صورتجلسه درباره طرح کالبدی منطقه زاگرس

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در سیزدهمین جلسه سال جاری در تاریخ ۱۳۸۴/۹/۲۱ طرح کالبدی منطقه زاگرس را پیرو مباحث جلسات قبل و صورتجلسه مورخ ۱۳۸۴/۸/۸ کمیته فنی (پیوست ۳) مورد بررسی نهایی قرار داد و مقرر نمود: ۱

در بخش الف- کلیات طرح، نظرات کمیته فنی توسط دبیرخانه شورای عالی بررسی و در مورد سایر طرح‌ها ی منطقه ای در دست تهیه و پیش‌بینی مناطقی که مطالعات آن آغاز نشده است را به شورا جهت تصمیم‌گیری نهایی ارائه نماید ۲
در خصوص بخش بند ۵ صورتجلسه کمیته فنی، این بند حذف و بند ۲ صورتجلسه بدین ترتیب اصلاح مصوب گردید: سطح بندی مراکز منطقه براساس شاخص‌های مطالعه برای افق طرح بدون منطقه بندی خدماتی پیشنهادی که به منظور توزیع عادلانه خدمات در سطح منطقه انجام می‌شود، امکان پذیر نمی‌باشد. لذا بررسی‌های عملی براساس شاخص‌های محیطی، اقتصادی واجتماعی- فرهنگی را تاکید نموده و لازم می‌داند مهندسین مشاور مطالعات مجدددی در این خصوص انجام دهد. پیوست ۱- متن نظریه عمومی کمیته فنی: طرح کالبدی منطقه زاگرس شامل استانهای ایلام، کردستان، همدان، لرستان و کرمانشاه به عنوان دومین طرح کالبدی منطقه ای از سری مناطق دهگانه، پس ازارائه به استان‌های مذکور و طرح در شورای عالی طی ۱۲ جلسه در کمیته فنی شورای عالی با حضور نمایندگان آن استان‌ها بررسی و به ترتیب زیر جمع بندی شده و به شورای عالی ارائه می‌گردد: الف
کلیات ۱
نظر به تهیه طرح آمایش سرزمین و تصویب ضوابط آن در هیات دولت و تاثیر عمیق مباحث جمعیت و فعالیت در سیاست‌ها و راهبردهای توسعه و عمران ضروری است طرح کالبدی منطقه ای نتایج و ضوابط طرح آمایش سرزمین را رعایت نماید. ۲
با عنایت به عدم تحقق موضوع بند یک- الف طرح کالبدی آذربایجان، ضمن تاکید بر ضرورت تدوین شرح خدمات همسان طرح‌های کالبدی منطقه ای و تسریع در انجام آن، ضروری است که بررسی و تصویب سایر طرح‌های کالبدی منطقه ای به تهیه و تصویب شرح خدمات همسان موکول گردد. ۳
با توجه به طولانی شدن دوره تهیه و بررسی و تصویب طرح‌های توسعه و عمران به ویژه در طرح‌های کالبدی منطقه ای پیشنهاد می‌گردد شورای عالی شهرسازی نسبت به تعیین دوره زمانی تهیه و تصویب طرح‌ها (حداکثر سه سال) تاکید نموده طرح‌هایی که بیش از دوره زمانی فوق به شورای عالی و کمیته فنی ارائه میشود ملزم به هنگام نمودن آمار و اطلاعات طرح خواهند بود. ۴
با توجه به اهمیت این گونه طرح‌ها به عنوان سند بالادست طرح‌های توسعه و عمران پیشنهاد می‌گردد مطالعات هر استان در هنگام تهیه طرح درطی نشست‌های منطقه ای و استانی بررسی و جهت ادامه بررسی توسط کمیته فنی و تصویب شورای عالی ارائه گردد. ۵
