ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها
در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مربوط به کار میرود: الف - قانون: قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها - مصوب ۱۳۷۴ - و اصلاحیه آن - مصوب ۱۳۸۵ - که از این پس در این آییننامه به اختصار قانون نامیده میشود. ب - محدوده شهر، حریم شهر، محدوده شهرک و محدوده روستا: محدوده ای که بر اساس «قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها - مصوب ۱۳۸۴ -» به تصویب مراجع قانونی ذی ربط رسیده یا خواهد رسید. پ - طرح هادی روستا: طرحی که ضمن ساماندهی و اصلاح بافت موجود میزان و مکان گسترش آتی و نحوه نیازمندیهای عمومی روستایی را حسب مورد در قالب مصوبات طرحهای ساماندهی فضا و سکونتگاههای روستایی یا طرحهای جامع ناحیه ای تعیین مینماید. ت (اصلاحی ۱۳۹۷/۱۲/۰۵)- اراضی زراعی و باغها: اراضی زیر کشت، آیش و باغها شامل آبی یا دیم اعم از دایر یا بایر و نهالستان و قلمستان که سابقه بهرهبرداری قانونی داشته باشد و اراضی موضوع تبصره (۴) الحاقی به ماده (۱) قانون. ث - کمیسیون: کمیسیون تبصره (۱) ماده (۱) قانون میباشد. ج - کمیسیون تقویم: کمیسیون تبصره (۳) الحاقی ماده (۲) قانون میباشد. چ - تفکیک: در مقررات ثبتی عبارت است از تقسیم مال غیرمنقول به قطعات کوچکتر. ح - افراز: در اصطلاح قضایی و ثبتی عبارت است از جدا کردن سهم مشاع شریک یا شرکاء و یا تقسیم مال غیرمنقول مشاع بین شرکاء به نسبت سهم آنان. خ - تقسیم: اعم است از تفکیک و افراز و غیر آن. د - تغییر کاربری: هرگونه اقدام که مانع از بهرهبرداری و استمرار کشاورزی اراضی زراعی و باغها در قالب ایجاد بنا، برداشتن یا افزایش شن و ماسه و سایر اقداماتی که بنا به تشخیص وزارت جهاد کشاورزی تغییر کاربری محسوب شود. ذ - مالک یا صاحب زمین: شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی که بر اراضی زراعی یا باغی با ارایه سند مالکیت یا گواهی اداره ثبت مشعر بر مالکیت بوده و یا موافق احکام قطعیت یافته صادره از محاکم قضایی مالکیت آنان محقق شده باشد و چنانچه اراضی مذکور در مناطق مشمول اعلان ثبت عمومی و اجباری نباشد و از قدیم الایام از سوی اشخاص به عنوان مالک مورد بهرهبرداری واقع و شورای اسلامی محل تصرف مالکانه (قاعده ید) متقاضی را تأیید نماید و مستثنی بودن اراضی موردنظر از انواع اراضی ملی و دولتی به تأیید مراجع ذیصلاح رسیده باشد، مالک تلقی میشود. ر - طرحهای تملک و داراییهای سرمایه ای مصوب مجلس شورای اسلامی (ملی - استانی): طرحهایی که دارای موافقتنامه مبادله شده بین دستگاه اجرایی و سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور و یا استان (بنا به مورد) باشد. ز (اصلاحی ۱۳۸۶/۰۹/۱۸)- طرحهای خدمات عمومی مورد نیاز مردم موضوع تبصره (۲) اصلاحی ماده (۲) قانون منحصراً به شرح جدول پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است، با رعایت ضوابط ذیل تعیین میشود: ۱ - اخذ موافقت اصولی یا جواز تأسیس با رعایت ضوابط استقرار و سایر مقررات مربوط از دستگاههای ذی ربط. ۲ - تشخیص ضرورت تغییر کاربری از کمیسیون تبصره (۱) ماده (۱) قانون. ۳ - تعیین کاربری توسط کارگروه تخصصی و شورای برنامهریزی و توسعه استان و در محدوده حریم راههای برون شهری توسط وزارت راه و شهرسازی. ۴ - اخذ پروانه ساختمان از شهرداریها در حریم شهرها و در