تصویب‌نامه درباره مذاکره و امضای موافقتنامه حفظ نباتات
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۵/۲/۲۹ به پیشنهاد شماره ۳۶۸۷ /۰۲۰ مورخ ۱۳۹۵/۲/۱۸ وزارت جهاد کشاورزی و در اجرای ماده (۲) آیین‌نامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق‌های بین‌المللی - مصوب ۱۳۷۱- تصویب کرد: وزارت جهاد کشاورزی مجاز است با هماهنگی معاونت حقوقی رئیس جمهور (امور توافق‌های بین‌المللی) و وزارت امورخارجه نسبت به انجام مذاکره، پیش امضا (پاراف) و امضای موقت موافقت نامه همکاری در زمینه حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت بوسنی و هرزگوین در چارچوب متن نمونه موضوع نامه شماره ۳۱۸۵۱ مورخ ۱۳۸۵/۳/۳۰ معاونت حقوقی رئیس جمهور، ظرف سه سال از تاریخ ابلاغ این تصویب‌نامه اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب پیگیری نماید. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور موافقتنامه همکاری در زمینه حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت بوسنی و هرزگوین مقدمه دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت بوسنی و هرزگوین که پس از این با عنوان طرفهای متعاهد، به آنها اشاره خواهد شد، با علم به سودمند بودن همکاری‌های بین‌المللی در زمینه حفظ نباتات و مهار آفات مربوط به گیاهان و فرآورده‌های گیاهی و کنترل و جلوگیری از ورود و انتشار آنها در کشورهای خود و همچنین با عنایت به تمایل به توسعه هرچه بیشتر روابط علمی، فنی، اقتصادی و تجاری به منظور ایجاد هماهنگی نزدیک در اتخاذ اقداماتی که برای نیل به این اهداف لازم می‌باشند، در خصوص اجرای کلیه شرایط و تعهدات مندرج در این موافقتنامه به شرح زیر توافق نمودند. ماده ۱ تعاریف از نظر این موافقتنامه معانی اصطلاحات به کار رفته به شرح زیر خواهد بود: گیاه: گیاهان زنده و اندام‌های گیاهی از جمله بذور و ژرم بلاسم. فرآورده‌های گیاهی، مواد فرآوری نشده با منشا گیاهی از جمله دانه و آن دسته از تولیدات فرآوری شده ای که ماهیت یا نحوه فرآوری آنها ممکن است باعث خطر ورود و پراکندگی آفات شود. آفت: هر نژاد، گونه یا گونه زیستی گیاهی، حیوانی یا عامل بیماریزای (پاتوژنی) خسارت آور برای گیاهان یا فرآورده‌های گیاهی آفت قرنطینه ای: آفتی با اهمیت اقتصادی بالقوه برای منطقه در معرض خطر که هنوز در آن منطقه وجود ندارد یا اینکه وجود دارد ولی پراکندگی گسترده نداشته و به طور رسمی تحت کنترل باشد. شیوع: وجود آفتی در یک منطقه که بومی بودن آن به طور رسمی گزارش شده باشد یا به آن منطقه وارد شده و به طور رسمی گزارشی از ریشه کنی آن ارائه نشده باشد. آلودگی: وجود آفت زنده گیاه یا فرآورده گیاهی در یک کالا. بازرسی: بررسی بصری رسمی گیاهان، فرآورده‌های گیاهی یا دیگر اقلام تحت کنترل جهت تعیین وجود یا عدم وجود آفت به همراه آنها و یا تعیین مطابقت با مقررات بهداشت گیاهی. آفت زدایی: روش رسمی برای کشتن، غیرفعال کردن، حذف یا عقیم ساختن آفات یا از بین بردن قوه نامیه گیاه. اقلام تحت کنترل: هر گونه گیاه، فرآورده‌های گیاهی، محل نگهداری، مواد بسته بندی، وسیله حمل و نقل، بارگنج (کانتینر)، خاک و هر موجود زنده (ارگانیزم)، شی یا ماده دیگر که به ویژه در حمل و نقل بین‌المللی قابلیت انتقال یا انتشار آفات را داشته باشد. محموله: گیاه، فرآورده‌های گیاهی و یا اقلام تحت کنترل که از یک کشور به کشور دیگری همراه با گواهی بهداشت گیاهی حمل و نقل می‌شود. محموله ممکن است شامل یک یا چند کالا یا بسته کالا باشد. وقوع آفات قرنطینه ای: جمعیتی از آفت که جدیداً کشف شده، از جمله کشف جمعیتی از یک آفت جدید در یک منطقه که هنوز مستقر نشده است، اما بقای آن در آینده نزدیک مورد انتظار است یا افزایش ناگهانی و معنی دار در جمعیت آفتی که در منطقه مستقر بوده است. ماده ۲ مراجع صلاحیتدار مراجع صلاحیتدار طرفهای متعاهد برای اجرای این موافقتنامه عبارتند از:
- از طرف ایرانی: وزارت جهاد کشاورزی جمهوری اسلامی ایران.
