مصوبه درباره وظایف و ترکیب کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی

شورای عالی فضای مجازی کشور، وفق ماده ۹ اساسنامه مرکز ملی فضای مجازی کشور و بر اساس مصوبه هفتاد و نهمین جلسه مورخ ۲۴/ ۱۲/ ۱۴۰۰؛ شرح وظایف، اختیارات و ترکیب اعضای کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور - مصوب هشتمین جلسه مورخ ۲۵/ ۰۶/ ۱۳۹۱ - را در هشتاد و یکمین جلسه مورخ ۲۷/ ۰۲/ ۱۴۰۱ به شرح زیر بروزرسانی و تصویب نمود: ماده ۱: تعاریف: ۱ -۱ - کمیسیون عالی: کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور موضوع ماده ۹ اساسنامه مرکز ملی فضای مجازی کشور؛ ۱ -۲ - تنظیم گری: اتخاذ هرگونه تدبیر و اقدام حاکمیتی به منظور: ۱ -۲ -۱ - تسهیل، توسعه، نهادسازی، مقررات گذاری و ساماندهی فعالیت‌های حوزه مجازی یک زیست بوم؛ ۱ -۲ -۲ - نظارت بر حسن انجام مسئولیت‌ها و تعهدات؛ ۱ -۲ -۳ - اعمال ضمانت‌های اجرای مقررات بر تخلفات. ۱ -۳ - تنظیم گر بخشی: نهادی که به موجب قانون و یا مصوبات سایر مراجع قانونی، همه یا بخشی از امور تنظیم گری یک بخش از نظام حاکمیتی و اجرایی کشور را بر عهده دارد؛ ۱ -۴ - خدمات فضای مجازی: خدماتی است که مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات به صورت خودکار و با کمترین مداخله انسانی بر روی شبکه ملی اطلاعات ارائه می‌شود. ماده ۲: ترکیب اعضای کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور: ۲ -۱ - دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی کشور (رئیس کمیسیون)؛ ۲ -۲ - معاون مربوط در مرکز ملی فضای مجازی کشور (دبیر کمیسیون)؛ ۲ -۳ - نماینده رئیس مجلس شورای اسلامی (یا رئیس کمیسیون مرتبط با تایید رئیس مجلس شورای اسلامی)؛ ۲ -۴ - نماینده رئیس قوه قضاییه (معاون ذی ربط)؛ ۲ - ۵ - نماینده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (معاون ذی ربط)؛ ۲ -۶ - نماینده وزارت اطلاعات (معاون ذی ربط)؛ ۲ -۷ - نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (معاون ذی ربط)؛ ۲ -۸ - نماینده سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (معاون ذی ربط)؛ ۲ -۹ - نماینده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (معاون ذی ربط)؛ ۲ -۱۰ - نماینده فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (معاون ذی ربط)؛ ۲ -۱۱ - دو نفر عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی کشور به پیشنهاد رئیس کمیسیون و تصویب شورای عالی؛ ۲ -۱۲ - نماینده دستگاه مرتبط حسب مورد و با حق رای. تبصره: رئیس کمیسیون عالی میتواند حسب مورد از افراد صاحب نظر و یا نمایندگان بخش خصوصی در جلسات کمیسیون بدون حق رای دعوت نماید. ماده ۳: وظایف و اختیارات: کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور برای تنظیم سیاست‌ها، نظارت، هدایت، هماهنگی و تصویب مقررات و آیین‌نامه‌های کلان در همه ابعاد فضای مجازی و تنظیم گری تنظیمگران بخشی، تشکیل و وظایف و اختیارات آن به شرح زیر است: ۳

