ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی

متن قانون

ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی: درصورتی که در شرع، مجازات دیگری برای معاون تعیین نشده باشد، مجازات وی به شرح زیر است: الف در جرایمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، یا حبس دائم است، حبس تعزیری درجه دو یا سه

ب در سرقت حدی و قطع عمدی عضو، حبس‌تعزیری درجه پنج یا شش

پ در جرایمی که مجازات قانونی آنها شلاق حدی است سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه شلاق تعزیری درجه شش

ت در جرایم موجب تعزیر یک تا دو درجه پایین‌تر از مجازات جرم ارتکابی

تبصره ۱ در مورد بند (ت) این ماده مجازات معاون از نوع مجازات قانونی جرم ارتکابی است مگر در مورد مصادره اموال، انفصال دائم و انتشار حکم محکومیت که مجازات معاون به ترتیب جزای نقدی درجه چهار، شش و هفت است.

تبصره ۲ درصورتی که به هر علت قصاص نفس یا عضو اجراء نشود، مجازات معاون براساس میزان تعزیر فاعل اصلی جرم، مطابق بند (ت) این ماده اعمال می‌شود.

توضیح واژگان

مجازات: مجازات در لغت به معنی جزا دادن، پاداش و کیفر آمده است. در اصطلاح حقوقی، آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند. همچنین مجازات ضامن اجراء قواعد مربوط به نظم عمومی است و با سایر ضمانت اجراها متمایز است.
معاون: معاون جرم کسی است که بدون مشارکت در اجرای جرم، با رفتار خود وقوع جرم را تسهیل نماید یا مباشر را به ارتکاب جرم برانگیزد. ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، معاونت در جرم و طرق ارتکاب آن را پیش‌بینی کرده‌است.
جرم: منظور از «جرم»، هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل است که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است.
مجازات سالب حیات: مجازات‌های سالب حیات، مجازات‌هایی هستند که حق حیات را از مجرم سلب می‌کند. بنابراین ماهیت این مجازات‌ها به نحوی است که با اعمال آن‌ها فرد حیات خود را از دست می‌دهد. این مجازات‌ها از زمان‌های بسیار قدیم در مورد انسان‌ها اعمال می‌شده و معمولا اختصاص به مهمترین جرایم و خطرناک ترین آن‌ها داشته است. این نوع مجازات‌ها در طول تاریخ همواره نظریات موافق و مخالفی داشته است.
حبس دائم: حبس ابد که به آن حبس دائم نیز می‌گویند، حبسی است که زمان اتمام آن به اندازه طول عمر مجرم است.
حبس تعزیری: حبس تعزیری حبسی است که به عنوان مجازات تعزیری برای شخص مرتکب جرایم تعزیری تعیین می‌گردد. همچنین کمیت و کیفیت این حبس در قانون به نحو دقیق مشخص نشده (صرفا دارای محدوده زمانی است) و با نظر قاضی در هر پرونده به طور خاص تعیین می‌گردد.
درجه بندی مجازات‌های تعزیری: درجه‌بندی مجازات‌های تعزیری در قوانین مجازات سال‌های ۱۳۰۴ و ۱۳۷۰ بدون سابقه است، این نوع تقسیم‌بندی اولین بار در قانون مبارزه با قاچاق اسلحه و مهمات مصوب ۱۳۸۹ ذکر شده که در قوانین ایران، حالتی ابتکاری دارد. اما ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مجازات‌های تعزیری را به هشت درجه تقسیم می‌کند.
سرقت حدی: مقررات مربوط به سرقت حدی و مجازات آن در مواد ۲۶۷ تا ۲۷۸ قانون مجازات اسلامی آمده‌است. ماده ۲۶۷ قانون مجازات اسلامی، سرقت را ربودن مال متعلق به غیر تعریف نموده‌است. در این تعریف مفاهیم مال و ملکیت با قواعد حقوق مدنی، اعتبار حقیقی پیدا می‌کنند و شرط تحقق سرقت، ملکیت و مال بودن مال مسروقه است.
قطع عضو: قطع عضو جدا شدن عضوی از اعضای بدن در اثر جرح یا صدمه وارده است. این مورد اعم از آن است که دفعتاً واحده باشد یا اینکه پس از ورود صدمه به وسیله جراح و به دلایل پزشکی صورت بگیرد.
تعزیر: تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به‌موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌گردد.
مصادره اموال: در مصادره اموال به صورت کلی مالکیت فرد بر مال از بین میرود و شخص مالک مال محسوب نخواهد شد. بنابراین مصادره استیلای دولت بر تمام یا بخشی از اموال محکوم علیه با حکم دادگاه است.
انفصال دائم: انفصال دائم به وضعیتی گفته می‌شود که در آن کارمند دولت بر اساس حکم قطعی مراجع صلاحیت‌دار، به موجب مجازات اصلی یا تبعی، برای همیشه از خدمت دولتی محروم شده باشد.
جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را جریمه نقدی یا تعزیر به اخذ مال گویند. نام دیگر جریمه‌ی نقدی، جزای نقدی است که به آن جرمانه (به ضم اول) نیز گفته می‌شود. در تعریفی دیگر، چنین آمده است که:«جریمه نقدی با جزای نقدی مترادف است. با این وجود، اگر گفته شود جریمه نقدی بیشتر برای تخلفات به کار برده می‌شود و جزای نقدی در مورد جرائم، حرف درستی به نظر می‌رسد».
قصاص نفس: مطابق ماده ۳۸۱ قانون مجازات اسلامی، مجازات قتل عمدی در صورت تقاضای ولی دم و وجود سایر شرایط مقرر در قانون، قصاص نفس است.
قصاص عضو: قصاص عضو مطابق ماده ۳۸۶ قانون مجازات اسلامی، مجازات جنایت عمدی بر عضو در صورت تقاضای مجنی علیه یا ولی او و وجود سایر شرایط مقرر در قانون است و در غیر این صورت مطابق قانون از حیث دیه و تعزیر عمل می‌گردد.

