ماده ۸۳ قانون مجازات اسلامی

متن قانون

ماده ۸۳ قانون مجازات اسلامی: دوره مراقبت دوره ای است که طی آن محکوم، به حکم دادگاه و تحت نظارت قاضی اجرای احکام به انجام یک یا چند مورد از دستورهای مندرج در تعویق مراقبتی به شرح ذیل محکوم می‌گردد:

الف در جرایمی که مجازات قانونی آنها حداکثر سه ماه حبس است، تا شش ماه

ب در جرایمی که مجازات قانونی آنها نود و یک روز تا شش ماه حبس است و جرایمی که نوع و میزان تعزیر آنها در قوانین موضوعه تعیین نشده‌است، شش ماه تا یک سال

پ در جرایمی که مجازات قانونی آنها بیش از شش ماه تا یک سال است، یک تا دو سال

ت در جرایم غیرعمدی که مجازات قانونی آنها بیش از یک سال است، دو تا چهار سال

توضیح واژگان

دوره مراقبت: دوره مراقبت یکی از انواع مجازات‌های جایگزین حبس است که در آن آزادی محکوم، تحت کنترل قرار می‌گیرد. تحمیل این مجازات با هدف اجتناب از آثار سوء زندان بر محکومان غیر خطرناک و حفظ جایگاه اجتماعی و حیثیت آنان است.
محکوم: محکوم شخصی است که در نتیجهٔ حکم دادگاه با تکیه بر قدرت قانون، ملزم به اجرای موضوع حکم خواهد بود.
قاضی اجرای احکام: مطابق ماده ۴۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری: «معاونت اجرای احکام کیفری به تعداد لازم قاضی اجرای احکام کیفری، مددکار اجتماعی، مأمور اجراء و مأمور مراقبتی در اختیار دارد. تبصره - قاضی اجرای احکام کیفری باید حداقل سه سال سابقه خدمت قضائی داشته باشد.» عده ای معتقدند که مقصود از قاضی اجرای احکام کیفری، دادیار است نه بازپرس، چرا که در عمل نیز دادستان‌ها از دادیاران برای اجرای احکام استفاده می‌کنند. وظایف قاضی اجرای احکام کیفری نیز در ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی کیفری بیان شده است.
تعویق مراقبتی: قرار تعویق صدور حکم به این صورت است که دادگاه بعد از احراز مجرمیت شخص، دادگاه تا مدت مقرری صدور حکم را به تاخیر می‌اندازد و به متهم مهلت میدهد تا رفتار خود را اصلاح نماید، پس از انقضای این مدت دادگاه حسب مورد در خصوص معافیت یا مجازات متهم، تصمیم‌گیری خواهد کرد. پیش‌بینی این تاسیس جدید مبتنی بر نظریه برچسب زنی در جرم شناسی است و به واقع برای کاهش آثار زیانبار ناشی از برچسب مجرمیت به اشخاص در نظر گرفته شده است. در ماده ۴۱، قرار تعویق صدور حکم به دو دسته تعویق ساده یا مراقبتی، تقسیم شده است.
دستورات مندرج در تعویق مراقبتی: منظور از «دستورات مندرج در تعویق مراقبتی»، دستورات مذکور در ماده ۴۳ قانون مجازات اسلامی می‌باشد، هرچند در بادی امر به نظر می‌رسد که دادگاه می‌تواند متهم را علاوه بر این به تدابیر مذکور در ماده ۴۲ ملزم نماید، اما با دقت در عبارت ماده فوق (استفاده از عبارت دستور) و توجه به مفاد تدابیر ماده ۴۲ که جنبه ایجابی ندارد، خلاف این نظر برداشت می‌شود.
حبس: حبس در لغت به معنای منع کردن و زندانی کردن است. در اصطلاح به معنی محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.
تعزیر: تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌گردد.
جرایم غیرعمدی: در جرم غیر عمدی مرتکب نه تنها قصد ارتکاب جرم را ندارد، بلکه نتایج حاصل از رفتار ارتکابی خود را خواستار نیست. در این نوع از جرایم انسان نتیجه رفتار خود را به طور قطع نمی‌داند اما نتیجه مذکور آنقدر محتمل است که هر انسان محتاطی باید از انجام آن رفتار خودداری کند. در جرم غیر عمدی، مرتکب نه تنها قصد انجام فعل مجرمانه را ندارد بلکه هیچ‌گاه خواستار نتایج حاصل از رفتار ارتکابی خود نیز نمی‌باشد و تحقق آن، منوط به احراز تقصیر مرتکب است.

