دستورالعمل پیشگیری از تخریب و تصرف اراضی و منابع طبیعی
مقدمه: به منظور حفاظت از اراضی ملی و منابع طبیعی و صیانت از حقوق عمومی، جلوگیری از تغییر وضعیت اراضی کشاورزی، باغات، جنگل‌ها و مراتع و تخریب غیرقابل جبران محیط زیست در اجرای بند ۵ اصل ۱۵۶ و وظیفه موضوع اصل ۵۰ قانون اساسی، شورای عالی سیاستگذاری و پیشگیری از تخریب و تصرف اراضی و منابع طبیعی به ریاست رئیس قوه قضائیه و عضویت دادستان کل وزیر مسکن و شهرسازی، وزیر جهاد کشاورزی تشکیل می‌گردد دستورالعمل اجرایی این پیشگیری به دادگستری‌های کلیه استان‌های کشور جهت اقدام به شناسائی متجاوزین به اراضی و منابع طبیعی و برخورد با آنان براساس اصل ۴۹ قانون اساسی و سایر قوانین موضوعه، به قرار ذیل می‌باشد: ۱ -روسای کل دادگستری استانها موظفند حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ دستورالعمل با تشکیل شورای حفاظت از اراضی ملی و منابع طبیعی وظایف و تکالیف مقرر در این دستورالعمل را انجام دهند. ۲
- شورای حفاظت از اراضی ملی و منابع طبیعی با ترکیبی از دادستان عمومی و انقلاب، مدیر کل بازرسی، مدیر کل ثبت اسناد و املاک، رئیس سازمان مسکن و شهرسازی، مدیر کل منابع طبیعی، مدیرکل اطلاعات، معاون سیاسی و امنیتی استاندار، فرمانده انتظامی، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و شهردار مرکز استان و شهردار مربوط در هر مورد با مسئولیت رئیس کل دادگستری در هر استان تشکیل خواهد شد. تبصره
- در صورت نیاز، حسب تشخیص رئیس کل دادگستری یا پیشنهاد احد از اعضاء و تصویب شورا، از سایر مسئولان ذیربط جهت شرکت در جلسات دعوت به عمل خواهد آمد. ۳
- تشکیل جلسات، اداره امور شورا، پیگیری مصوبات و هماهنگی بین مراجع ذیربط و نظارت بر حسن جریان امور بر عهده رئیس شورا می‌باشد. ۴
- دبیرخانه شورا تحت نظر دادستان عمومی و انقلاب، امور اداری و اجرایی را برعهده دارد. ۵
- جلسات شورای حفاظت از اراضی ملی و منابع طبیعی استان حداقل هر ماه یکبار با دعوت کتبی دبیر شورا (دادستان عمومی و انقلاب) تشکیل خواهد شد. ۶
- وظایف و ماموریت شورای حفاظت از اراضی و منابع طبیعی استان: الف - جمع‌آوری اطلاعات مربوط به آخرین وضعیت اراضی و منابع طبیعی استان. ب - تعیین روش‌های پیشگیرانه و اتخاذ تدابیر لازم در جلوگیری از تصرف و تخریب اراضی و منابع طبیعی. د - شناسائی خلاء‌های قانونی و ارائه راهکار. ه- - ایجاد هماهنگی بین وظایف، ماموریت و اقدامات مراجع اجرایی ذیربط. و - تعیین اولویت‌ها، تنظیم برنامه اجرایی و پیگیری آن تا تحقق اهداف. ۷
- دادگستری‌های محل وقوع اراضی حسب اعلام شورای حفاظت از اراضی ملی و منابع طبیعی باید شعبه ای از محاکم عمومی و دادسراهای عمومی و انقلاب را جهت رسیدگی به دعاوی و شکایات مربوطه اختصاص دهند. ۸
- رسیدگی و اقدامات قضایی برای خلع ید، رفع تصرف، امحاء آثار تصرف، ابطال معاملات و ابطال اسناد صادره با قید فوریت و به صورت فوق‌العاده انجام خواهد شد. ۹
- اطلاع رسانی به هنگام، از اقدامات و نتایج فعالیت‌ها بر عهده دبیر شورا می‌باشد. ۱۰
- رئیس شورای حفاظت از اراضی ملی و منابع طبیعی استان هر فصل گزارشی از فعالیت‌های انجام شده را به رئیس قوه ارائه خواهد داد و باید اخبار و اقدامات مهم را بلافاصله منعکس نماید. ۱۱
- تصمیمات شورا برای کلیه مراجع و دستگاه‌های ذیربط به ویژه ادارات عضو شورای حفاظت از اراضی ملی و منابع طبیعی در چارچوب قوانین و مقررات مربوطه لازم الاتباع می‌باشد. ۱۲
- این دستورالعمل با یک مقدمه، ۱۲ بند و یک تبصره در تاریخ ۱۳۸۳/۹/۲۲ به تصویب رئیس قوه قضائیه رسید. سید محمود هاشمی شاهرودی رئیس قوه قضائیه