طرح کالبدی منطقه ای با توجه به اهداف سه گانه مصوب و وظایف وزارت مسکن و شهرسازی در زمینه‌های زیر از سوی دستگاههای ذیربط،طرح‌های ناحیه ای و محلی به عنوان سند بالادست مورد توجه قرار گیرند: الف- گسترش آینده شهرهای موجود به صورت پیوسته و گسسته ب- ضرورت ایجاد، آستانه جمعیتی و مکان یابی شهرهای جدید ج- محدوده و مراکز نواحی برنامه‌ریزی کالبدی د- شبکه سکونت گاه‌های شهری و تخصیص خدمات به شهرها ه-- تعیین چارچوب مقررات ساخت و ساز در کاربری‌های مجاز تبصره: تغییر اساسی نتایج مطالعات طرح کالبدی در موارد فوق در طرح‌های پایین دست مغایرت اساسی محسوب شده و مستلزم بررسی و تصویب در شورای عالی می‌باشد. دستورالعمل مغایرت‌های اساسی موضوع فوق به تصویب شورای عالی خواهد رسید. ۶
با توجه به آنکه مقیاس نقشه‌های طرح‌های کالبدی منطقه ای ۲۵۰۰۰۰:۱ بوده و مقیاس مذکور از حیث کارشناسی کفایت از تعیین جهات توسعه شهری نمی‌کند لذا پیشنهاد می‌شود این بند از شرح خدمات تهیه طرح‌های کالبدی حذف و تعیین شاخص‌های توسعه جایگزین آن گردد. ۷
با توجه به خلا مدیریتی موجود در خصوص اجرای طرح‌های توسعه و عمران منطقه ای، کمیته فنی پیشنهاد می‌نماید که شورای عالی بر تسریع تهیه آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده ۷۷ قانون برنامه چهارم مبنی بر ایجاد نهادهای هماهنگ کننده و تعیین وظایف آن‌ها در سطح فرا استانی و پیش‌بینی نهادهای مدیریتی در سطوح منطقه ای و ناحیه ای تاکید نماید. ب
طرح کالبدی منطقه زاگرس ۱
منطقه زاگرس بنابر نظرخواهی از استان‌ها به ۱۵ ناحیه برنامه‌ریزی به شرح جدول زیر و نقشه شهرها (پیوست) تقسیم شده است. لازم به ذکراست براساس مصوبات طرح کالبدی ملی منطقه مذکور شامل ۱۲ ناحیه می‌گردید لکن صرفاً برمبنای نظرات ابراز شده از سوی استان‌های ذینفع ودیگر مراجع محلی تعداد نواحی به ۱۵ ناحیه افزایش یافته است. مرکز ناحیه شهرستان ناحیه استان ایلام ایلام، ایوان، مهران، دره شهر، شیروان وچرداول ایلام ایلام دهلران دهلران، آبدانان دهلران سنندج سنندج، کامیاران، دیواندره، مریوان وسروآباد سنندج کردستان سقز سقز و بانه سقز بیجار بیجار و قروه بیجار کرمانشاه کرمانشاه، سنقر، صحنه، هرسین و کنگاور کرمانشاه کرمانشاه اسلام آباد غرب اسلام آباد غرب، گیلان غرب، سرپل ذهاب، قصرشیرین اسلام آباد غرب پاوه پاوه، جوانرود، ثلاث باباجانی پاوه خرم آباد خرم آباد، دلفان، سلسله خرم آباد لرستان پل دختر کوهدشت، پل دختر پل دختر بروجرد بروجرد، دورود بروجرد الیگودرز الیگودرز- ازنا الیگودرز کبودرآهنگ کبودرآهنگ، رزن کبودرآهنگ همدان همدان همدان، بهار، اسدآباد همدان ملایر ملایر، نهاوند، تویسرکان ملایر ۲
سطح بندی مراکز منطقه برای افق طرح بدون سطح بندی خدماتی پیشنهادی که به منظور توزیع عادلانه خدمات در سطح منطقه ایجاد می‌شود،امکان پذیر نمی‌باشد. لذا بررسی‌های علمی براساس شاخص‌های محیطی، اقتصادی و اجتماعی- فرهنگی را تاکید نموده و لازم می‌داند مهندسین مشاور مطالعات مجددی در این خصوص انجام دهد. ۳
شبکه سکونت گاه‌های شهری طبق مفاد هدف دوم طرح به معنی اندازه شهرها، چگونگی استقرار و سلسله مراتب میان شهرها... می‌باشد که باتوجه به روابط عملکردی سلسله مراتبی آن‌ها صورت می‌پذیرد. حال آنکه مشاور در این چارچوب صرفاً به ارائه طبقات شهری براساس طیف جمعیتی به سنده کرده است. لذا پیشنهاد می‌گردد براساس معیارهای علمی، رتبه، اندازه شهرها تعیین و جایگزین طبقات شهری شود. ۴