متن قانون

الف در جرایمی که مجازات قانونی آنها حداکثر سه ماه حبس است، تا شش ماه

پ در جرایمی که مجازات قانونی آنها بیش از شش ماه تا یک سال است، یک تا دو سال

ت در جرایم غیرعمدی که مجازات قانونی آنها بیش از یک سال است، دو تا چهار سال

توضیح واژگان

دوره مراقبت: دوره مراقبت یکی از انواع مجازات‌های جایگزین حبس است که در آن آزادی محکوم، تحت کنترل قرار می‌گیرد. تحمیل این مجازات با هدف اجتناب از آثار سوء زندان بر محکومان غیر خطرناک و حفظ جایگاه اجتماعی و حیثیت آنان است.
محکوم: محکوم شخصی است که در نتیجهٔ حکم دادگاه با تکیه بر قدرت قانون، ملزم به اجرای موضوع حکم خواهد بود.
قاضی اجرای احکام: مطابق ماده ۴۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری: «معاونت اجرای احکام کیفری به تعداد لازم قاضی اجرای احکام کیفری، مددکار اجتماعی، مأمور اجراء و مأمور مراقبتی در اختیار دارد. تبصره - قاضی اجرای احکام کیفری باید حداقل سه سال سابقه خدمت قضائی داشته باشد.» عده ای معتقدند که مقصود از قاضی اجرای احکام کیفری، دادیار است نه بازپرس، چرا که در عمل نیز دادستان‌ها از دادیاران برای اجرای احکام استفاده می‌کنند. وظایف قاضی اجرای احکام کیفری نیز در ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی کیفری بیان شده است.
تعویق مراقبتی: قرار تعویق صدور حکم به این صورت است که دادگاه بعد از احراز مجرمیت شخص، دادگاه تا مدت مقرری صدور حکم را به تاخیر می‌اندازد و به متهم مهلت میدهد تا رفتار خود را اصلاح نماید، پس از انقضای این مدت دادگاه حسب مورد در خصوص معافیت یا مجازات متهم، تصمیم‌گیری خواهد کرد. پیش‌بینی این تاسیس جدید مبتنی بر نظریه برچسب زنی در جرم شناسی است و به واقع برای کاهش آثار زیانبار ناشی از برچسب مجرمیت به اشخاص در نظر گرفته شده است. در ماده ۴۱، قرار تعویق صدور حکم به دو دسته تعویق ساده یا مراقبتی، تقسیم شده است.
دستورات مندرج در تعویق مراقبتی: منظور از «دستورات مندرج در تعویق مراقبتی»، دستورات مذکور در ماده ۴۳ قانون مجازات اسلامی می‌باشد، هرچند در بادی امر به نظر می‌رسد که دادگاه می‌تواند متهم را علاوه بر این به تدابیر مذکور در ماده ۴۲ ملزم نماید، اما با دقت در عبارت ماده فوق (استفاده از عبارت دستور) و توجه به مفاد تدابیر ماده ۴۲ که جنبه ایجابی ندارد، خلاف این نظر برداشت می‌شود.
حبس: حبس در لغت به معنای منع کردن و زندانی کردن است. در اصطلاح به معنی محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.
تعزیر: تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌گردد.
جرایم غیرعمدی: در جرم غیر عمدی مرتکب نه تنها قصد ارتکاب جرم را ندارد، بلکه نتایج حاصل از رفتار ارتکابی خود را خواستار نیست. در این نوع از جرایم انسان نتیجه رفتار خود را به طور قطع نمی‌داند اما نتیجه مذکور آنقدر محتمل است که هر انسان محتاطی باید از انجام آن رفتار خودداری کند. در جرم غیر عمدی، مرتکب نه تنها قصد انجام فعل مجرمانه را ندارد بلکه هیچ‌گاه خواستار نتایج حاصل از رفتار ارتکابی خود نیز نمی‌باشد و تحقق آن، منوط به احراز تقصیر مرتکب است.

ماده ۸۳ قانون مجازات اسلامی

متن قانون

توضیح واژگان

ماده ۸۳ قانون مجازات اسلامی

متن قانون

توضیح واژگان

۶ بخش تحلیلی دیگر روی همین ماده