خارج از حریم شهرها از مراجع صدور پروانه بر اساس ماده (۱۰) آییننامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تأسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها موضوع تصویبنامه شماره ۳۱۶۳۶ /ت ۴۷۰۹۷ه- مورخ ۲۰ /۲ /۱۳۹۱ و اصلاحات بعدی آن و در محدوده یکصد متر از انتهای حریم راهها و راهآهن از وزارت راه و شهرسازی. تبصره (اصلاحی ۱۳۸۷/۰۲/۲۹)- مصادیق موضوع بند یاد شده به شرح پیوست که به مهر "پیوست تصویبنامه هیئت وزیران" تأیید شده است تعیین میشود. وزارت جهاد کشاورزی موظف است پیشنهاد اصلاح یا تکمیل مصادیق مزبور را حسب مورد در مقاطع زمانی یک ساله به هیئت وزیران ارایه نماید. متقاضیان مصادیق بند یاد شده باید در احداث تاسیسات مربوطه موارد زیر را به ترتیب اولویت رعایت نمایند. ۱- اخذ موافقت اصولی یا جواز تاسیس از دستگاه ذی ربط. ۲ - اخذ مجوز ضرورت تغییر کاربری از کمیسیون تبصره (۱) ماده (۱) قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها. ۳- تعیین کاربری در کارگروه معماری و شهرسازی استانها در حریم شهرها و خارج از آن توسط کمیسیون ماده (۱۳) آییننامه مربوط به استفاده از اراضی و احداث بنا و تأسیسات در خارج از محدوده و حریم شهرها. ۴ - اخذ پروانه ساختمان از شهرداریها در حریم شهرها و مراجع موضوع ماده (۶) آییننامه مربوط به استفاده از اراضی و احداث بنا و تاسیسات در خارج از محدوده و حریم شهرها. تبصره ۱ - متقاضیان طرحهای یاد شده باید در احداث تأسیسات مربوط، ضوابط فوق را به ترتیب اولویت رعایت نمایند. پیوست ردیف مصداق ردیف مصداق ۱ طرحهای گردشگری ۱۷ نمایشگاههای بینالمللی ۲ مجتمعهای خدماتی رفاهی بین راهی ۱۸ جایگاههای عرضه سوخت و فرآوردههای نفتی ۳ مجتمعهای تفریحی و توریستی غیرمسکونی (هتل، متل و...) ۱۹ پارکینگهای عمومی ۴ مجتمعهای ورزشی ۲۰ مراکز خدمات کشاورزی روستایی ۵ استخرهای آب گرم و آبهای معدنی و محوطه مورد نیاز آنها ۲۱ ایستگاهها و تاسیسات مربوط به خدمات زیربنایی آب، برق، گاز، تلفن و فاضلاب ۶ زائرسرا و توسعه اماکن زیارتی ۲۲ محل دفن زباله و بازیافت آن ۷ مساجد و نمازخانههای بین راهی ۲۳ آسایشگاهها، خانه سالمندان و مراکز نگهداری بیماران خاص ۸ سرویسهای بهداشتی ۲۴ پایگاههای امدادی ۹ فرودگاهها ۲۵ مراکز آموزش و تحقیقات کشاورزی ۱۰ پایانههای مسافربری و باربری ۲۶ گورستانها ۱۱ پایانهها و بازارچههای مرزی ۲۷ آب انبارهای عمومی ۱۲ راهها و راهآهن و تاسیسات وابسته و حریم آنها و کارگاههای راه سازی ۲۸ ایستگاههای هواشناسی ۱۳ راهدارخانهها ۲۹ نیروگاههای تولید و تاسیسات توزیع برق ۱۴ میادین میوه و تره بار ۳۰ بنادر و تاسیسات وابسته ۱۵ باغ وحش ۳۱ کشتارگاهها ۱۶ پارکها و فضای سبز تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۹۶/۰۶/۰۸)- دستگاه اجرایی صادرکننده موافقت اصولی یا جواز تأسیس موظف است از زمان صدور مجوز و در طول بهرهبرداری و پس از آن به طور مستمر نظارت نموده و در مقاطع زمانی شش ماهه گزارش اقدامات صورت گرفته را به سازمان جهاد کشاورزی استان اعلام و در صورت هرگونه تخلف و تغییر طرح، مراتب را به سازمان مذکور منعکس تا در اجرای ماده (۱۰) قانون ضمن توقف عملیات، نسبت به اعمال ماده (۲) قانون و اخذ عوارض مربوط اقدام نماید. تبصره ۳ - در رابطه با طرحهای توسعه و عمران شهری و تغییرات بعدی آن و نیز ایجاد شهرکهای مسکونی و افزایش محدوده