در طرح، ایجاد شهر جدید پیشنهاد نشده است که مورد تایید این کمیته نیز میباشد. لیکن در خصوص نحوه تعیین نقاط روستایی که به شهر تبدیل می‌گردند، ضوابط قانونی موجود (قانون تعاریف و تقسیمات کشوری) ملاک عمل قرار نگرفته است، صرفاً مطالعات جمعیتی (آستانه ۵ هزار نفر) ملاک عمل قرار گرفته است. لذا پیشنهاد می‌گردد مشاور براساس ضوابط فوق لیست نقاط شهری آتی را تهیه و ارائه نماید. ۵
در طرح پیشنهادی مشاور برای شهر کرمانشاه عملکردی همسان شهر همدان و صرفاً در حد منطقه ای دیده شده است که این با بند ۲ ماده یک ضوابط ملی آمایش سرزمین (مصوبه مورخ ۱۳۸۳/۸/۶ هیات محترم وزیران) که برای شهر کرمانشاه نقش عملکرد فراملی تعیین نموده مغایرت دارد. ۶
براساس راهبردهای آمایش سرزمین ایجاد شبکه ای سازمان یافته (از شهرهای بزرگ و متوسط در کشور و تجهیز آنها در منطقه ملاک بوده است) بر این اساس هدایت جمعیت منطقه غرب کشور به سوی خرم آباد و افزایش جمعیت شهر مذکور به جمعیتی بین ۵۰۰ هزار تا یک میلیون نفر پیش‌بینی شده است. البته براساس رشد طبیعی جمعیت در افق ۱۴۰۰، جمعیتی بین ۲۵۰ هزار تا ۵۰۰ هزار نفر خواهد داشت. لکن در طرح کالبدی منطقه، این نقش و عملکرد را برای خرم آباد درنظر نگرفته‌اند. ۷
مهندسین مشاور به جای ارائه چارچوب کلی مقررات برای ساخت و ساز در کاربری‌های مجاز زمین (موضوع هدف سوم طرح) ضوابط و مقررات قانونی موجود (زمان تهیه طرح و بعضاً قدیمی منسوخ شده) را که ناظر به انجام همه فعالیت‌ها می‌باشد جمع‌آوری نموده است و چارچوب ضوابط فنی مشخصی نیز برای ساخت و ساز اعلام نکرده است. لذا پیشنهاد می‌نماید براساس قوانین و مقررات موجود، چارچوب کلی ساخت و ساز درعرصه‌های سکونت گاهی ارائه شود تا راهنمای عمل طرح‌های پایین دست و مراجع تصمیم گیر قرار گیرد. ۸
مطالعات طرح باید در مرحله شناخت وضع موجود بسیار کلی و کیفی ارائه شوند و سهم عمده مطالب و محتوی طرح به ارائه راه حل‌های درراستای حل مسایل و دستیابی به اهداف طرح نگارش گردد حال آنکه مطالعات بسیار گسترده و وسیع صورت گرفته اما تحلیل و جمع بندی از آن هابه درستی صورت نگرفته است. ۹
ورود طرح به مباحث غیرضروری بخشی که بعضاً با توجه به اطلاعات در دسترس و در مقیاس تفصیلی ارائه شده، انطباقی با اهداف راهبردی طرح ندارد. آینده نگری توسعه صنعتی، آینده نگری فعالیت‌ها و زمین صنعتی مورد نیاز، استقرار خدمات روستایی و سلسله مراتب آن و... از جمله این موارد می‌باشد. ۱۰
با توجه به طولانی شدن فرآیند تهیه طرح، بسیاری از اطلاعات و اسناد جدید مربوط به بخش‌های مختلف کشاورزی، راه، صنایع، منابع آب و... که اثرات قابل توجهی در نتایج طرح می‌گذراند، اعمال نشده است. لازم است آخرین اطلاعات از دستگاه‌ها اخذ و در طرح اعمال شود. برای مثال درمورد کشاورزی لازم است نتایج مطالعات جامع توسعه کشاورزی استان‌ها و دشت‌های منطقه، طرح جامع توسعه شیلات، طرح احیا و توسعه کشاورزی در یک میلیون هکتار از اراضی منطقه، طرح توسعه باغداری، طرح‌های توسعه دامداری، طرح‌ها و نقشه‌های مربوط به حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، طرح‌های آبخیزداری و در بخش منابع آب طرح استفاده از آب‌های مرزی (طرح سیروان)، در بخش صنایع برنامه ایجاد شهرک‌های صنعتی و در بخش میراث فرهنگی و گردشگری طرح جامع گردشگری و... اعمال شود. ۱۱
