مادهٔ قانونبازبینی‌شده

ماده ۳۶۶ قانون مدنی

این ماده، تکلیف رد مال قبض‌شده در بیع فاسد و ضمان عین و منافع آن در صورت تلف یا نقص را بیان می‌کند.

متن قانون

ماده ۳۶۶ قانون مدنی: هر گاه کسی به بیع فاسد مالی را قبض کند باید آن را به صاحبش رد کند و اگر تلف یا ناقص شود ضامن عین و منافع آن خواهد بود.

«بیع فاسد»، بیعی است که فاقد شرایط صحت قراردادها بوده و به همین دلیل علی‌رغم توافق طرفین، صحیحا تشکیل نگردیده است.
«قبض» به معنای قرار گرفتن مبیع، تحت اختیار و تسلط خریدار می‌باشد.
«ضامن»، شخصی است که به واسطه تحقق یکی از اسباب ضمان‌قهری، یا انعقاد ضمان عقدی، دینی بر ذمه‌اش قرار می‌گیرد.
«عین» در ماده ۳۶۶ قانون مدنی، مالی است که در عالم خارج موجود و مشخص باشد.
«منافع»، فایده و ثمره ای است که به تدریج از عین مال به دست آمده و به نحو محسوس از عین آن مال نمی‌کاهد.

اگر شخصی از فروشنده تخم پیاز را طلب نموده و وی به جای آن، به او تخم کراس تحویل دهد؛ و این موضوع، پس از رسیدن محصول، برای خریدار معلوم گردد؛ در این صورت، بیع باطل بوده و زراعت به بایع تعلق دارد و او مکلف است اجرت‌المثل زمین مشتری را پرداخت نماید.
بیع باطل از حیث ضمان، آثار غصب را دربردارد، و مقبوض به عقد فاسد، ضامن است.
در مقبوض به بیع فاسد، چنانچه مورد معامله در دست خریدار تلف گردد؛ به جهت حرمت مال دیگران و نیز بی‌عوض نبودن مال غیر، مشتری ضامن قیمت و زیان‌های وارده به مال مزبور است و مالک، مال خود را به طور رایگان، به دیگری تملیک ننموده است که بتوان گفت احترام مالش را زایل نموده است.

۳ بخش منتشرشده از این سند — همان متنی که پاسخ‌های دادرس روی آن ساخته می‌شود.

توضیح واژگان

«بیع فاسد»، بیعی است که فاقد شرایط صحت قراردادها بوده و به همین دلیل علی‌رغم توافق طرفین، صحیحا تشکیل نگردیده است.
«قبض» به معنای قرار گرفتن مبیع، تحت اختیار و تسلط خریدار می‌باشد.
«ضامن»، شخصی است که به واسطه تحقق یکی از اسباب ضمان‌قهری، یا انعقاد ضمان عقدی، دینی بر ذمه‌اش قرار می‌گیرد.
«عین» در ماده ۳۶۶ قانون مدنی، مالی است که در عالم خارج موجود و مشخص باشد.
«منافع»، فایده و ثمره ای است که به تدریج از عین مال به دست آمده و به نحو محسوس از عین آن مال نمی‌کاهد.

سوابق فقهی

اگر شخصی از فروشنده تخم پیاز را طلب نموده و وی به جای آن، به او تخم کراس تحویل دهد؛ و این موضوع، پس از رسیدن محصول، برای خریدار معلوم گردد؛ در این صورت، بیع باطل بوده و زراعت به بایع تعلق دارد و او مکلف است اجرت‌المثل زمین مشتری را پرداخت نماید.
بیع باطل از حیث ضمان، آثار غصب را دربردارد، و مقبوض به عقد فاسد، ضامن است.
در مقبوض به بیع فاسد، چنانچه مورد معامله در دست خریدار تلف گردد؛ به جهت حرمت مال دیگران و نیز بی‌عوض نبودن مال غیر، مشتری ضامن قیمت و زیان‌های وارده به مال مزبور است و مالک، مال خود را به طور رایگان، به دیگری تملیک ننموده است که بتوان گفت احترام مالش را زایل نموده است.