوده بالا، اتکا به نیروی انسانی متخصص و تحصیل کرده و تحت تاثیر قرار دادن سایر بخش‌های تولیدی و خدماتی از طریق افزایش بهره وری می‌باشد که این امر در کنار ارتقاء جایگاه رقابتی در حوزه‌های کلان مربوط نمود پیدا می‌کند. همچنین این صنایع بر پایه دانش و آگاهی شکل می‌گیرد و بخش اعظم دانش فنی آن مغزافزار بوده که با تلفیق تکنولوژی نوین مربوط تحقق می‌یابد. علاوه بر دانش و بستر فنی تخصصی در کنار الزامات و پیش نیازهایی چون تجهیزات، خط تولید و مواد اولیه مطلوب، این صنایع به زیرساخت اطلاعاتی بسیار قوی وابسته می‌باشند. ویژگی‌های اصلی این صنایع عموماً به شرح زیر می‌باشد:
۱
- حداقل در یکی از سه بستر (فرآیند، ماشین آلات و تجهیزات) دارای سطح بالای فناوری جهانی هستند. ۲
- محصولات و خروجی‌های این صنایع، تجهیزات و خدمات با فناوری بالاست. ۳
- حداکثر بهره گیری از روش‌های تولید خودکار را دارا می‌باشد. ۴
- هزینه‌های تحقیق و توسعه در این صنایع در سطح بالایی قرار دارد (حداقل دو برابر میانگین آن در سایر صنایع). ۵
- فناوری این صنایع نسبت به فناوری سایر صنایع، با نرخ سریعتری تغییر می‌کند. ۶
- دارای پتانسیل (ظرفیت) و توان کاربرد فناوری جهت رشد سریع را دارا می‌باشند. ۷
- نسبت نیروی انسانی دانشور، متخصص و تحصیل کرده در این صنایع حداقل بیست درصد (۲۰ %) از کل کارکنان است. مصادیق صنایع پیشرفته:
صنایع با فناوری پیشرفته در گروه‌ها و زیر گروه‌ها به شرح زیر طبقه بندی می‌گردند: ۱
- صنایع الکترونیک (طراحی و ساخت): کامپیوتر و ملحقات آن به جز فرآیندهای مونتاژ (S.K.D)، مدارهای مجتمع، تولید تجهیزات الکترونیکی و ارتباطی پیشرفته. ۲
- صنایع تولید مواد نو: سرامیک‌های پیشرفته، کامپوزیت‌ها، پلیمرهای پیشرفته، مواد ابر رسانا. ۳
- صنایع بیوفناوری: انواع محصولات دارویی پیشرفته و کیت‌های تشخیص، مکمل‌های غذایی، بیوپلیمرها، راکتورهای زیستی، تراشه‌های بیوفناوری، تولید انواع کودهای بیولوژیک و آنزیم‌ها. ۴
- اپتیک و لیزر: انواع لنز، تجهیزات کاربرد لیزر، فیبر نوری، کریستال‌ها و لایه‌های نازک اپتیکی، ایتو مکانیک. ۵
- اتوماسیون صنعتی و سیستم‌های هوشمند: سیستم‌ها و تجهیزات کنترل فرآیند، ابزار دقیق، کنترل گرما، سنسورها، روبات‌ها. ۶
- نانو فناوری: کابرد نانو فناوری در زمینه‌های مختلف از قبیل برق و رایانه، پزشکی، محیط زیست، انرژی و نظایر آن. ۷
- صنایع مرتبط با فناوری اطلاعات (IT): طراحی و تولید بسته‌های نرم افزاری انتقال اطلاعات و خدمات شبکه‌های اطلاع رسانی، سامانه‌های اطلاعاتی و اطلاع رسانی. ۸
- صنایع هوا و فضا: تجهیزات ناوبری هوایی، سیستم‌های آیرودینامیک و مکانیک پروازی ساخت هواپیماهای غیرنظامی، فناوری‌های ماهواره ای. ۹
- انرژی‌های نو: پیل سوختی و مبدل‌های خورشیدی. در ایران با توجه به نوپایی این صنایع و نیز ریسک نسبتاً بالای آن‌ها، بخش خصوصی به تنهایی توانایی توسعه آن را در کشور نداشته و بدون تصدی گری دولت و فراهم نمودن زیرساخت‌های لازم، امکان رشد صنایع پیشرفته میسر نمی‌باشد. با توجه به موارد فوق الذکر، ایجاد و توسعه پیشرفته در حوزه کیفیت برتر، هزینه پایین تر و ارتقاء جایگاه رقابتی جهانی توجیه پیدا خواهد کرد. لذا در بسیاری از موارد سازمان‌های دولتی مرتبط به عنوان پیشرو، مولد و محرکه توسعه صنایع پیشرفته اقدام به سرمایه‌گذاری در این زمینه‌ها نموده و بستر مشارکت و حضور بخش خصوصی را فراهم می‌کنند. طبیعی است در هر جامعه، سیاست گذاری تشویقی مناسب در کنار سرمایه‌گذاری سازمان‌های متعلق به دولت در حوزه‌های مختلف صنایع پیشرفته که منجر به ایجاد کسب و کارهای موفق و توجیه پذیر گردد، به تدریج باعث ترغیب سرمایه گذاران بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری و مشارکت در اجرای طرح‌های مربوطه، ورود دانش فنی و بکارگیری آن و در نتیجه دستیابی به جایگاه برتر رقابتی بین‌المللی خواهد شد.