منطقه زاگرس به لحاظ وجود جاذبه‌های متعدد تاریخی، فرهنگی و طبیعی مانند هگمتانه، غار علی صدر، گنجنامه و... در استان همدان، طاقبستان، بیستون و... در کرمانشاه، قلعه فلک الافلاک، پل‌های تاریخی و... در استان لرستان، آثار ارزشمند تاریخی در استان‌های ایلام و کردستان و همچنین بهره گیری از مناظر و مزایای بی بدیل طبیعی که فرصتها و چشم انداز مناسبی را در توسعه گردشگری منطقه زاگرس و کشور مهیا می‌سازد، از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است و لکن این مهم با حفظ منابع تاریخی و طبیعی در چارچوب قوانین میراث فرهنگی وگردشگری و برنامه‌ریزی درست است و مناسب محقق خواهد شد که مشاور طرح منطقه ای باید با محور قرار دادن اهداف فوق و نگرش به طرح جامع گردشگری راهبردهای توسعه در این زمینه را برای منطقه ارائه نموده که در آینده یکی از محورهای توسعه منطقه مورد توجه وبرنامه ریزی قرار گیرد. ۱۲
پیرو بند یک مصوبه مورخ ۱۳۸۳/۸/۶ هیات محترم وزیران در زمینه ضوابط ملی آمایش سرزمین مبنی بر الزام رعایت ملاحظات دفاع ی- امنیتی درکلیه برنامه‌ها و فعالیت‌های کشور، طرح‌های کالبدی ملی و منطقه ای نیز از این امر مستثنی نبوده و می‌بایست از سوی مشاوران تهیه کننده این گونه طرح‌ها و با همکاری وزارت دفاع این مهم محقق گردد که در طرح کالبدی منطقه زاگرس خلا آن محسوس بوده و مشاور می‌بایست نسبت به انجام آن اهتمام نماید.

در بخش الف- کلیات طرح، نظرات کمیته فنی توسط دبیرخانه شورای عالی بررسی و در مورد سایر طرح‌ها ی منطقه ای در دست تهیه و پیش‌بینی مناطقی که مطالعات آن آغاز نشده است را به شورا جهت تصمیم‌گیری نهایی ارائه نماید ۲
در خصوص بخش بند ۵ صورتجلسه کمیته فنی، این بند حذف و بند ۲ صورتجلسه بدین ترتیب اصلاح مصوب گردید: سطح بندی مراکز منطقه براساس شاخص‌های مطالعه برای افق طرح بدون منطقه بندی خدماتی پیشنهادی که به منظور توزیع عادلانه خدمات در سطح منطقه انجام می‌شود، امکان پذیر نمی‌باشد. لذا بررسی‌های عملی براساس شاخص‌های محیطی، اقتصادی واجتماعی- فرهنگی را تاکید نموده و لازم می‌داند مهندسین مشاور مطالعات مجدددی در این خصوص انجام دهد. پیوست ۱- متن نظریه عمومی کمیته فنی: طرح کالبدی منطقه زاگرس شامل استانهای ایلام، کردستان، همدان، لرستان و کرمانشاه به عنوان دومین طرح کالبدی منطقه ای از سری مناطق دهگانه، پس ازارائه به استان‌های مذکور و طرح در شورای عالی طی ۱۲ جلسه در کمیته فنی شورای عالی با حضور نمایندگان آن استان‌ها بررسی و به ترتیب زیر جمع بندی شده و به شورای عالی ارائه می‌گردد: الف
کلیات ۱
نظر به تهیه طرح آمایش سرزمین و تصویب ضوابط آن در هیات دولت و تاثیر عمیق مباحث جمعیت و فعالیت در سیاست‌ها و راهبردهای توسعه و عمران ضروری است طرح کالبدی منطقه ای نتایج و ضوابط طرح آمایش سرزمین را رعایت نماید. ۲