متن قانون

ب در سرقت حدی و قطع عمدی عضو، حبس‌تعزیری درجه پنج یا شش

پ در جرایمی که مجازات قانونی آنها شلاق حدی است سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه شلاق تعزیری درجه شش

ت در جرایم موجب تعزیر یک تا دو درجه پایین‌تر از مجازات جرم ارتکابی

توضیح واژگان

مجازات: مجازات در لغت به معنی جزا دادن، پاداش و کیفر آمده است. در اصطلاح حقوقی، آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند. همچنین مجازات ضامن اجراء قواعد مربوط به نظم عمومی است و با سایر ضمانت اجراها متمایز است.
معاون: معاون جرم کسی است که بدون مشارکت در اجرای جرم، با رفتار خود وقوع جرم را تسهیل نماید یا مباشر را به ارتکاب جرم برانگیزد. ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، معاونت در جرم و طرق ارتکاب آن را پیش‌بینی کرده‌است.
جرم: منظور از «جرم»، هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل است که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است.
مجازات سالب حیات: مجازات‌های سالب حیات، مجازات‌هایی هستند که حق حیات را از مجرم سلب می‌کند. بنابراین ماهیت این مجازات‌ها به نحوی است که با اعمال آن‌ها فرد حیات خود را از دست می‌دهد. این مجازات‌ها از زمان‌های بسیار قدیم در مورد انسان‌ها اعمال می‌شده و معمولا اختصاص به مهمترین جرایم و خطرناک ترین آن‌ها داشته است. این نوع مجازات‌ها در طول تاریخ همواره نظریات موافق و مخالفی داشته است.
حبس دائم: حبس ابد که به آن حبس دائم نیز می‌گویند، حبسی است که زمان اتمام آن به اندازه طول عمر مجرم است.
حبس تعزیری: حبس تعزیری حبسی است که به عنوان مجازات تعزیری برای شخص مرتکب جرایم تعزیری تعیین می‌گردد. همچنین کمیت و کیفیت این حبس در قانون به نحو دقیق مشخص نشده (صرفا دارای محدوده زمانی است) و با نظر قاضی در هر پرونده به طور خاص تعیین می‌گردد.
درجه بندی مجازات‌های تعزیری: درجه‌بندی مجازات‌های تعزیری در قوانین مجازات سال‌های ۱۳۰۴ و ۱۳۷۰ بدون سابقه است، این نوع تقسیم‌بندی اولین بار در قانون مبارزه با قاچاق اسلحه و مهمات مصوب ۱۳۸۹ ذکر شده که در قوانین ایران، حالتی ابتکاری دارد. اما ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مجازات‌های تعزیری را به هشت درجه تقسیم می‌کند.
سرقت حدی: مقررات مربوط به سرقت حدی و مجازات آن در مواد ۲۶۷ تا ۲۷۸ قانون مجازات اسلامی آمده‌است. ماده ۲۶۷ قانون مجازات اسلامی، سرقت را ربودن مال متعلق به غیر تعریف نموده‌است. در این تعریف مفاهیم مال و ملکیت با قواعد حقوق مدنی، اعتبار حقیقی پیدا می‌کنند و شرط تحقق سرقت، ملکیت و مال بودن مال مسروقه است.
قطع عضو: قطع عضو جدا شدن عضوی از اعضای بدن در اثر جرح یا صدمه وارده است. این مورد اعم از آن است که دفعتاً واحده باشد یا اینکه پس از ورود صدمه به وسیله جراح و به دلایل پزشکی صورت بگیرد.
تعزیر: تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به‌موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌گردد.
مصادره اموال: در مصادره اموال به صورت کلی مالکیت فرد بر مال از بین میرود و شخص مالک مال محسوب نخواهد شد. بنابراین مصادره استیلای دولت بر تمام یا بخشی از اموال محکوم علیه با حکم دادگاه است.
انفصال دائم: انفصال دائم به وضعیتی گفته می‌شود که در آن کارمند دولت بر اساس حکم قطعی مراجع صلاحیت‌دار، به موجب مجازات اصلی یا تبعی، برای همیشه از خدمت دولتی محروم شده باشد.
جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را جریمه نقدی یا تعزیر به اخذ مال گویند. نام دیگر جریمه‌ی نقدی، جزای نقدی است که به آن جرمانه (به ضم اول) نیز گفته می‌شود. در تعریفی دیگر، چنین آمده است که:«جریمه نقدی با جزای نقدی مترادف است. با این وجود، اگر گفته شود جریمه نقدی بیشتر برای تخلفات به کار برده می‌شود و جزای نقدی در مورد جرائم، حرف درستی به نظر می‌رسد».
قصاص نفس: مطابق ماده ۳۸۱ قانون مجازات اسلامی، مجازات قتل عمدی در صورت تقاضای ولی دم و وجود سایر شرایط مقرر در قانون، قصاص نفس است.
قصاص عضو: قصاص عضو مطابق ماده ۳۸۶ قانون مجازات اسلامی، مجازات جنایت عمدی بر عضو در صورت تقاضای مجنی علیه یا ولی او و وجود سایر شرایط مقرر در قانون است و در غیر این صورت مطابق قانون از حیث دیه و تعزیر عمل می‌گردد.

ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی

متن قانون

توضیح واژگان

ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی

متن قانون

توضیح واژگان

۴ بخش تحلیلی دیگر روی همین ماده