- از طرف بوسنی و هرزگوین: وزارت کشاورزی بوسنی و هرزگوین. مراجع صلاحیتدار طرف‌ها برای اجرای این موافقتنامه، از طریق مجاری دیپلماتیک ارتباط برقرار خواهند نمود. ماده ۳ تبادل اطلاعات ۱
- طرفهای متعاهد اطلاعات مربوط به شیوع آفات قرنطینه ای طرف متعاهد دیگر در قلمرو خویش، و روش‌های مبارزه و کنترل آنها را به صورت سالانه و در بهار هر سال مبادله خواهند کرد. در صورت وقوع آفات قرنطینه ای جدید در قلمرو هر طرف متعاهد، اطلاعات مربوط به آفت و اقدامات انجام شده برای ریشه کنی و یا کنترل آن باید در زودترین زمانی که عملاً امکان پذیر است به طرف متعاهد دیگر اعلام گردد. ۲
- طرفهای متعاهد نسخه ای از قوانین و مقررات جاری حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی و فهرست آفات قرنطینه ای خود را مبادله خواهند کرد. طرفهای متعاهد موافقت می‌نمایند هرگونه تغییر در قوانین و مقررات و فهرست مذکور را به اطلاع طرف متعاهد دیگر برسانند. این تغییرات پس از گذشت مدت ۶۰ روز از اعلام به طرف متعاهد دیگر، لازم الاجرا خواهد بود. ۳
- طرفهای متعاهد نسبت به کمک به همکاری‌های بین موسسات تحقیقاتی دو کشور در زمینه حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی از جمله تحقیقات مشترک، تلاش خواهند کرد. ۴
- طرفهای متعاهد یکدیگر را از دستاوردهای نوین علمی و فنی در زمینه حفظ نباتات، قرنطینه گیاهی و کنترل آفات آگاه خواهند کرد. ۵
- هر یک از طرفهای متعاهد بدون رضایت طرف دیگر حق نخواهد داشت اطلاعات و نتایج به دست آمده در چارچوب این موافقتنامه را به طرفهای سوم ارایه نماید. ماده ۴ شرایط مربوط به واردات و اقدامات پیشگیرانه ۱
- طرفهای متعاهد کلیه مساعی خود را در زمینه انجام اقدامات لازم به منظور بازرسی و عندالزوم بررسی آزمایشگاهی و آفت زدایی گیاهان، محموله فرآورده‌های گیاهی و وسایل حمل و نقل آنها به کار خواهند گرفت تا از انتقال آفات قرنطینه ای به قلمرو طرف متعاهد دیگر جلوگیری به عمل آید. ۲
- صادرات هرگونه محموله گیاهان و فرآورده‌های گیاهی به قلمرو طرف متعاهد دیگر باید با رعایت مقررات قانونی قرنطینه گیاهی طرف وارد کننده صورت پذیرد. طرفهای متعاهد به منظور کنترل و پیشگیری از ورود و پراکندگی آفات قرنطینه ای، حق خواهند داشت: الف- اقدامات بهداشت گیاهی اضافی را در رابطه با ورود گیاهان، فرآورده‌های گیاهی و یا سایر اقلام تحت کنترل درخواست کنند و در صورت وجود خطر جدی ورود آفات قرنطینه ای، واردات کالاهای خاصی را ممنوع، محدود و یا منوط به انجام تشریفاتی مانند آفت زدایی نمایند. ب - برای واردات محموله‌های گیاهی و اقلام تحت کنترل، نقاط ورودی را تعیین و اعلام نمایند. پ- از ورود عوامل کنترل بیولوژیکی آفات و گیاهای تراریخته به قلمرو خود جلوگیری و یا آن را محدود نماید. ۳
- طرفهای متعاهد برای اطمینان از عدم وجود آفات قرنطینه ای، و صرفنظر از وجود گواهی بهداشت گیاهی، حق خواهند داشت اقدام به بازرسی، نمونه برداری و آزمایش محموله‌های وارداتی گیاهان و فرآورده‌های گیاهی کنند و در صورت آلودگی محموله‌ها به آفات قرنطینه ای، آنها را آفت زدایی، مرجوع و یا معدوم نمایند که در این صورت مراتب را به طور کتبی به اطلاع طرف متعاهد دیگر خواهند رساند. ۴
- طرفهای متعاهد ورود خاک و استفاده از کاه، علف خشک، سایر اجزاء گیاهی و همچنین هرگونه مواد یا منشاء گیاهی که احتمالی ورود آفات قرنطینه ای به همراه آن وجود دارد، به منظور بسته بندی محموله‌های وارداتی را ممنوع اعلام می‌نمایند. ماده ۵ گواهی بهداشت گیاهی ۱
- محموله‌های وارداتی و صادراتی که از قلمرو هر یک از طرفهای متعاهد به قلمرو طرف متعاهد دیگر وارد و صادر می‌گردد باید دارای گواهی بهداشت گیاهی صادر شده توسط مراجع صلاحیتدار طرفهای متعاهد باشد. ۲
- هر یک از طرفهای متعاهد باید در هنگام صدور محموله به قلمرو طرف متعاهد دیگر، قوانین و مقررات حفظ/سلامت نباتات آن طرف را رعایت نماید. ۳