با عنایت به عدم تحقق موضوع بند یک- الف طرح کالبدی آذربایجان، ضمن تاکید بر ضرورت تدوین شرح خدمات همسان طرح‌های کالبدی منطقه ای و تسریع در انجام آن، ضروری است که بررسی و تصویب سایر طرح‌های کالبدی منطقه ای به تهیه و تصویب شرح خدمات همسان موکول گردد. ۳
با توجه به طولانی شدن دوره تهیه و بررسی و تصویب طرح‌های توسعه و عمران به ویژه در طرح‌های کالبدی منطقه ای پیشنهاد می‌گردد شورای عالی شهرسازی نسبت به تعیین دوره زمانی تهیه و تصویب طرح‌ها (حداکثر سه سال) تاکید نموده طرح‌هایی که بیش از دوره زمانی فوق به شورای عالی و کمیته فنی ارائه میشود ملزم به هنگام نمودن آمار و اطلاعات طرح خواهند بود. ۴
با توجه به اهمیت این گونه طرح‌ها به عنوان سند بالادست طرح‌های توسعه و عمران پیشنهاد می‌گردد مطالعات هر استان در هنگام تهیه طرح درطی نشست‌های منطقه ای و استانی بررسی و جهت ادامه بررسی توسط کمیته فنی و تصویب شورای عالی ارائه گردد. ۵
طرح کالبدی منطقه ای با توجه به اهداف سه گانه مصوب و وظایف وزارت مسکن و شهرسازی در زمینه‌های زیر از سوی دستگاههای ذیربط،طرح‌های ناحیه ای و محلی به عنوان سند بالادست مورد توجه قرار گیرند: الف- گسترش آینده شهرهای موجود به صورت پیوسته و گسسته ب- ضرورت ایجاد، آستانه جمعیتی و مکان یابی شهرهای جدید ج- محدوده و مراکز نواحی برنامه‌ریزی کالبدی د- شبکه سکونت گاه‌های شهری و تخصیص خدمات به شهرها ه-- تعیین چارچوب مقررات ساخت و ساز در کاربری‌های مجاز تبصره: تغییر اساسی نتایج مطالعات طرح کالبدی در موارد فوق در طرح‌های پایین دست مغایرت اساسی محسوب شده و مستلزم بررسی و تصویب در شورای عالی می‌باشد. دستورالعمل مغایرت‌های اساسی موضوع فوق به تصویب شورای عالی خواهد رسید. ۶
با توجه به آنکه مقیاس نقشه‌های طرح‌های کالبدی منطقه ای ۲۵۰۰۰۰:۱ بوده و مقیاس مذکور از حیث کارشناسی کفایت از تعیین جهات توسعه شهری نمی‌کند لذا پیشنهاد می‌شود این بند از شرح خدمات تهیه طرح‌های کالبدی حذف و تعیین شاخص‌های توسعه جایگزین آن گردد. ۷
با توجه به خلا مدیریتی موجود در خصوص اجرای طرح‌های توسعه و عمران منطقه ای، کمیته فنی پیشنهاد می‌نماید که شورای عالی بر تسریع تهیه آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده ۷۷ قانون برنامه چهارم مبنی بر ایجاد نهادهای هماهنگ کننده و تعیین وظایف آن‌ها در سطح فرا استانی و پیش‌بینی نهادهای مدیریتی در سطوح منطقه ای و ناحیه ای تاکید نماید. ب
طرح کالبدی منطقه زاگرس ۱
منطقه زاگرس بنابر نظرخواهی از استان‌ها به ۱۵ ناحیه برنامه‌ریزی به شرح جدول زیر و نقشه شهرها (پیوست) تقسیم شده است. لازم به ذکراست براساس مصوبات طرح کالبدی ملی منطقه مذکور شامل ۱۲ ناحیه می‌گردید لکن صرفاً برمبنای نظرات ابراز شده از سوی استان‌های ذینفع ودیگر مراجع محلی تعداد نواحی به ۱۵ ناحیه افزایش یافته است. مرکز ناحیه شهرستان ناحیه استان ایلام ایلام، ایوان، مهران، دره شهر، شیروان وچرداول ایلام ایلام دهلران دهلران، آبدانان دهلران سنندج