جایگاه، اهداف و وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی
جایگاه:
شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان مرجع عالی سیاستگذاری، تعیین خط مشی، تصمیم‌گیری و هماهنگی و هدایت امور فرهنگی، آموزشی و پژوهشی کشور در چارچوب سیاستهای کلی نظام محسوب می‌شود و تصمیمات و مصوبات آن لازم‌الاجرا و در حکم قانون است. شورای عالی با ماموریت تصحیح و ارتقاء فرهنگ و سازماندهی امور فرهنگی برای حفظ استقلال و تحکیم و تعمیق تدیّن و فرهنگ دین باوری و در جهت تحقق تمدن نوین اسلامی فعالیت می‌نماید. اهداف:
۱
- گسترش و نفوذ فرهنگ اسلامی در شئون جامعه و تقویت انقلاب فرهنگی و اعتلای فرهنگ عمومی. ۲
- تزکیه محیطهای علمی و فرهنگی از افکار مادی و نفی مظاهر و آثار غربزدگی از فضای فرهنگی جامعه. ۳
- تحول دانشگاهها و مدارس و مراکز فرهنگی و هنری بر اساس فرهنگ صحیح اسلامی و گسترش و تقویت هر چه بیشتر آنها برای تربیت متخصصان متعهد و اسلام شناسان متخصص و مغزهای متفکر و وطن خواه و نیروهای فعال و ماهر و استادان و مربیان و معلمان معتقد به اسلام و استقلال کشور. ۴
- تمیم سواد و تقویت و بسط روح تفکر و علم آموزی و تحقیق و استفاده از دستاوردها و تجارب مفید دانش بشری برای نیل به استقلال علمی و فرهنگی. ۵
- حفظ و احیاء و معرفی آثار و مآثر اسلامی و ملی. ۶
- نشر افکار و آثار فرهنگی انقلاب اسلامی و ایجاد و تحکیم روابط فرهنگی با کشورهای دیگر به ویژه با ملل اسلامی. وظایف:
۱
- تدوین اصول سیاست فرهنگی نظام جمهوری اسلامی ایران و تعیین اهداف و خط مشی‌های آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و اجتماعی کشور. ۲
- تجزیه و تحلیل شرایط و جریانات فرهنگی جهان و تبیین تاثیر کانونها و ابزارهای مهم در این زمینه و اتخاذ تدابیر مناسب. ۳
- بررسی و تحلیل شرایط و جریانات فرهنگی، ارزشی و اجتماعی جامعه به منظور تعیین نقاط قوت و ضعف و ارائه راه حلهای مناسب. ۴
- بررسی الگوهای توسعه و تحلیل آثار و پیامدهای فرهنگی سیاستها و برنامه‌های توسعه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور و ارائه پیشنهادهای اصلاحی به مراجع ذی ربط. ۵
- تبیین و تعیین شاخصهای کمّی و کیفی برای ارزیابی وضع فرهنگی کشور. ۶
- بررسی و ارزیابی وضع فرهنگ، آموزش و تحقیقات کشور. ۷
- تدوین و تصویب سیاستهای اساسی تبلیغات کشور. ۸
- تهیه و تدوین مبانی و شاخصهای دانشگاه متناسب با نظام اسلامی و طراحی راه کارهای تحقق آن. ۹
- تعیین سیاستهای نظام آموزشی و پرورشی و آموزش عالی کشور. ۱۰
- تهیه و تصویب طرحهای مناسب در جهت تقویت و ارتقاء تبلیغات دینی و حمایت از فعالیتهای مردمی بویژه احیا و عمران مساجد. ۱۱
- تهیه و تصویب طرحهای راهبردی و کاربردی برای ایجاد مناسبات سالم و سازنده اجتماعی و اصلاح ناهنجاریها. ۱۲
- تهیه و تصویب سیاستها و طرحهای لازم برای رشد و تقویت باورها و گرایشهای دینی، معنوی و فرهنگی در جامعه و گسترش فرهنگ عفاف. ۱۳
- سیاستگذاری و تصویب طرحهای مناسب برای گسترش روحیه تعهد و احساس مسئولیت فرهنگی در جامعه و تشویق مردم به مشارکت در صحنه‌های مختلف فرهنگی، سیاسی و انقلابی. ۱۴
- شناخت نیازهای فکری و معرفتی ضروری و تهیه طرحهای لازم برای فعالیت اندیشمندان و به کارگیری امکانات پژوهشی حوزه و دانشگاه برای پاسخگویی به آن نیازها. ۱۵
- تهیه و تصویب طرحهای مناسب برای شناسایی و معرفی مظاهر، مجاری و شیوه‌های هجوم فرهنگی دشمنان به مبانی اندیشه، فرهنگ و ارزشهای اسلامی و انقلابی و طراحی راهبردها و تدابیر لازم برای دفع آن. ۱۶
- برنامه‌ریزی و تهیه طرحهای خاص برای شناسایی، جذب و تعالی فکری نخبگان و تربیت و پرورش علمی و معنوی استعدادهای درخشان و بهره گیری از توانائیها و ابتکارات و خلاقیتهای آنان. ۱۷
- تهیه و تصویب برنامه‌ها و طرحهای همکاری حوزه و دانشگاه در زمینه‌های علمی، آموزشی و پژوهشی ۱۸
- طراحی سیاستهای مناسب برای اصلاح نگرش جامعه نسبت به شان و منزلت زن (بر اساس تعالیم عالیه اسلام) و تدوین برنامه‌های کارآمد به منظور تحکیم بنیان خانواده و ارائه الگوی زن مسلمان. ۱۹
- سیاستگذاری تدوین کتب درسی و تعیین ضوابط نشر کتاب و تولیدات هنری و فرهنگی. ۲۰
- سیاستگذاری و ساماندهی نظام اطلاع رسانی کشور و نحوه نظارت بر آن. ۲۱
- تهیه و تصویب اصول فرهنگی سیاستهای سیاحتی و زیارتی. ۲۲
- تصویب اصول کلی و سیاستهای توسعه روابط علمی، پژوهشی و فرهنگی با کشورهای دیگر. ۲۳
- موضع گیری در سطح بین‌المللی نسبت به تحریفات فرهنگی علیه اسلام و جمهوری اسلامی ایران. ۲۴
- تصویب ضوابط تاسیس موسسات و مراکز علمی، فرهنگی، تحقیقاتی، فرهنگستانها، دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و تصویب اساسنامه هر یک و تجدیدنظر در اساسنامه‌های موسسات مشابه عنداللزوم. ۲۵
- تصویب ضوابط کلی گزینش مدیران، استادان، معلمان و دانشجویان دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی و فرهنگی و مدارس کشور و تعیین مرجع برای گزینش آنان. تبصره: نامزد ریاست دانشگاهها را وزرای فرهنگ و آموزش عالی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای تایید به شورا معرفی می‌کنند. ۲۶
- سیاستگذاری به منظور ریشه کن کردن بیسوادی. ۲۷
- تعیین مرجع برای طرح، تدوین و تصویب برنامه‌های فرهنگی، پژوهشی، آموزشی، علمی و تحقیقاتی. ۲۸
- نظارت و پی گیری مستمر بر اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و ارزیابی نتایج و حمایت از اجرای آنها و نیز نظارت بر عدم مغایرت طرحها و برنامه‌های آموزشی، پژوهشی و فرهنگی - به اجرا در آمده توسط وزارتخانه‌ها، موسسات و سازمانها - با اصول سیاستها و خط مشی‌های مصوب فرهنگی کشور. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - سیدمحمد خاتمی