- صدور گواهی بهداشتی باید توسط مقامات صلاحیتدار انجام گیرد و از تاریخ صدور ۴۵ روز اعتبار داشته باشد. ۴
- گواهی بهداشت گیاهی باید اصل و به زبان انگلیسی و زبان رسمی هر یک از طرفهای متعاهد باشد. هرگونه اصلاح، قلم خوردگی و ناخوانایی متن موجب ساقط شدن اعتبار گواهی بهداشت گیاهی خواهد شد. ماده ۶ شرایط صدور مجدد برای صادرات مجدد محموله، اصل یا تصویر تایید شده گواهی بهداشت گیاهی کشور مبداء باید به گواهی بهداشت گیاهی صادرات مجدد صادر شده توسط طرفهای متعاهد پیوست شود. ماده ۷ شرایط گذر (ترانزیت) گذر (ترانزیت) محموله‌ها با رعایت قوانین و مقررات ملی قرنطینه طرف متعاهدی که گذر از قلمرو آن صورت می‌گیرد و در صورت ارائه گواهی بهداشت گیاهی کشور مبداء مجاز است. ماده ۸ اقدامات مشترک بازرسی‌های مشترک بهداشت گیاهی و بررسی‌های آزمایشگاهی محموله‌هایی که در هنگام صادرات و واردات از قلمرو یک طرف متعاهد به قلمرو طرف متعاهد دیگر به عنوان خطر قرنطینه ای مهم تلقی می‌شوند، براساس ترتیبات قبلی صورت می‌گیرد. هر طرف باید مکان لازم برای بررسی و تجهیزاتی برای بررسی‌های آزمایشگاهی فوق در نظر بگیرد. طرف اعزام کننده تمام هزینه‌های مربوطه را مطابق قوانین و مقررات ملی کشور خود پرداخت خواهد کرد. ماده ۹ ارتباط با سایر موافقتنامه‌ها مفاد این موافقتنامه بر حقوق و تعهدات طرفهای متعاهد ناشی از سایر موافقتنامه‌های بین‌المللی که کشور طرفهای متعاهد عضو آنها هستند، تاثیری نخواهد داشت. ماده ۱۰ حل و فصل اختلافات ۱
- کلیه اختلاف‌های ناشی از تفسیر یا اجرای این موافقتنامه ابتدا از طریق مذاکرات دو جانبه حل و فصل خواهد شد. ۲
- در صورت عدم حل و فصل اختلاف به شرح بند (۱)، طرف متعاهد یا طرفهای متعاهد می‌توانند از مدیرکل سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) درخواست کنند کارگروهی از کارشناسان را تعیین نماید تا براساس مقررات و رویه‌های مدون سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) مسائل مورد اختلاف را بررسی نماید. ۳
- کارگروه مزبور شامل نماینده‌های طرفهای متعاهد خواهد بود. ۴
- طرفهای متعاهد توافق می‌کنند که نظرات کارگروه، اگر چه ماهیتاً لازم الاجرا نمی‌باشد، به عنوان مبنایی برای بررسی مجدد موضوعی که عدم توافق از آن ناشی شده است توسط طرفهای متعاهد ذیربط قرار گیرد. ۵
- طرفهای متعاهد هزینه‌های کارشناسی را مطابق قوانین و مقررات ملی کشور خود پرداخت خواهند کرد. ماده ۱۱ اصلاح موافقتنامه این موافقتنامه تنها با توافق کتبی طرفهای متعاهد و به شکل پروتکلی که جزء لاینفک این موافقتنامه تلقی خواهد شد، می‌تواند اصلاح شود. هرگونه اصلاح با رعایت مفاد ماده ۱۲ این موافقتنامه لازم الاجرا خواهد شد. ماده ۱۲ لازم الاجرا شدن این موافقتنامه در روز سی و یکم پس از تاریخ اطلاعیه کتبی موخر طرفهای متعاهد مبنی بر انجام تشریفات داخلی لازم درباره لازم الاجرا شدن این موافقتنامه برای مدت پنج سال به اجرا گذارده خواهد شد. پس از مدت مزبور این موافقتنامه برای دوره‌های پنج ساله متوالی همچنان معتبر خواهد ماند مگر آنکه یکی از طرفهای متعاهد فسخ آن را به طور کتبی به اطلاع طرف متعاهد دیگر برساند. این موافقتنامه تا زمان انقضای شش ماه از تاریخ دریافت اطلاعیه کتبی یک طرف متعاهد از طریق مجاری دیپلماتیک توسط طرف متعاهد دیگر مبنی بر تمایل آن طرف به خاتمه اعتبار آن، لازم الاجرا باقی می‌ماند. این موافقتنامه در شهر....... در تاریخ........ هجری شمسی برابر با...... میلادی در دو نسخه به زبان‌های فارسی، بوسنیایی و انگلیسی تنظیم گردید که تمامی آنها از اعتبار یکسان برخوردار می‌باشد. در صورت بروز هرگونه اختلاف در تفسیر مفاد این موافقتنامه، متن انگلیسی ملاک خواهد بود. از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران از طرف دولت بوسنی و هرزگوین