دستورالعمل تعیین تعرفه مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی
مقدمه این دستورالعمل به استناد تبصره ۲ ماده ۶ «ضوابط و روش‌های مدیریت اجرایی پسماندهای صنعتی و معدنی» مصوبه ۰۶ /۱۱/ ۱۳۹۹ شورای عالی حفاظت محیط زیست و ماده ۱۱ «قانون مدیریت پسماندها» مصوب سال ۱۳۸۳ و با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان برنامه و بودجه کشور تهیه شده است و هدف آن تسهیل در ارائه خدمات توسط کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی است که پسماندهای صنعتی و معدنی را به هر شکل جمع‌آوری، ذخیره سازی، جداسازی، حمل ونقل، بازیافت، پردازش و دفع می‌نمایند. ماده ۱: تعاریف و اصطلاحات ۱
- قانون: قانون مدیریت پسماندها مصوب سال ۱۳۸۳ ۲
- پسماند: برگرفته از بند «ب» ماده ۲ قانون مذکور و شامل مواد جامد، مایع (غیر فاضلاب) و یا گازی که به طور مستقیم و غیرمستقیم حاصل از فعالیت انسان بوده و از نظر تولید کننده زائد محسوب می‌گردد. ۳
- پسماند صنعتی: برگرفته از بند «ب، ۵» ماده ۲ قانون مذکور و به کلیه پسماندهای ناشی از فعالیت‌های صنعتی و معدنی و پسماندهای پالایشگاهی صنایع گاز، نفت و پتروشیمی و نیروگاهی و امثال آن (از قبیل براده‌ها، سرریزها و لجن‌های صنعتی) گفته می‌شود. ۴
- پسماندهای ویژه: برگرفته از بند «ب، ۳» ماده ۲ قانون مذکور و به کلیه پسماندهایی گفته می‌شود که به دلیل بالا بودن حداقل یکی از خواص خطرناک (از قبیل سمیت، بیماری زایی، قابلیت انفجار یا اشتعال، خورندگی و مشابه آن) به مراقبت ویژه نیاز داشته باشند؛ همچنین آن دسته از پسماندهای پزشکی و نیز بخشی از پسماندهای عادی، صنعتی و کشاورزی که نیاز به مدیریت خاص دارند، جزء پسماندهای ویژه محسوب می‌شوند. ۵
- مدیریت اجرایی پسماند: برگرفته از بند «ج» ماده ۲ قانون مذکور و شامل اشخاص حقیقی و حقوقی است که مسئول برنامه‌ریزی، ساماندهی، مراقبت و عملیات اجرایی مربوط به تولید، جمع‌آوری، ذخیره سازی، جداسازی، حمل ونقل، بازیافت، پردازش و دفع پسماندها و همچنین آموزش و اطلاع رسانی در این زمینه می‌باشد. ۶
- بهای خدمات مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی: هزینه تمام شده خدمات ارائه شده توسط اشخاص حقیقی و حقوقی به تولیدکنندگان پسماندهای صنعتی و معدنی می‌باشد. ماده ۲: کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت (مسئول کارگروه)، سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران جهت بررسی تعرفه‌های مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی و ارجاعات صورت گرفته در این خصوص تشکیل می‌گردد. ماده ۳: تعیین تعرفه مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی هر محصول واحدهای صنعتی در چارچوب مفاد این دستورالعمل و به صورت توافقی بین واحد صنعتی، معدنی و پیمانکاران طرف قرارداد تعیین می‌شود و در موارد اختلاف و با درخواست یکی از طرفین، موضوع در کارگروه ماده ۲ مطرح و تعیین تعرفه توسط کارگروه مذکور صورت پذیرفته و ملاک عمل خواهد بود و طرفین ملزم به رعایت تعرفه‌های تعیین شده کارگروه خواهند بود. ماده ۴: اشخاص حقیقی و حقوقی برای مدیریت پسماندهای این دستورالعمل می‌بایست محاسبات خود را برای بهای خدمات مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی بر اساس شاخص‌هایی از قبیل حجم، وزن، دوره زمانی و... به شرح زیر انجام دهند: P = [C-G+C-T+C-D+C-A+C-OA]/V×1.15 در مدل تعرفه فوق: ۱- عبارت P بهای خدمات مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی است؛ ۲- عبارت C-G هزینه جمع‌آوری پسماندهای صنعتی و معدنی است؛ ۳ - عبارت C-T هزینه حمل ونقل پسماندهای صنعتی و معدنی توسط خودروهای مناسب حمل پسماند (با تعرفه مصوب سازمان حمل ونقل جاده ای و مراکز ذی صلاح) است؛ ۴ - عبارت C-D هزینه تفکیک و جداسازی پسماندهای صنعتی و معدنی قابل بازیافت از غیرقابل بازیافت است؛ ۵ - عبارت C-A هزینه بازیافت، زباله سوزی، پیرولیز، تثبیت، تصفیه و بی خطرسازی، امحا و دفن بهداشتی پسماندهای صنعتی و معدنی غیرقابل بازیافت است؛ ۶ - عبارت C-O هزینه‌های عمومی، اداری و مالی شرکت مجری مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی است؛ ۷ - عبارت A درآمد حاصل از ارزش بازیافت پسماندهای قابل بازیافت پس از تفکیک و جداسازی پسماندهای صنعتی و معدنی است؛ ۸ - عبارت