سنندج، کامیاران، دیواندره، مریوان وسروآباد سنندج کردستان سقز سقز و بانه سقز بیجار بیجار و قروه بیجار کرمانشاه کرمانشاه، سنقر، صحنه، هرسین و کنگاور کرمانشاه کرمانشاه اسلام آباد غرب اسلام آباد غرب، گیلان غرب، سرپل ذهاب، قصرشیرین اسلام آباد غرب پاوه پاوه، جوانرود، ثلاث باباجانی پاوه خرم آباد خرم آباد، دلفان، سلسله خرم آباد لرستان پل دختر کوهدشت، پل دختر پل دختر بروجرد بروجرد، دورود بروجرد الیگودرز الیگودرز- ازنا الیگودرز کبودرآهنگ کبودرآهنگ، رزن کبودرآهنگ همدان همدان همدان، بهار، اسدآباد همدان ملایر ملایر، نهاوند، تویسرکان ملایر ۲
سطح بندی مراکز منطقه برای افق طرح بدون سطح بندی خدماتی پیشنهادی که به منظور توزیع عادلانه خدمات در سطح منطقه ایجاد می‌شود،امکان پذیر نمی‌باشد. لذا بررسی‌های علمی براساس شاخص‌های محیطی، اقتصادی و اجتماعی- فرهنگی را تاکید نموده و لازم می‌داند مهندسین مشاور مطالعات مجددی در این خصوص انجام دهد. ۳
شبکه سکونت گاه‌های شهری طبق مفاد هدف دوم طرح به معنی اندازه شهرها، چگونگی استقرار و سلسله مراتب میان شهرها... می‌باشد که باتوجه به روابط عملکردی سلسله مراتبی آن‌ها صورت می‌پذیرد. حال آنکه مشاور در این چارچوب صرفاً به ارائه طبقات شهری براساس طیف جمعیتی به سنده کرده است. لذا پیشنهاد می‌گردد براساس معیارهای علمی، رتبه، اندازه شهرها تعیین و جایگزین طبقات شهری شود. ۴
در طرح، ایجاد شهر جدید پیشنهاد نشده است که مورد تایید این کمیته نیز میباشد. لیکن در خصوص نحوه تعیین نقاط روستایی که به شهر تبدیل می‌گردند، ضوابط قانونی موجود (قانون تعاریف و تقسیمات کشوری) ملاک عمل قرار نگرفته است، صرفاً مطالعات جمعیتی (آستانه ۵ هزار نفر) ملاک عمل قرار گرفته است. لذا پیشنهاد می‌گردد مشاور براساس ضوابط فوق لیست نقاط شهری آتی را تهیه و ارائه نماید. ۵
در طرح پیشنهادی مشاور برای شهر کرمانشاه عملکردی همسان شهر همدان و صرفاً در حد منطقه ای دیده شده است که این با بند ۲ ماده یک ضوابط ملی آمایش سرزمین (مصوبه مورخ ۱۳۸۳/۸/۶ هیات محترم وزیران) که برای شهر کرمانشاه نقش عملکرد فراملی تعیین نموده مغایرت دارد. ۶
براساس راهبردهای آمایش سرزمین ایجاد شبکه ای سازمان یافته (از شهرهای بزرگ و متوسط در کشور و تجهیز آنها در منطقه ملاک بوده است) بر این اساس هدایت جمعیت منطقه غرب کشور به سوی خرم آباد و افزایش جمعیت شهر مذکور به جمعیتی بین ۵۰۰ هزار تا یک میلیون نفر پیش‌بینی شده است. البته براساس رشد طبیعی جمعیت در افق ۱۴۰۰، جمعیتی بین ۲۵۰ هزار تا ۵۰۰ هزار نفر خواهد داشت. لکن در طرح کالبدی منطقه، این نقش و عملکرد را برای خرم آباد درنظر نگرفته‌اند. ۷
مهندسین مشاور به جای ارائه چارچوب کلی مقررات برای ساخت و ساز در کاربری‌های مجاز زمین (موضوع هدف سوم طرح) ضوابط و مقررات قانونی موجود (زمان تهیه طرح و بعضاً قدیمی منسوخ شده) را که ناظر به انجام همه فعالیت‌ها می‌باشد جمع‌آوری نموده است و چارچوب ضوابط فنی مشخصی نیز برای ساخت و ساز اعلام نکرده است. لذا پیشنهاد می‌نماید براساس قوانین و مقررات موجود، چارچوب کلی ساخت و ساز درعرصه‌های سکونت گاهی ارائه شود تا راهنمای عمل طرح‌های پایین دست و مراجع تصمیم گیر قرار گیرد. ۸
