شیوهنامه رصد فرهنگی کشور
مقدمه در فرآیند خطیر سیاستگذاری کلان فرهنگی کشور، شناسایی و تحلیل جریانها و مسائل عمده فرهنگی به عنوان یکی از مقدمات تعیین کننده در آینده نگری فرهنگی، نقش مهم و اساسی دارد و نتایج حاصل از فرآیند سیاست پژوهی و آینده پژوهی، محور و مبنای وضع سیاستهای اصولی و هدفمند فرهنگی تلقی میشود. بر این اساس و نظر به اهمیت موضوع، به موجب بندهای ۲ و ۳ وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی، «شیوهنامه رصد فرهنگی کشور» تصویب میشود: ماده ۱
- تعریف: رصد فرهنگی عبارت است از تعبیه و پیشبینی سازوکار و ارکان معین برای مطالعه، بررسی و تحلیل ارزشها، هنجارها و رفتارهای موجود در سطح فرهنگ عمومی و خرده فرهنگها به منظور مساله شناسی فرهنگی در سطح توده عام مردم و پایش جریانهای فرهنگی تولید شده از سوی نخبگان. ماده ۲
- هدف رصد فرهنگی عبارت است از: آینده نگری فرهنگی و شناسایی به موقع جریانها و مسائل فرهنگی جامعه و ارائه راهبردهای مواجهه صحیح و هدفمند با آنها. ماده ۳
- وظایف رصد مشتمل بر موارد ذیل است: ۱- شناسایی جریانهای فرهنگی موجود از ابعاد گوناگون نظیر مبدا و منشا جریانها، زمینه و بسترهای رشد، روند و میزان گسترش، میزان تاثیرگذاری و گروه هدف و مخاطبین جریانها. ۲- ارزیابی و تحلیل مسائل فرهنگی جامعه در سطوح فرهنگ عمومی و خرده فرهنگهای کودکان، نوجوانان، جوانان، دانشگاهیان، زنان و نظایر آن از زوایای مختلف. ۳- تحلیل روند و تغییر و تحولات متغیرها و حوزههای مهم و استراتژیک عرصه فرهنگ و پیشبینی وضعیت آینده. ۴- بررسی جامع تاثیر و تاثر حوزه فرهنگ با سایر حوزههای نظام اجتماعی نظیر اقتصاد، سیاست و اجتماع و سلامت در ابعاد داخلی و بینالمللی. ۵- پیشنهاد سیاستهای مناسب در قبال جریانها و مسائل فرهنگی نوظهور به شورای عالی انقلاب فرهنگی. ۶- پیشنهاد ابزارها و راهکارهای فرهنگی مناسب برای اعمال این سیاستها به دستگاههای فرهنگی ذی ربط پس از تصویب در مراجع ذی ربط. ۷- پی آمد سنجی سیاستها و راهبردهای پیشنهادی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی. ماده ۴
- گستره فعالیت رصد فرهنگی، کلیه حوزههای نظام اجتماعی نظیر اقتصاد، فرهنگ، سیاست، اجتماع و نظایر آن را که تاثیرات مهمی در تغییر و تحولات فرهنگی دارند، شامل میشود. ماده ۵
- مطالعات مربوط به مهندسی و رصد فرهنگی موضوع این مصوبه و نیز سایر مطالعات راهبردی فرهنگ، در مرکز مطالعات راهبردی شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام میشود. ماده ۶
- سیاستها و راهبردها و نتایج حاصله از آنها پس از طی مراحل لازم در مرکز مطالعات راهبردی شورای عالی به منظور بررسی و تصویب در قالب سیاستهای فرهنگی به شورای عالی ارائه میشود. ماده ۷
- کلیه دستگاههای فرهنگی، آموزشی و اطلاعاتی در حدود وظایف و صلاحیتهای خود مکلف به همکاری با مرکز مطالعات راهبردی شورای عالی میباشند. ماده ۸
- این مصوبه در ۸ ماده در جلسه ۵۷۶ مورخ ۱۳۸۴/۱۰/۲۰ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - محمود احمدی نژاد