شهرها به شرح زیر اقدام میشود: ۱ - طرحهای توسعه و عمران شهری و تغییرات بعدی آن (تصویب و بازنگری) که به تصویب مراجع قانونی ذی ربط (شورای برنامهریزی و توسعه استان - شورای عالی شهرسازی و معماری ایران) میرسد، نیاز به اخذ مجوز از کیمسیون ندارد. ۲ - ایجاد شهرکهای مسکونی پس از تصویب مراجع ذی صلاح و همچنین افزایش محدوده مصوب شهرها به صورت موردی به عنوان مغایرت اساسی با طرح جامع و تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران با استفاده از اراضی که قابلیت کشت و تولید محصولات کشاورزی را نداشته باشد، در صورت تشخیص ضرورت توسط کمیسیون، از شمول عوارض ماده (۲) قانون معاف است. تبصره ۴ (الحاقی ۱۳۹۶/۰۶/۰۸)- در صورت درخواست جدید برای تغییر طرحهای خدمات عمومی مورد نیاز مردم به سایر طرحها، پس از طرح پرونده در کمیسیون تبصره (۱) ماده (۱)، موضوع مشمول عوارض موضوع ماده (۲) قانون خواهد بود. تبصره ۵ (الحاقی ۱۳۹۷/۰۴/۰۶)- واحدهای اقامتی واقع در مناطق و مجتمعهای موضوع ردیفهای (۲۶) و (۲۸) جدول پیوست جزء لاینفک طرح برای استفاده عموم بوده و افراز و تفکیک عرصه و اعیان و فروش و نقل و انتقال به سایر اشخاص حقیقی و حقوقی ممنوع است. تبصره ۶ (الحاقی ۱۳۹۷/۰۴/۰۶)- دستورالعمل تعیین نصابها، تعاریف، مکان یابی و درجه بندی فعالیتهای موضوع ردیفهای (۲۶)، (۲۷) و (۲۸) جدول پیوست ظرف یک ماه پس از ابلاغ این تصویبنامه توسط وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تهیه و ابلاغ میشود. جدول مصادیق طرحهای خدمات عمومی مورد نیاز عموم مردم ردیف مصداق ردیف مصداق ۱ مجتمع خدمات رفاهی بین راهی در خارج از حریم شهرها ۱۴ محل دفن زباله و بازیافت آن ۲ انواع هتلها ۱۵ پایگاههای امدادی جاده ای ۳ استخرهای آب گرم و آبهای معدنی ۱۶ مراکز آموزش تحقیقات کشاورزی ۴ مجتمع ورزشی ۱۷ آرامستانها ۵ مساجد و نمازخانههای بین راهی ۱۸ ایستگاههای هواشناسی و پایش محیط زیست ۶ سرویسهای بهداشتی بین راهی ۱۹ نیروگاههای تولید و تأسیسات توزیع برق ۷ پایانههای مسافربری و باربری ۲۰ بنادر و تأسیسات وابسته ۸ راههای عمومی و راهآهن و تاسیسات وابسته و حریم آنها و کارگاههای راه سازی ۲۱ فرودگاهها ۹ ایستگاههای مترو بین شهری و حومه ۲۲ پایانهها و بازارچههای مرزی ۱۰ مرکز ارایه خدمات مکانیزه به کشاورزان ۲۳ توقفگاه ماشین آلات سنگین در حریم شهرها ۱۱ راهدارخانهها ۲۴ آب انبارهای عمومی ۱۲ جایگاههای عرضه سوخت ۲۵ اراضی بایری که تبدیل به فضای سبز میشود ۱۳ ایستگاهها و تاسیسات مربوط به خدمات زیربنایی آب، برق، گاز و فاضلاب ۲۶ منطقه نمونه گردشگری واقع در خارج از حریم شهرها با تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (در اراضی درجه (۳) و بیشتر) ۲۷ بوم گردی واقع در بافتهای کالبدی روستایی (در اراضی درجه (۳) و بیشتر) ۲۸ مجتمع گردشگری عمومی (در اراضی درجه (۳) و بیشتر) س - مجوز موضوع ماده (۷) قانون: موافقتی اصولی یا جواز تأسیسی که توسط دستگاههای اجرایی ذی ربط در چارچوب قوانین و مقررات مربوط صادر میشود. ش - مجوز یا پروانه ساخت موضوع ماده (۸) قانون: موافقتی که توسط دستگاههای ذی ربط در احداث بنا و تأمین و واگذاری خدمات و تأسیسات زیربنایی مانند آب، برق، گاز و تلفن صادر میشود. ص - اراضی داخل محدوده روستاهای دارای طرح هادی مصوب: محدوده شامل بافت موجود روستا و گسترش آتی آن در دوره طرح هادی روستا میباشد.