مطالعات طرح باید در مرحله شناخت وضع موجود بسیار کلی و کیفی ارائه شوند و سهم عمده مطالب و محتوی طرح به ارائه راه حل‌های درراستای حل مسایل و دستیابی به اهداف طرح نگارش گردد حال آنکه مطالعات بسیار گسترده و وسیع صورت گرفته اما تحلیل و جمع بندی از آن هابه درستی صورت نگرفته است. ۹
ورود طرح به مباحث غیرضروری بخشی که بعضاً با توجه به اطلاعات در دسترس و در مقیاس تفصیلی ارائه شده، انطباقی با اهداف راهبردی طرح ندارد. آینده نگری توسعه صنعتی، آینده نگری فعالیت‌ها و زمین صنعتی مورد نیاز، استقرار خدمات روستایی و سلسله مراتب آن و... از جمله این موارد می‌باشد. ۱۰
با توجه به طولانی شدن فرآیند تهیه طرح، بسیاری از اطلاعات و اسناد جدید مربوط به بخش‌های مختلف کشاورزی، راه، صنایع، منابع آب و... که اثرات قابل توجهی در نتایج طرح می‌گذراند، اعمال نشده است. لازم است آخرین اطلاعات از دستگاه‌ها اخذ و در طرح اعمال شود. برای مثال درمورد کشاورزی لازم است نتایج مطالعات جامع توسعه کشاورزی استان‌ها و دشت‌های منطقه، طرح جامع توسعه شیلات، طرح احیا و توسعه کشاورزی در یک میلیون هکتار از اراضی منطقه، طرح توسعه باغداری، طرح‌های توسعه دامداری، طرح‌ها و نقشه‌های مربوط به حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، طرح‌های آبخیزداری و در بخش منابع آب طرح استفاده از آب‌های مرزی (طرح سیروان)، در بخش صنایع برنامه ایجاد شهرک‌های صنعتی و در بخش میراث فرهنگی و گردشگری طرح جامع گردشگری و... اعمال شود. ۱۱
منطقه زاگرس به لحاظ وجود جاذبه‌های متعدد تاریخی، فرهنگی و طبیعی مانند هگمتانه، غار علی صدر، گنجنامه و... در استان همدان، طاقبستان، بیستون و... در کرمانشاه، قلعه فلک الافلاک، پل‌های تاریخی و... در استان لرستان، آثار ارزشمند تاریخی در استان‌های ایلام و کردستان و همچنین بهره گیری از مناظر و مزایای بی بدیل طبیعی که فرصتها و چشم انداز مناسبی را در توسعه گردشگری منطقه زاگرس و کشور مهیا می‌سازد، از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است و لکن این مهم با حفظ منابع تاریخی و طبیعی در چارچوب قوانین میراث فرهنگی وگردشگری و برنامه‌ریزی درست است و مناسب محقق خواهد شد که مشاور طرح منطقه ای باید با محور قرار دادن اهداف فوق و نگرش به طرح جامع گردشگری راهبردهای توسعه در این زمینه را برای منطقه ارائه نموده که در آینده یکی از محورهای توسعه منطقه مورد توجه وبرنامه ریزی قرار گیرد. ۱۲
پیرو بند یک مصوبه مورخ ۱۳۸۳/۸/۶ هیات محترم وزیران در زمینه ضوابط ملی آمایش سرزمین مبنی بر الزام رعایت ملاحظات دفاع ی- امنیتی درکلیه برنامه‌ها و فعالیت‌های کشور، طرح‌های کالبدی ملی و منطقه ای نیز از این امر مستثنی نبوده و می‌بایست از سوی مشاوران تهیه کننده این گونه طرح‌ها و با همکاری وزارت دفاع این مهم محقق گردد که در طرح کالبدی منطقه زاگرس خلا آن محسوس بوده و مشاور می‌بایست نسبت به انجام آن اهتمام نماید.