۱ - تهیه و پیشنهاد نظامات و مقررات برای تصویب در شورای عالی فضای مجازی کشور در زمینه‌ها و ابعاد مختلف از قبیل: ۳ -۱ -۱ - معماری کلان تنظیم گری فضای مجازی با نظر به جایگاه و مسئولیت‌های هر یک از تنظیم گران بخشی؛ ۳ -۱ -۲ - تعیین یا ایجاد تنظیم گران بخشی خدمات جدید؛ ۳ -۱ -۳ - اصلاح ماموریت و شرح وظایف تنظیم گران بخشی؛ تبصره: اصلاح ماموریت، شرح وظایف، ادغام یا حذف تنظیم گرانی که بر اساس قانون تشکیل شده‌اند از طریق مجلس شورای اسلامی قابل انجام است. ۳ -۱ -۴ - سیاست گذاری صدور مجوز برای هرگونه فعالیت و کسب و کار در فضای مجازی شامل محتوا (اعم از داده، متن، صوت و تصویر)، خدمات و زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری اطلاعات؛ ۳ -۱ - ۵ - تعیین نیازمندی‌ها و اولویت‌های قانونی کشور در حوزه فضای مجازی برای قوای مجریه و قضاییه به منظور تدوین لوایح مورد نیاز و تصویب در مجلس شورای اسلامی؛ ۳ -۱ -۶ - نظامات مقوم حکمرانی فضای مجازی و حکمرانی‌های ذیل آن از قبیل نظام رسانه، نظام هویت، کلان داده‌های ملی، حوزه بین‌المللی، سرمایه گذاری‌های خارجی، رمزارز و فناوری‌های نوظهور مانند زنجیره بلوکی و هوش مصنوعی و نظام رقابتی و ضد انحصار سکوهای فضای مجازی؛ ۳ -۱ -۷ - تهیه سیاست‌ها، راهبردها، الگوی نمایندگی و رویکرد تعامل با سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی مرتبط در حوزه تنظیم گری فضای مجازی. ۳ -۲ - دستورالعمل‌ها و زیرنظام‌های اجرایی، فنی، نظارتی و هماهنگی ملی در چهارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی کشور از قبیل: ۳ -۲ -۱ - تصویب دستورالعمل‌ها، ضوابط، الزامات اجرایی و فنی، نظارتی و هماهنگی ملی برای تحقق مصوبات شورای عالی فضای مجازی کشور؛ ۳ -۲ -۲ - تصویب الزامات کلان پیشنهادی تنظیم گران بخشی در زمینه صدور مجوز؛ ۳ -۲ -۳ - تصویب معیارها، ضوابط و نظام‌های کنترل کیفی و فنی در همه زمینه‌های فضای مجازی؛ ۳ -۲ -۴ - ایجاد هماهنگی و نظارت بر عملکرد دستگاه‌های صادرکننده مجوزهای حوزه فضای مجازی؛ ۳ -۲ - ۵ - اختصاص صلاحیت موقت تنظیم گری به تنظیم گران بخشی موجود تا پیش از ایجاد تنظیم گر بخشی مقتضی؛ ۳ -۲ -۶ - حل اختلاف تنظیم گران بخشی فضای مجازی؛ ۳ -۲ -۷ - تصویب الزامات مدیریتی ترافیک داخلی و خارجی فضای مجازی کشور؛ تبصره: موارد اعمال انسداد مربوط به خدمات دهندگان فضای مجازی با بیش از ۳ میلیون کاربر، پیش از اقدام، به مرکز ملی فضای مجازی کشور اطلاع داده شود. ۳ -۲ - ۸ - ضوابط تشویق تولیدکنندگان داخلی و خارجی تجهیزات الکترونیکی و سامانه‌های هوشمند به حمایت از خدمات فضای مجازی داخلی به پیشنهاد تنظیم گران، با استفاده از ابزارهای قانونی نظیر حقوق ورودی؛ ۳ -۲ -۹ - تهیه و تصویب ضوابط ایجاد، توسعه و بهره‌برداری دستگاه‌های اجرایی از خدمات شبکه و فضای مجازی اختصاصی؛ ۳ -۲ -۱۰ - پاسداری از وضعیت رقابتی بازار خدمات فضای مجازی با استفاده از ظرفیت‌های قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی؛ ۳ -۲ -۱۱ - رصد و پایش اجرای مصوبات این کمیسیون و همچنین تعیین استانداردها و شاخص‌های کلان اهداف آن؛ ۳ -۲ -۱۲ - تنظیم مقررات جمع‌آوری، فرآوری داده‌ها و حفظ حریم خصوصی کاربران در سکوهای فضای مجازی؛ ۳ -۲ -۱۳ - تصویب ساز و کار مشارکت تشکل‌های خصوصی و مردمی و اخذ نظرات ذی نفعان فضای مجازی در تدوین و نهایی سازی مصوبات تنظیم گران؛ ۳ -۲ -۱۴ - تصویب الزامات