لایحه قانونی اصلاحیه نحوه واگذاری و احیاء اراضی
الف
- اراضی منابع طبیعی که در اختیار دولت اسلامی است. توضیح بند الف - اینگونه اراضی به عنوان ثروت عمومی در اختیار و کنترل دولت اسلامی است و دولت اسلامی براساس نیاز و توانائی افراد واجد شرایط بهره وری از اینگونه اراضی و منابع را به آنها واگذار میکند. در واگذاری این اراضی همیشه مصلحت جامعه باید مدنظر قرار گیرد. ب
- اراضی که زیر کشت بوده و توسط نهادهای دولت اسلامی مسترد شده و در دست بنیاد مستضعفین میباشد. توضیح بند ب - در مورد اراضی مصادره شده، مانند بند الف با توجه به مصلحت جامعه و نیاز و توانایی اشخاص اراضی به افراد واجد شرایط واگذار میشود و یا برای کارهای عام المنفعه اختصاص مییابد. ج
- اراضی بزرگ که در دست زمین داران بزرگ است و ظاهراً با ملاک‌های رژیم قبلی مجوز قانونی هم دارند. (زمین بزرگ سه برابر زمینی است که عرف محل برای یک نفر لازم میداند) توضیح بند ج - در مورد زمینهای مالکین بزرگ میتوان اینگونه زمینها را به دو قسمت تقسیم نمود: ۱
- زمینهای بایر: که بعلل مختلف توسط مالکان، بایر نگه داشته شده است و با توجه به نیاز جامعه و مسئله خودکفائی مملکت و با توجه به اینکه این زمینها فقط بصرف که اینکه مالکیت از آنهاست بدون کشت مانده و اجازه کشت به دهقانان هم داده نمیشود، دولت اسلامی این زمینها را در اختیار و کنترل خود میگیرد تا در اختیار دهقانان و داوطلبان واجد شرایط گذارده شود. تبصره
- در صورت وجود تا سیساتی در اینگونه زمینها، دولت اسلامی میتواند با رعایت مصالح جامعه درباره آنها تصمیم مقتضی بگیرد. ۲
- زمینهای آباد و مزروعی تحت تصرف مالکین بزرگ. در مورد زمینهای آباد و مزروعی تحت تصرف اینگونه افراد اگر شخصاً این افراد به امر کشاورزی اشتغال داشته باشند با توجه به شرایط اقلیمی و اجتماعی مختلف ایران تا آن حد به آنان زمین داده میشود که خرده مالکین آن محل دارند. (تعیین و حدود خرده مالکان با توجه به عرف محل به عهده هیات واگذارکننده میباشد.) در صورتی که کشت کننده فرد دیگری است و و اجد شرایط میباشد زمین به او واگذار خواهد شد اینگونه متصرفین با توافق میتوانند اراضی محل دیگری را در مقابل زمین متصرفی خود دریافت دارند و یا اینکه اجرت‌المثل بگیرند مشرو ط به اینکه بدهی قبلی نداشته باشند و سپس بقیه زمینها در اختیار دولت قرار میگیرد که با توجه به مصلحت جامعه به واجدین شرایط واگذار شود. تبصره ۱
- در صورتی که در محل زمینهای دولتی و مسترد شده قابل کشت هست اول آن زمینها داده میشود. تبصره ۲
- در صورت تشخیص دو لت اسلامی چنانچه مصلحت جامعه اقتضاء کند دولت میتواند کلیه زمینهای آباد و مزروعی این افراد را گرفته و باز اگر مصلحت جامعه مطرح باشد زمینهای بایر قابل احیاء به اینگونه افراد واگذار میشود. مقدار زمینهای واگذاری با توجه به نیاز و توانائی و مصلحت جامعه توسط دولت تعیین میشود. ترکیب هیات ۷ نفره (اصلاحی ۱۴۰۰/۱۱/۱۰) این هیات تشکیل شده از نمایندگان زیر: ۱ - دو نفر نماینده از وزارت کشاورزی. ۲- یک نفر نماینده وزارت کشور یا استانداری محل. ۳ - یک نفر نماینده جهادسازندگی. ۴ - یک نفر نماینده دادگستری. تبصره ۱
- لازم به تذکر است که افراد هیات ۷ نفره لازم نیست حتماً از کادر وزارتخانه‌های بالا باشند. تبصره ۲
- مقررات مغایر با این قانون ملغی میباشد. وظائف هیات ۷ نفره ۱ - حل و فصل قضایای مورد نزاع. ۲ - و اگذاری زمین با توجه به نوع اراضی بالا بند (الف - ب - ج) ۳ - تشخیص صلاحیت استفاده از وام و امکانات کشاورزی. ضوابط و اگذاری زمین ۱ - در واگذاری زمین به روستائیان بدون زمین، کم زمین و فارغ التحصیلان کشاورزی و افراد علاقمند به کشاورزی با توجه به اولویت بین آنها زمین داده میشود. ۲ - واگذاری زمین برای مدت معین (چند ساله) با توجه به شرایط خاص منطقه است و در صورت عملکرد مطلوب واگذاری زمین تمدید میشود. ۳ - زمینهای و اگذاری به صورت شرکت و تعاونی و مشاع میباشد به جزموارد استثنایی که در این صورت تصمیم مقتضی توسط گروه ۷ نفری اتخاذ خواهد شد. ۴ - در صورتی که قرار بشود زمین انتقال یابد از طرف دو لت اسلامی انجام میگیرد. ۵ - باید زمین بدون عذر معطل بماند. ۶ - باید عملکرد رو ی زمین بگونه ای باشد که موجب اتلاف زمین نشود. ۷ - زمینهای واگذاری قابل فروش نمیباشد. ۸ - کشت رو ی زمینها باید با توجه به نیازهای جامعه باشد. ۹ - زارع یا زارعین موظف هستند حدود و سازمان اراضی مورد قرارداد را حفظ نمایند. ۱۰ - زارعین حق تصرف زمینهای دیگر غیر از آنچه که دولت اسلامی به آنها داده است ندارند. واژه نامه:
۱ - اراضی بایر- زمینهایی است که سابقه احیاء دارد ولی به علت اعتراض به عدم بهره‌برداری به مدت ۳سال متوالی بدون عذرموجه متروک مانده و یا بماند. ۲ - اراضی دایر- زمینهایی است که احیاء شده و مستمراً مورد بهره‌برداری است. ۳ - اراضی منابع طبیعی- جنگلها و مراتع - بیشه‌های طبیعی - نهالستانهای دولتی جنگلهای دست کاشته میباشند. غیر از اراضی فوق الذکر زمینهایی که به نحوی از انحاء در رژیم سابق ملی اعلام شده زمینهایی که جهت محیط زیست و شکارگاهها و جلوگیری از بدی آب و هوا در ملکیت دو لت در آمده است. ۴ - ارضی موات- زمینهایی است که سابقه احیاء و بهره‌برداری ندارد و به صورت طبیعی باقی مانده است. ۵ - اراضی آیش- زمین دایری است که به صورت متناوب طبق عرف محل برای دوره معینی بدون کشت بماند. شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران