صورتجلسه ضوابط مکان‌یابی پایگاه‌های آتش‌نشانی روستایی

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در هجدهمین جلسه سال جاری در تاریخ ۱۳۸۳/۱۰/۲۱، پیرو صورتجلسه مورخ ۱۳۸۳/۱۰/۲ کمیته فنی شورای عالی، ضوابط مکان یابی پایگاه‌های آتش نشانی درمجموعه‌های روستایی کشور را مورد بررسی قرار داد و مقرر نمود: در بند دو نظریه کمیته فنی، وضعیت مالکیت پایگاه‌های آتش نشانی با توجه به عدم ارتباط موضوع به شورای عالی در متن اصلاح و نظریه کمیته فنی، (صورتجلسه پیوست ۱) را مورد تصویب قرار داد. ضمناً بایستی شرح وظایف دهیاری‌ها نیز بر همین اساس اصلاح و تکمیل گردد. ۱- پیرو تصمیم مورخ ۱۳۸۲/۱۱/۶ شورای عالی شهرسازی و معماری در خصوص بررسی ضوابط پیشنهادی مکان یابی پایگاه‌های آتش نشانی در مجموعه‌های روستایی توسط کمیته فنی و برگزاری سه جلسه در این خصوص بدینوسیله نتایج بررسی صورت گرفته بدین شرح به استحضار اعضاء محترم شورای عالی میرسد: ۱

با توجه به بند ۶ مصوبه ۱۳۷۸/۱۰/۶ شورای عالی مبنی بر ضرورت تصویب هرگونه تغییر و اصلاح در الگوی سطح بندی مناطق و مراکز روستایی و استانداردهای خدمات روستایی و با عنایت به بررسی‌های صورت گرفته در کمیته فنی ایجاد پایگاه‌های آتش نشانی روستایی در مجموعه‌های روستایی ضروری تشخیص داده شد. لذا پیشنهاد می‌نماید که خدمت مذکور در سطح عملکردی مجموعه روستایی و با آستانه جمعیتی حداقل ۱۰ هزار نفر در سطح مجموعه در نظر گرفته شده و به فهرست خدمات الگوی سطح بندی مناطق و مراکز روستایی مصوبه مذکور توسط دبیرخانه شورای عالی اضافه شود. ۲
بند یک ضوابط پیشنهادی اختصاص به تعریف پایگاه‌های آتش نشانی روستایی دارد که با اندک اصلاحات به عمل آمده در متن، بدین شرح مجدداً تعریف و پیشنهاد می‌گردد: پایگاه آتش نشانی روستایی مکانی است مستقل و تحت مالکیت دهیاری روستای محل استقرار که با برخورداری از نیروی آموزش دیده و تجهیزات مقابله با آتش سوزی و امداد و نجات، تحت نظارت بخشدار به عملیات امداد و نجات آسیب دیدگان حوادث مترقبه و غیرمترقبه در محدوده روستاهای تحت پوشش (مجموعه روستایی) می‌پردازد. ۳
معیارهای عمومی انتخاب روستاهای واجد شرایط برای احداث پایگاه‌های آتش نشانی نیز با اصلاحاتی بدین شرح و به ترتیب اولویت پیشنهاد می‌گردد:
برخورداری از مرکزیت اداری، سیاسی و عملکردی
مرکزیت مناسب مکانی در سطح مجموعه با توجه به نحوه استقرار روستاها و گسترش شبکه دسترسی درمحدوده مجموعه جهت کاهش زمان حضور در محل حادثه.
پوشش حداکثر جمعیت روستایی مجموعه در حداقل زمان.
برخورداری از امکانات و تاسیسات زیربنایی (آب، برق، تلفن و گاز)
پوشش حداکثر اراضی زراعی و باغی موجود در فضاهای روستایی مجموعه
پوشش حداکثر روستاهای دارای بیشترین آمار حریق و حادثه در سطح مجموعه در دوره پنج ساله منتهی به زمان پیشنهاد انتخاب محل پایگاه. ۴
با توجه به ضرورت انجام بررسی‌های دقیق تر در خصوص تعریف ضوابط فنی انتخاب محل سایت در روستاها و ضوابط طراحی پایگاه آتش نشانی روستایی پیشنهاد می‌نماید موضوع از طریق دستگاه‌های اجرایی ذیربط (وزارت کشور، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی) تدوین و به مهندسان مشاور ذیصلاح ابلاغ گردد. ۵
ضروری است کلیه مهندسان مشاور طرح‌های ناحیه ای، ساماندهی فضا و سکونت گاه‌های روستایی و طرح‌های هادی روستایی در انجام مطالعات خویش و با رعایت مفاد توصیه شده فوق نسبت به پیشنهاد ایجاد پایگاه آتش نشانی در مراکز روستایی واجد شرایط اقدام نمایند.

با توجه به بند ۶ مصوبه ۱۳۷۸/۱۰/۶ شورای عالی مبنی بر ضرورت تصویب هرگونه تغییر و اصلاح در الگوی سطح بندی مناطق و مراکز روستایی و استانداردهای خدمات روستایی و با عنایت به بررسی‌های صورت گرفته در کمیته فنی ایجاد پایگاه‌های آتش نشانی روستایی در مجموعه‌های روستایی ضروری تشخیص داده شد. لذا پیشنهاد می‌نماید که خدمت مذکور در سطح عملکردی مجموعه روستایی و با آستانه جمعیتی حداقل ۱۰ هزار نفر در سطح مجموعه در نظر گرفته شده و به فهرست خدمات الگوی سطح بندی مناطق و مراکز روستایی مصوبه مذکور توسط دبیرخانه شورای عالی اضافه شود. ۲
بند یک ضوابط پیشنهادی اختصاص به تعریف پایگاه‌های آتش نشانی روستایی دارد که با اندک اصلاحات به عمل آمده در متن، بدین شرح مجدداً تعریف و پیشنهاد می‌گردد: پایگاه آتش نشانی روستایی مکانی است مستقل و تحت مالکیت دهیاری روستای محل استقرار که با برخورداری از نیروی آموزش دیده و تجهیزات مقابله با آتش سوزی و امداد و نجات، تحت نظارت بخشدار به عملیات امداد و نجات آسیب دیدگان حوادث مترقبه و غیرمترقبه در محدوده روستاهای تحت پوشش (مجموعه روستایی) می‌پردازد. ۳
معیارهای عمومی انتخاب روستاهای واجد شرایط برای احداث پایگاه‌های آتش نشانی نیز با اصلاحاتی بدین شرح و به ترتیب اولویت پیشنهاد می‌گردد:
برخورداری از مرکزیت اداری، سیاسی و عملکردی
مرکزیت مناسب مکانی در سطح مجموعه با توجه به نحوه استقرار روستاها و گسترش شبکه دسترسی درمحدوده مجموعه جهت کاهش زمان حضور در محل حادثه.
پوشش حداکثر جمعیت روستایی مجموعه در حداقل زمان.
برخورداری از امکانات و تاسیسات زیربنایی (آب، برق، تلفن و گاز)
پوشش حداکثر اراضی زراعی و باغی موجود در فضاهای روستایی مجموعه
پوشش حداکثر روستاهای دارای بیشترین آمار حریق و حادثه در سطح مجموعه در دوره پنج ساله منتهی به زمان پیشنهاد انتخاب محل پایگاه. ۴
با توجه به ضرورت انجام بررسی‌های دقیق تر در خصوص تعریف ضوابط فنی انتخاب محل سایت در روستاها و ضوابط طراحی پایگاه آتش نشانی روستایی پیشنهاد می‌نماید موضوع از طریق دستگاه‌های اجرایی ذیربط (وزارت کشور، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی) تدوین و به مهندسان مشاور ذیصلاح ابلاغ گردد. ۵
ضروری است کلیه مهندسان مشاور طرح‌های ناحیه ای، ساماندهی فضا و سکونت گاه‌های روستایی و طرح‌های هادی روستایی در انجام مطالعات خویش و با رعایت مفاد توصیه شده فوق نسبت به پیشنهاد ایجاد پایگاه آتش نشانی در مراکز روستایی واجد شرایط اقدام نمایند.