پیشنهادی تنظیم گران بخشی در زمینه نرخ گذاری برای کلیه خدمات فضای مجازی، با رعایت ضوابط و مقررات قانونی؛ تبصره۱: مصوبات بخش ۳ -۲ - توسط رئیس کمیسیون ابلاغ می‌شود. تبصره ۲: تنظیم گری و مقررات گذاری در حوزه امنیت فضای مجازی از وظایف و اختیارات این کمیسیون خارج و کماکان بر عهده کمیسیون عالی امنیت فضای مجازی کشور [پاورقی ۱] است. [پاورقی۱] مصوب نهمین جلسه مورخ ۲۲/ ۰۷/ ۱۳۹۱ شورای عالی فضای مجازی کشور تبصره ۳: هرگونه تصمیم‌گیری و مقررات گذاری در حوزه محتوا در این کمیسیون بر اساس پیشنهاد کمیسیون عالی ارتقای تولید محتوای فضای مجازی کشور [پاورقی ۲]، صورت می‌پذیرد. [پاورقی۲] مصوب دهمین جلسه مورخ ۱۳۹۱/۰۹/۱۱ شورای عالی فضای مجازی کشور تبصره ۴: کلیه مصوبات با طبقه بندی عادی این بخش در حوزه ضوابط و مقررات باید در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی به ثبت برسد. نسخه منتشره در این روزنامه ملاک عمل خواهد بود. ماده ۴: تنظیم گران بخشی در قلمرو فعالیت خود وظایف و اختیارات ذیل را در چهارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی کشور، قوانین کشور و مصوبات این کمیسیون بر عهده دارند: ۴ -۱ - صدور مجوز فعالیت و بهره‌برداری خدمات فضای مجازی؛ ۴ -۲ - تهیه و تصویب ضوابط و مقررات فعالیت خدمات فضای مجازی؛ تبصره: کلیه مصوبات موضوع این بند، باید به مرکز ملی فضای مجازی کشور فرستاده شود. مرکز ملی نیز موظف است مصوبات ارسال شده را ظرف مدت دو هفته از تاریخ وصول از نظر انطباق با مصوبات شورای عالی فضای مجازی کشور و این کمیسیون مورد بررسی قرار دهد و چنانچه آن را مغایر هر یک از این موارد تشخیص دهد، برای اصلاح به تنظیم گر عودت دهد. در غیر این صورت مصوبه قابل اجرا است. ۴ -۳ - تصویب و ابلاغ تعرفه‌ها و نرخ خدمات در راستای شکل گیری رقابت سالم و تداوم ارائه خدمات و رشد کیفی آن‌ها؛ ۴ -۴ - اعمال جریمه در موارد تخطی ارائه دهندگان خدمات از ضوابط و مقررات مصوب پس از طی مراحل قانونی؛ ۴
۵ - تدوین و پیشنهاد ضوابط فنی و اجرایی و نظام‌های کنترل کیفی مربوط به قلمرو تنظیم گری به این کمیسیون برای تصویب؛ ۴ -۶ - تدوین دستورالعمل نحوه رسیدگی به شکایات ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی برای تصویب در این کمیسیون؛ ۴ -۷ - نظارت بر عملکرد ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی در چهارچوب ضوابط مصوب و مفاد مجوزهای صادر شده؛ تبصره۱: سایر دستگاه‌های اجرایی، صرفاً از طریق تنظیم گران بخشی، ضوابط خود را به ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی ابلاغ می‌کنند. تبصره۲: تنظیم گران بخشی موظفند کلیه مصوبات با طبقه بندی عادی خود در حوزه ضوابط و مقررات را با درج در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی اطلاع رسانی نمایند. نسخه منتشره در این روزنامه ملاک عمل خواهد بود. ماده ۵: به موجب این مصوبه، مصوبه هشتمین جلسه مورخ ۲۵/ ۰۶/ ۱۳۹۱ شورای عالی فضای مجازی کشور با موضوع شرح وظایف، اختیارات و اعضای کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور و بند ۳ مصوبه دهمین جلسه مورخ ۱۱/ ۰۹/ ۱۳۹۱ شورای عالی فضای مجازی کشور در خصوص این کمیسیون، ملغی می‌شود.