V مقدار پسماندهای صنعتی و معدنی جمع‌آوری شده است. ۹ - ضریب ۱۵ /۱، به منظور لحاظ نمودن سود ناشی از اجرای عملیات مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی به میزان ۱۵ درصد، در مدل فوق آورده شده است. تبصره ۱: هزینه‌های عمومی، اداری و مالی واحدهای مجری مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی به عنوان هزینه‌های غیرمستقیم آن‌ها می‌باشد که به صورت ۱۰ درصد هزینه‌های مستقیم واحدهای مذکور قابل محاسبه بوده و بنا به درخواست یکی از طرفین و تصویب کارگروه فوق می‌تواند تا ۱۵ درصد افزایش یابد. تبصره ۲: مالیات بر درآمد از نظر تعیین قیمت رسمی، جزء هزینه‌های واحد مجری مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی نمی‌باشد. تبصره ۳: هزینه استهلاک دارایی‌ها و تجهیزات و ماشین آلات، بر اساس نرخ‌های مندرج در قانون، آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های مالیاتی و برای مدت زمان لازم برای مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی منظور می‌شود. تبصره ۴: هزینه‌های پرسنل شامل هزینه‌های آن تعداد از کارکنانی است که برای مدت زمان مربوط به فرآیند مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی به کار گرفته می‌شوند و شامل حقوق، مزایا، اضافه کاری، پاداش، سنوات و سایر پرداخت‌های قانونی آن‌ها در مدت زمان مدنظر می‌باشد. تبصره ۵: برخی از عوارض و مالیات بر درآمد که به موجب قانون و با مقررات خاص باید از محل سود و درآمد شرکت‌های مجری فرآیند مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی تامین گردد، به عنوان تقسیم سود تلقی شده و جزء هزینه‌های واحدهای مجری نمی‌باشد. تبصره ۶: مبنای محاسبه مقدار مواد و ملزومات مصرفی، بر اساس مواد مصرفی استاندارد و یا فرمول تعیین شده، از طرف مراجع قانونی ذی ربط تعیین می‌گردد و نرخ مواد مذکور باید مستند به مدارک مثبته خرید باشد. تبصره ۷: در بررسی تعرفه مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی، اقلامی از هزینه‌ها که خارج از حد متعارف تحقق یافته باشد، فقط در حد متعارف در بهای تمام شده منظور خواهد شد. این دستورالعمل در ۴ ماده و ۷ تبصره تدوین و به تصویب رسیده و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا می‌باشد. شایان ذکر است اصلاح و بازنگری این دستورالعمل بنا بر تشخیص کارگروه ماده ۲ میسر خواهد بود. عباس علی آبادی وزیر صنعت، معدن و تجارت -پیوست ۱: جدول محاسباتی تعیین تعرفه مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی نام مرحله ردیف‌های هزینه ای نام زیرردیف‌های هزینه ای قیمت واحد در زمان خرید (ریال) قیمت برآوردی فعلی (ریال) سهم هزینه (ریال) توضیحات نحوه محاسبه هزینه مرحله جمع‌آوری تجهیزات مورد استفاده هزینه استهلاک بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم ملزومات مصرفی بر اساس مقدار استفاده از ملزومات در امحاء پسماند مرتبط نیروی انسانی هزینه‌های پرسنلی (حقوق، مزایا، بیمه، سنوات و عیدی) هزینه مرحله حمل ونقل تجهیزات مورد استفاده هزینه استهلاک بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم ملزومات مصرفی بر اساس مقدار استفاده از ملزومات در امحاء پسماند مرتبط نیروی انسانی هزینه‌های پرسنلی (حقوق، مزایا، بیمه، سنوات و عیدی) هزینه مرحله تفکیک و جداسازی تجهیزات مورد استفاده هزینه استهلاک بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم تاسیسات هزینه استهلاک یا ارزش اجاره ملزومات مصرفی بر اساس مقدار استفاده از ملزومات در امحاء پسماند مرتبط نیروی انسانی هزینه‌های پرسنلی (حقوق، مزایا، بیمه، سنوات و عیدی) هزینه مرحله بازیافت، زباله سوزی، پیرولیز، تثبیت، تصفیه و بی خطرسازی، امحا و دفن بهداشتی تجهیزات مورد استفاده هزینه استهلاک بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم تاسیسات هزینه استهلاک یا ارزش اجاره ملزومات مصرفی بر اساس مقدار استفاده از ملزومات در امحاء پسماند مرتبط نیروی انسانی هزینه‌های پرسنلی (حقوق، مزایا، بیمه، سنوات و عیدی) هزینه‌های اداری، عمومی و مالی بر اساس واقعیت یا ۱۰ درصد هزینه‌ها جمع هزینه‌ها کسر می‌شود: ارزش بازیافت پسماند قابل بازیافت مجموع سود ۱۵ درصد جمع کل مقدار پسماند جمع‌آوری شده بهای واحد مدیریت پسماندهای صنعتی، معدنی و ویژه