۱ - تهیه و پیشنهاد نظامات و مقررات برای تصویب در شورای عالی فضای مجازی کشور در زمینه‌ها و ابعاد مختلف از قبیل: ۳ -۱ -۱ - معماری کلان تنظیم گری فضای مجازی با نظر به جایگاه و مسئولیت‌های هر یک از تنظیم گران بخشی؛ ۳ -۱ -۲ - تعیین یا ایجاد تنظیم گران بخشی خدمات جدید؛ ۳ -۱ -۳ - اصلاح ماموریت و شرح وظایف تنظیم گران بخشی؛ تبصره: اصلاح ماموریت، شرح وظایف، ادغام یا حذف تنظیم گرانی که بر اساس قانون تشکیل شده‌اند از طریق مجلس شورای اسلامی قابل انجام است. ۳ -۱ -۴ - سیاست گذاری صدور مجوز برای هرگونه فعالیت و کسب و کار در فضای مجازی شامل محتوا (اعم از داده، متن، صوت و تصویر)، خدمات و زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری اطلاعات؛ ۳ -۱ - ۵ - تعیین نیازمندی‌ها و اولویت‌های قانونی کشور در حوزه فضای مجازی برای قوای مجریه و قضاییه به منظور تدوین لوایح مورد نیاز و تصویب در مجلس شورای اسلامی؛ ۳ -۱ -۶ - نظامات مقوم حکمرانی فضای مجازی و حکمرانی‌های ذیل آن از قبیل نظام رسانه، نظام هویت، کلان داده‌های ملی، حوزه بین‌المللی، سرمایه گذاری‌های خارجی، رمزارز و فناوری‌های نوظهور مانند زنجیره بلوکی و هوش مصنوعی و نظام رقابتی و ضد انحصار سکوهای فضای مجازی؛ ۳ -۱ -۷ - تهیه سیاست‌ها، راهبردها، الگوی نمایندگی و رویکرد تعامل با سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی مرتبط در حوزه تنظیم گری فضای مجازی. ۳ -۲ - دستورالعمل‌ها و زیرنظام‌های اجرایی، فنی، نظارتی و هماهنگی ملی در چهارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی کشور از قبیل: ۳ -۲ -۱ - تصویب دستورالعمل‌ها، ضوابط، الزامات اجرایی و فنی، نظارتی و هماهنگی ملی برای تحقق مصوبات شورای عالی فضای مجازی کشور؛ ۳ -۲ -۲ - تصویب الزامات کلان پیشنهادی تنظیم گران بخشی در زمینه صدور مجوز؛ ۳ -۲ -۳ - تصویب معیارها، ضوابط و نظام‌های کنترل کیفی و فنی در همه زمینه‌های فضای مجازی؛ ۳ -۲ -۴ - ایجاد هماهنگی و نظارت بر عملکرد دستگاه‌های صادرکننده مجوزهای حوزه فضای مجازی؛ ۳ -۲ - ۵ - اختصاص صلاحیت موقت تنظیم گری به تنظیم گران بخشی موجود تا پیش از ایجاد تنظیم گر بخشی مقتضی؛ ۳ -۲ -۶ - حل اختلاف تنظیم گران بخشی فضای مجازی؛ ۳ -۲ -۷ - تصویب الزامات مدیریتی ترافیک داخلی و خارجی فضای مجازی کشور؛ تبصره: موارد اعمال انسداد مربوط به خدمات دهندگان فضای مجازی با بیش از ۳ میلیون کاربر، پیش از اقدام، به مرکز ملی فضای مجازی کشور اطلاع داده شود. ۳ -۲ - ۸ - ضوابط تشویق تولیدکنندگان داخلی و خارجی تجهیزات الکترونیکی و سامانه‌های هوشمند به حمایت از خدمات فضای مجازی داخلی به پیشنهاد تنظیم گران، با استفاده از ابزارهای قانونی نظیر حقوق ورودی؛ ۳ -۲ -۹ - تهیه و تصویب ضوابط ایجاد، توسعه و بهره‌برداری دستگاه‌های اجرایی از خدمات شبکه و فضای مجازی اختصاصی؛ ۳ -۲ -۱۰ - پاسداری از وضعیت رقابتی بازار خدمات فضای مجازی با استفاده از ظرفیت‌های قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی؛ ۳ -۲ -۱۱ - رصد و پایش اجرای مصوبات این کمیسیون و همچنین تعیین استانداردها و شاخص‌های کلان اهداف آن؛ ۳ -۲ -۱۲ - تنظیم مقررات جمع‌آوری، فرآوری داده‌ها و حفظ حریم خصوصی کاربران در سکوهای فضای مجازی؛ ۳ -۲ -۱۳ - تصویب ساز و کار مشارکت تشکل‌های خصوصی و مردمی و اخذ نظرات ذی نفعان فضای مجازی در تدوین و نهایی سازی مصوبات تنظیم گران؛ ۳ -۲ -۱۴ - تصویب الزامات پیشنهادی تنظیم گران بخشی در زمینه نرخ گذاری برای کلیه خدمات فضای مجازی، با رعایت ضوابط و مقررات قانونی؛ تبصره۱: مصوبات بخش ۳ -۲ - توسط رئیس کمیسیون ابلاغ می‌شود. تبصره ۲: تنظیم گری و مقررات گذاری در حوزه امنیت فضای مجازی از وظایف و اختیارات این کمیسیون خارج و کماکان بر عهده کمیسیون عالی امنیت فضای مجازی کشور [پاورقی ۱] است. [پاورقی۱] مصوب نهمین جلسه مورخ ۲۲/ ۰۷/ ۱۳۹۱ شورای عالی فضای مجازی کشور تبصره ۳: هرگونه تصمیم‌گیری و مقررات گذاری در حوزه محتوا در این کمیسیون بر اساس پیشنهاد کمیسیون عالی ارتقای تولید محتوای فضای مجازی کشور [پاورقی ۲]، صورت می‌پذیرد. [پاورقی۲] مصوب دهمین جلسه مورخ ۱۳۹۱/۰۹/۱۱ شورای عالی فضای مجازی کشور تبصره ۴: کلیه مصوبات با طبقه بندی عادی این بخش در حوزه ضوابط و مقررات باید در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی به ثبت برسد. نسخه منتشره در این روزنامه ملاک عمل خواهد بود. ماده ۴: تنظیم گران بخشی در قلمرو فعالیت خود وظایف و اختیارات ذیل را در چهارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی کشور، قوانین کشور و مصوبات این کمیسیون بر عهده دارند: ۴ -۱ - صدور مجوز فعالیت و بهره‌برداری خدمات فضای مجازی؛ ۴ -۲ - تهیه و تصویب ضوابط و مقررات فعالیت خدمات فضای مجازی؛ تبصره: کلیه مصوبات موضوع این بند، باید به مرکز ملی فضای مجازی کشور فرستاده شود. مرکز ملی نیز موظف است مصوبات ارسال شده را ظرف مدت دو هفته از تاریخ وصول از نظر انطباق با مصوبات شورای عالی فضای مجازی کشور و این کمیسیون مورد بررسی قرار دهد و چنانچه آن را مغایر هر یک از این موارد تشخیص دهد، برای اصلاح به تنظیم گر عودت دهد. در غیر این صورت مصوبه قابل اجرا است. ۴ -۳ - تصویب و ابلاغ تعرفه‌ها و نرخ خدمات در راستای شکل گیری رقابت سالم و تداوم ارائه خدمات و رشد کیفی آن‌ها؛ ۴ -۴ - اعمال جریمه در موارد تخطی ارائه دهندگان خدمات از ضوابط و مقررات مصوب پس از طی مراحل قانونی؛ ۴
۵ - تدوین و پیشنهاد ضوابط فنی و اجرایی و نظام‌های کنترل کیفی مربوط به قلمرو تنظیم گری به این کمیسیون برای تصویب؛ ۴ -۶ - تدوین دستورالعمل نحوه رسیدگی به شکایات ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی برای تصویب در این کمیسیون؛ ۴ -۷ - نظارت بر عملکرد ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی در چهارچوب ضوابط مصوب و مفاد مجوزهای صادر شده؛ تبصره۱: سایر دستگاه‌های اجرایی، صرفاً از طریق تنظیم گران بخشی، ضوابط خود را به ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی ابلاغ می‌کنند. تبصره۲: تنظیم گران بخشی موظفند کلیه مصوبات با طبقه بندی عادی خود در حوزه ضوابط و مقررات را با درج در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی اطلاع رسانی نمایند. نسخه منتشره در این روزنامه ملاک عمل خواهد بود. ماده ۵: به موجب این مصوبه، مصوبه هشتمین جلسه مورخ ۲۵/ ۰۶/ ۱۳۹۱ شورای عالی فضای مجازی کشور با موضوع شرح وظایف، اختیارات و اعضای کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور و بند ۳ مصوبه دهمین جلسه مورخ ۱۱/ ۰۹/ ۱۳۹۱ شورای عالی فضای مجازی کشور در خصوص این کمیسیون، ملغی می‌شود.